Write on Δευτέρα, 16 Ιανουαρίου 2017 Κατηγορία ΣΤΗΝ ΑΝΑΦΟΡΑ
Του Δρ. Άριστου Αριστοτέλους - Πρώην Βουλευτής, Ειδικός σε Θέματα Άμυνας και Στρατηγικής

Με εκτεταμένη μελέτη μας, 6 Σεπτεμβρίου 2016, που μοιράσαμε ευρέως στην πολιτική ηγεσία,καθώς και με αρθρογραφία μας, είχαμε υπογραμμίσει ότι: Με τις διαμετρικά αντίθετες θέσεις και τις «κόκκινες γραμμές» των αντιπάλων πλευρών στο θέμα της ασφάλειαςκαι των εγγυήσεων, η προσπάθεια εξεύρεσης λύσης στο πρόβλημα αυτό θα έμοιαζε με προσπάθεια τετραγωνισμού του κύκλου. Όπως φαίνεται από τα αποτελέσματα της Διάσκεψης για την Κύπρο στη Γενεύηστις 12 Ιανουαρίου, δεν μπόρεσε όντως αυτό να επιτευχθεί και τα εμπλεκόμενα μέρη αφήνουν τώρα την προώθηση του στα χέρια τεχνοκρατών. Όπως όμως θα αναπτυχθεί πιο κάτω, χωρίς πολιτικές συγκλήσεις αυτό θα αποδειχθεί ακατόρθωτο γεγονός.

Καταρχήν όσον αφορά την πολιτική συζήτηση του θέματος, στη μελέτη υποδεικνύονται τα εξής: Για να μπορέσει να είναι πιο παραγωγική η τυχόν διαπραγμάτευση επί του προκείμενου, θα πρέπει νασυμφωνηθεί προηγουμένως το περίγραμμα μέσα στο οποίο θα διεξαχθεί. Να διασαφηνιστούν οι έννοιες της ασφάλειας, της απειλής και τι σημαίνουν για την κάθε πλευρά ώστε να αντιλαμβάνεται καλύτερα η μια την άλλη. Δυστυχώς όπως φάνηκε και από τη συνέντευξη του Νορβηγού Ειδικού Αντιπρόσωπου του Γ.Γ. του ΟΗΕ Έσπεν Μπαρθ Έιντε, μετά το πέρας της Διάσκεψης, έπρεπε να βρεθούν αντιμέτωποι με το πρόβλημα αυτό στη Γενεύη για να γίνει κατανοητό.

Διερωτάται όμως κανείς, όλοι οι αξιότιμοι διαπραγματευτές και οι σεβαστοί τεχνοκράτες –σύμβουλοι, που πλαισιώνουν τις εκάστοτε αντιπροσωπείες και ιδίως ο κ. Έιντε, που στη συνέντευξη του επανέλαβε ότι έχει εμπειρίες στη διευθέτηση συγκρούσεων, δεν γνωρίζουν ότι: Σε οποιαδήποτε προσπάθεια επίλυσης κρίσης ή σύγκρουσης, η διασαφήνιση όρων, εννοιών και το πώς εκλαμβάνει η κάθε πλευρά το πρόβλημα και τις θέσεις της άλλης, αποτελεί βασική προϋπόθεση; Το γεγονός ότι τώρα, μετά από τόσα χρόνια, αναγνωρίζεται αυτό στο Κυπριακό, κάθε άλλο παρά αποτελεί ένδειξη επάρκειας και αποτελεσματικών χειρισμών.

Βέβαια στη Διάσκεψη μπορεί για πρώτη φορά να τέθηκε θέμα ασφάλειας και εγγυήσεων προς συζήτηση με παρούσα την Τουρκία, αλλά τα πράγματα επί του εδάφους είναι πιο δύσκολα από ότι φαίνονται. Καταρχήν, ηαποτυχία εξεύρεσης κοινού εδάφους επίλυσης του καυτού προβλήματος της ασφάλειας και των εγγυήσεων πριν φτάσουμε στη Διάσκεψη, όπως διαπιστώθηκε στη συνεδρία των πέντε (συν η Ε.Ε.), παρά τις διαβουλεύσεις Έιντε και άλλων ενδιαφερομένων, είναι βασικός λόγος γιατί δεν κατέστη καν δυνατή η διαπραγμάτευση του θέματος. Ο Νορβηγός διπλωμάτης πρέπει βέβαια να γνώριζε ότι πήγαιναν στη Διάσκεψη χωρίς να υπάρχει κοινό έδαφος, αλλά ίσως να προσδοκούσε ότι κάποια κοινή βάση θα μπορούσε να βρεθεί εκεί. Ωστόσο,τα μέρη στη Διάσκεψη περιορίστηκαν απλώς σε διατύπωση των γνωστών τους θέσεων. Ο δε Τούρκος ΥΠΕΞ Μελβούτ Τσαβούσογλου - προφανώς προσχεδιασμένα - δεν άφησε καθόλου χρονικά περιθώρια για περαιτέρω συζήτηση ή για κάποιες συγκλήσεις, γιατί βιαζόταν έλεγε να επιστρέψει στην Τουρκία, ενώ με νέες απαιτήσεις του καθιστούσε το όλο ζήτημα ακόμη πιο δύσκολο.

Με την αποτυχία της Διάσκεψης της Γενεύης να δώσει λύση στο πρόβλημα της ασφάλειας και των εγγυήσεων, οι πολιτικές αντιπροσωπείες ανάθεσαν το ρόλοτου τετραγωνισμού του κύκλου σε ομάδα τεχνοκρατών, που όπως είπε ο κ. Έιντεν «θα εργαστούν επί συγκεκριμένων ιδεών, πιθανών επιλογών και προτάσεων» τις οποίες θα υποβάλουν «για μια δομημένη τελική συζήτηση μεταξύ των αρχών, που θα λάβει χώρα αργότερα». Όμως το πρόβλημα της ασφάλειας όσον αφορά τη στρατιωτική του διάσταση, την παρουσίατων κατοχικών δυνάμεων στο νησί, όπως και των εγγυήσεων είναι πρωτίστως πολιτικό και στρατηγικόκαι μετά τεχνικό. Έχει να κάνει μεεθνικούς στόχουςκαι με στρατηγικούς προσανατολισμούς όπως αυτοί καθορίζονται από τις εκλεγμένες ηγεσίες των πρωταγωνιστών. Γι αυτό αν δεν υπάρξουν μεταβολές ή κοινά αποδεκτές υποχωρήσεις και συγκλήσεις από τις πολιτικές ηγεσίες των εμπλεκομένων μερών, για να δοθούν και οι ανάλογες κατευθύνσεις στην ομάδα των τεχνοκρατών, δεν μπορεί να προκύψουν σοβαρές προτάσεις ή λύσεις - τεχνικές ή μη - στο επίπεδο αυτό. Ο Έσπεν Μπαρθ Έιντε λοιπόν θα πρέπεινα συγκεντρώσει τις προσπάθειες επίλυσης του προβλήματοςστο πολιτικό και όχι τόσο στο τεχνοκρατικό πεδίο, ειδάλλως η αποτυχία και εδώ είναι προδιαγραμμένη.

Κάντε Like στη σελίδα μας στο facebook και ακολουθείστε μας στο Twitter

Write on Δευτέρα, 16 Ιανουαρίου 2017 Κατηγορία ΣΤΗΝ ΑΝΑΦΟΡΑ
Γράφει ο Νίκος Λυγερός - Καθηγητής Γεωστρατηγικής

Τώρα που βλέπουμε πιο ξεκάθαρα την πραγματικότητα του κυπριακού, μετά το πέρας αυτού του θολού τοπίου που επικρατούσε τόσους μήνες, κατανοούμε ότι η απόσυρση του κατοχικού στρατού δεν ήταν καν ένα προαπαιτούμενο για μερικούς κι ότι αδιαφορούν για την ύπαρξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ η Κύπρος έχει ενταχθεί από το 2004 και γι' αυτό συνεχίζουν να μιλούν για εγγυήτριες δυνάμεις, ενώ ξέρουμε πόσο αποτελεσματικές υπήρξαν την ώρα της εισβολής και στη συνέχεια της κατοχής.

Με άλλα λόγια, επειδή στο ενδιάμεσο προχωρήσαμε ακάθεκτα στον τρίτο γύρο αδειοδότησης είναι σημαντικό να εξετάσουμε πόσο δυναμικά μπορεί το πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το πεδίο της κυπριακής ΑΟΖ να συμβάλουν στην επίλυση του κυπριακού, ακόμα και στο πρακτικό και το τεχνικό κομμάτι, αντί να περιμένουμε μια τεχνητή επίλυση που δεν βασίζεται ούτε στο ευρωπαϊκό κεκτημένο, ούτε στα ενεργειακά δεδομένα.

Ήρθε η ώρα, λοιπόν, να συζητήσουμε σοβαρά μ' αυτές τις δύο παραμέτρους για να καταλάβουν οι Τουρκοκύπριοι, αλλά και οι έποικοι, ότι το κατοχικό καθεστώς τους κοροϊδεύει στο έπακρον κι ότι οι μεν έχουν δικαιώματα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ οι δεν μόνο στην Τουρκία, από την οποία, βέβαια, δεν τα απολαμβάνουν εδώ και δεκαετίες. Η πραγματική επίλυση του κυπριακού χρειάζεται μια αναθεώρηση των στρατηγικών δεδομένων, μια ανασυγκρότηση των κινήσεων και μια αναδίπλωση των δυνάμεών μας.

Οι εξελίξεις που είναι σημαντικές στη στρατηγική και στην ενέργεια, είναι αυτές που θα λειτουργήσουν καταλυτικά και καμία άλλη. Έτσι οι διαπραγματεύσεις θα πρέπει να γίνουν σε διαφορετική βάση.

Κάντε Like στη σελίδα μας στο facebook και ακολουθείστε μας στο Twitter

Write on Τετάρτη, 11 Ιανουαρίου 2017 Κατηγορία ΣΤΗΝ ΑΝΑΦΟΡΑ
Γράφει ο Νίκος Λυγερός - Καθηγητής Γεωστρατηγικής

Όσο και να χτυπιούνται μερικοί για να μας πείσουν από τις δύο πλευρές ότι προσπαθούν να βρουν μια λύση για το Κυπριακό, ξέρουμε ότι είναι σε λανθασμένη βάση. Για να υπάρξει λύση πρέπει να υπάρχει διαδικασία επίλυσης.

Εδώ από την αρχή έχουν εξαιρέσει από τις διαπραγματεύσεις το ενεργειακό θέμα, ενώ είναι η ουσία και ειδικά για την εξισορρόπηση των οικονομιών. Επίσης, έχουν ασχοληθεί μόνο με τα θέματα με τα οποία συμφωνούσαμε πριν το 1974. Δεν υπάρχει, λοιπόν, επί του πρακτέου καμιά μα καμιά ουσιαστική πρόοδος για τα σοβαρά θέματα όπως είναι το εδαφικό, το προσφυγικό και το περιουσιακό, όλα ως μια εποικοδομητική προσπάθεια.

Στην πραγματικότητα, ο καθένας θέλει να φανεί ότι προσπάθησε κι ότι δεν φταίει αυτός για το αναμενόμενο ναυάγιο, για να μην έχει επιπτώσεις και μάλιστα να μπορεί να εκμεταλλευτεί την όλη προσπάθεια για εκλογικούς σκοπούς και μόνο, χωρίς να υπάρχει κανένα όφελος σε εθνικό επίπεδο.

Διότι, για το εθνικό η αξιοποίηση της Κυπριακής ΑΟΖ και η εκμετάλλευση του φυσικού αερίου είναι απαραίτητες όχι μόνο για να υπάρξει μια οικονομική άνεση, που θα προσφέρει ένα θετικό πλαίσιο για την επίλυση, αλλά πιο πολύ διότι κάθε υπογραφή που πέτυχε η Κύπρος με την Αίγυπτο, με το Λίβανο, με το Ισραήλ και με τις ξένες εταιρείες Nobel, Eni, Total, Exxon Mobil δεν είναι επιτυχίες μιας κοινότητας, αλλά μιας χώρας.

Αποτελεί, λοιπόν, πρόσθετο επιχείρημα μεγάλης αξίας και σημασίας για την απελευθέρωση της Κύπρου από τον ζυγό της βαρβαρότητας.

Κάντε Like στη σελίδα μας στο facebook και ακολουθείστε μας στο Twitter

Write on Δευτέρα, 09 Ιανουαρίου 2017 Κατηγορία ΣΤΗΝ ΑΝΑΦΟΡΑ
Γράφει ο Νίκος Λυγερός - Καθηγητής Γεωστρατηγικής

Ποιος μπορεί να πιστέψει ότι υπάρχουν μονομερείς διαπραγματεύσεις εκτός από τους ραγιάδες και τα κομματόσκυλα; Υπάρχει κάποιος που βλέπει ότι η Τουρκία είναι έτοιμη να κάνει παραχωρήσεις στο θέμα του Κυπριακού;

Δεν βλέπουν ότι φοβάται ήδη να χάσει εδάφη της Ανατολής λόγω του Κουρδικού και του Αρμενικού και προσπαθεί να διατηρήσει κάποιο γόητρο ενώ δεν τα βγάζει πέρα ούτε με τους τρομοκράτες που υποστηρίζει τόσο καιρό για τη δράση τους στη Συρία και στο Ιράκ. Και τώρα ακούμε και πάλι για σύμφωνο φιλίας ενώ έχουμε ήδη δει τα αποτελέσματα του προηγούμενου με τη Συμφωνία της Άγκυρας το 1930.

Ποιος δεν ξέρει πλέον ότι ο Βενιζέλος είχε προτείνει τον Κεμάλ για βραβείο νόμπελ ειρήνης και πάλι καλά που δεν του απάντησε καν η επιτροπή της Σουηδίας. Με ποια επιχειρήματα πάνε οι ραγιάδες να κάνουν μια νέα συμφωνία; Τι θέλουν ακριβώς; Θα θάψουν ακόμα πιο βαθιά την Κύπρο με μια υποτιθέμενη λύση που δεν είναι παρά μια συμφωνημένη και οργανωμένη κατοχή.

Όσον αφορά στην ίδια την Ελλάδα με την κατάσταση που επικρατεί ήδη στη χώρα πιο είναι το όφελος τέτοιων κινήσεων που δεν αποτελούν πράξη εποικοδομητική. Μήπως είναι απλώς η υλοποίηση του συνδρόμου Στοκχόλμης; Αυτές οι γελοίες διαδικασίες είναι απλώς η απόδειξη ότι η εξουσία δεν έχει ακόμα καταλάβει τι είναι η υψηλή στρατηγική και νομίζει ότι θα κερδίσει εντυπώσεις τουλάχιστον για τους άσχετους.

Διότι οι άλλοι ξέρουν πολύ καλά ότι η Κύπρος θα αλλάξει μόνο και μόνο όταν αξιοποιεί το φυσικό αέριο που προέρχεται από την ΑΟΖ της. Και το ίδιο ισχύει για την Ελλάδα όσον αφορά στην ανάκαμψη.

Κάντε Like στη σελίδα μας στο facebook και ακολουθείστε μας στο Twitter

Write on Παρασκευή, 06 Ιανουαρίου 2017 Κατηγορία ΣΤΗΝ ΑΝΑΦΟΡΑ
Γράφει ο Άριστος Αριστοτέλους - Πρώην Βουλευτής ειδικός σε θέματα Άμυνας και Στρατηγικής

Η εσωτερική κατάσταση στην Τουρκία και οι δηλώσεις σημαινόντων Τούρκων πολιτικών υπέρ της συνέχισης των εγγυήσεων και της παρουσίας τουρκικών στρατευμάτων στην Κύπρο, δεν μπορούν να εμπνέουν αισιοδοξία για θετική κατάληξη του θέματος όπως θα την ήθελε η ελληνοκυπριακή πλευρά. Είναι εκ διαμέτρου αντίθετες με τις μέχρι σήμερα θέσεις της Αθήνας και της Λευκωσίας ότιχωρίς την κατάργηση των εγγυήσεων και της παρουσίας των στρατευμάτων δεν μπορεί να υπάρξει λύση στο Κυπριακό. Αλλά και οποιαδήποτε φαινομενική έστω διαλλακτική διαφοροποίηση της τουρκικής στάσης στο ζήτημα αυτό στις διαπραγματεύσεις θα θέσει την ηγεσία των Ελληνοκυπρίων προ σοβαρών διλλημάτων.

Πράγματι εάν αναλογισθεί κανείς τα σημερινά δεδομένα στην Τουρκία, οι προοπτικές γύρω από το θέμα μάλλον καθίσταται πιο δυσχερής. Πέραν της επιμονής της επίσημης Άγκυρας, η οποίαδια στόματος του ίδιου Προέδρου ΡετζέπΤαγίπ Ερντογάν και στελεχών της κυβέρνησης, υπογραμμίζει τη στρατηγική τους θέση ότι χωρίς τουρκική στρατιωτική παρουσία και εγγυήσεις δεν υπάρχει λύση στο Κυπριακό, σημειώνονται και τα εξής: Ο Αρχηγός του ακροδεξιού κόμματος MHP Ντεβλέτ Μπαχτσελί, τη στήριξη του οποίου απαραίτητα χρειάζεται ο Ερντογάν για πραγμάτωση των συνταγματικών αλλαγών που θα του εξασφαλίσουν τις πολυπόθητες εκτελεστικές εξουσίες, έχει σαφή θέση επί του προκειμένου. Έχει έντονα τοποθετηθεί κατά της κατάργησης των εγγυήσεων και της αποχώρησης των τουρκικών στρατευμάτων, και αυτό ο Τούρκος Πρόεδρος δεν θα μπορούσε να το αγνοήσει. Αντίθετα, με τις ρεβιζιονιστικές του εξάρσεις ο Ερντογάν επιχειρεί μεταξύ άλλων να χαϊδεύει τα αυτιά τουΜπαχτσελί και των άλλων εθνικιστών.

Ακόμη και ο Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου, ο Αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης του κεμαλικού κόμματος CHP, με τον οποίο συχνά πυκνά η κυβέρνηση του ΑΡΚ συγκρούεται στο θέμα της τρομοκρατικής δράσης του Ισλαμικού Κράτους και στο Κουρδικό, έχει την ίδια στάση. Έχει εξίσου έντονα ταχθεί ενάντια στην κατάργησητων εγγυήσεων και της αποχώρησης των κατοχικών στρατευμάτων από την Κύπρο και έχει επιδείξει διάθεση να επικρίνει οτιδήποτε θεωρεί ως υποχωρήσεις ή χαλάρωση της στάσης της κυβέρνησης στο Κυπριακό.

Επίσης η κατάσταση των σχέσεων Τουρκίας με την ΕΕ και τις ΗΠΑ, που βρίσκονται σε πολύ χαμηλά επίπεδα σήμερα, δεν αφήνουν περιθώρια άσκησης πιέσεων επί της Άγκυρας για υποχωρήσεις, όπως ενδεχομένως θα προσδοκούσε η Λευκωσία. Η δε τυχόν παρουσία μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας και της ΕΕ στις συνομιλίες για το θέμα της ασφάλειας και των εγγυήσεων δεν θα μπορούσε σε τελική ανάλυση να επιβάλει στην Τουρκία την αποχώρηση των στρατευμάτων της από το νησί και τη διαγραφή των εγγυήσεων δεδομένου ότι αυτή έχει την ικανότητα να επιμένει και να διαφωνεί.

Όλα τα ανωτέρω αποτελούν επιπλέον ανασταλτικά στοιχεία στις ελληνοκυπριακές προσδοκίες για κάμψη της αδιαλλαξίας της Τουρκίας, η οποία μέχρι σήμερα, κυρίως μέσω του κ. Ακιντζί, άφηνε να εννοηθεί ότι οι τυχόν υποχωρήσεις της θα εστιάζονταν μάλλον τον εκσυγχρονισμό των εγγυήσεων και όχι την κατάργησή τους ή την πλήρη αποχώρηση των στρατιωτών της. Υπό τις συνθήκες, το καλύτερο ίσως που θα μπορούσε να προσμένει κανείς ως ύστατη υποχώρηση από την Άγκυρα είναι η επίδειξη κάποιας διαλλακτικότητας στο τραπέζι των συνομιλιών μέσα σ' αυτά τα πλαίσια, χωρίς ωστόσο να αλλοιώνει την ουσία των στρατηγικών της θέσεων αλλά και που θα μπορούσε να τη δικαιολογήσει ως κέρδος της πολιτικής της στο εσωτερικό.

Υπό το πρίσμα των συλλογισμών αυτών διαφαίνεται ισχυρό το ενδεχόμενο, όταν έρθει η ώρα της συζήτησης του θέματος αυτού, η ελληνοκυπριακή πλευρά να βρεθεί αντιμέτωπη με το πραγματικό δίλληματού να επιλέξει μεταξύ της μη-λύσης του Κυπριακού ή - υπό τις καλύτερες συνθήκες - του συμβιβασμού σε λύση με παρουσία αριθμού Τούρκων στρατιωτών και κάποιας μορφής εγγυήσεις. Η ελληνοκυπριακή ηγεσία θα έχει τότε να προσμετρήσει τα κόστη και τα οφέλη της κάθε επιλογής και να αποφασίσει.

Κάντε Like στη σελίδα μας στο facebook και ακολουθείστε μας στο Twitter