Write on Παρασκευή, 13 Ιουλίου 2018 Κατηγορία ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Πέρα από κάθε όριο λογικής, ευαισθησίας και ανθρωπισμού μπορεί να χαρακτηριστεί η συμπεριφορά του Υπουργείου Εξωτερικών και της Πρεσβείας στα Τίρανα προς τους συγγενείς των πεσόντων μαχητών του Έπους 1940 – 41 στη Β. Ήπειρο. Έφθασαν, μάλιστα, στο επαίσχυντο σημείο να τελέσουν τρισάγιο για τους πεσόντες, των οποίων τα οστά μεταφέρθηκαν από τον ομαδικό τάφο της Κλεισούρας στο Στρατιωτικό Κοιμητήριο Βουλιαρατών, χωρίς την παρουσία των συγγενών τους.

Στην τελετή αυτή, την πρώτη μετά τη Συμφωνία με την Αλβανία, που με καρτερικότητα ανέμεναν τα παιδιά των Πεσόντων για 78 ολόκληρα χρόνια, όχι μόνο δεν προσκλήθηκαν όπως άλλοι, αλλά ο Υπουργός Εξωτερικών δεν ανταποκρίθηκε σε γραπτό αίτημα που υπέβαλε η Ένωση να παραστούν έστω μέλη του Δ.Σ. - παιδιά πεσόντων.
Είναι η «πρώτη τελετή στη μνήμη των Ελλήνων στρατιωτών που είναι θαμμένοι στη γη της Αλβανίας», όπως είπε ο κ. Τσίπρας στις Βρυξέλλες, αλλά όμως με αποκλεισμένους τους συγγενείς τους κ. Πρωθυπουργέ.

Το θλιβερό αυτό γεγονός, έρχεται να προστεθεί και σε άλλα περιστατικά απαράδεκτης συμπεριφοράς απέναντι στους συγγενείς και την Ένωση, αλλά δεν είναι του παρόντος να γίνει εκτενής αναφορά.

Η Ένωση θα συνεχίσει τον αγώνα μέχρι την πλήρη αποκατάσταση της μεγάλης αυτής εθνικής και ανθρωπιστικής εκκρεμότητας. Οι συγγενείς θα πράξουν το θρησκευτικό τους καθήκον, σύντομα σε ειδική τελετή με την επιβαλλόμενη σεμνότητα, που άλλωστε απορρέει από τον πόνο για τα προσφιλή τους πρόσωπα.

Ως προς εκείνους που θέλουν να αγνοούν τους συγγενείς των πεσόντων, ελπίζουμε ότι πολύ σύντομα θα αντιληφθούν την εκτροπή τους από την ηθική τάξη και το ατόπημα του αποκλεισμού από θρησκευτικές τελετές. Θα κατανοήσουν ότι αυτή η ιερή υπόθεση δεν προσφέρεται για προσωπική προβολή και καιροσκοπισμό, ιδίως από ορισμένους που τελευταία πληροφορήθηκαν ότι υπήρχε αυτή η εκκρεμότητα και τώρα κομπάζουν για τα επιτεύγματά τους.

Για το Δ.Σ. της Ένωσης
Ο Πρόεδρος Γεώργιος Σούρλας
Ο Γενικός Γραμματέας Απόστολος Κωστόπουλος

37078098 919986071541999 8702578600487944192 n

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Ταυτοποιούν τα οστά των Ηρώων που έπεσαν στην Αλβανία το 1940-41

Write on Τετάρτη, 01 Νοεμβρίου 2017 Κατηγορία ΙΣΤΟΡΙΑ

Γράφει ο Αναστάσιος - Σπυρίδων Μαλεσιάδας Ιστορικός Ερευνητής

Στις 28 Οκτωβρίου του 1940, ο Ιταλικός στρατός εφορμά από τη γραμμή της Ελληνοαλβανικής μεθορίου εναντίον των θέσεων της 8ης Μεραρχίας. Η αμυντική στρατηγική της 8ης Μεραρχίας προβλέπει ελαστική άμυνα στη γραμμή προκάλυψης και σταδιακή σύμπτυξη στη γραμμή Ελαίας (Καλπάκι Ιωαννίνων) - ποταμού Καλαμά (Θύαμι) - Γκαμήλα - Σμόλικα - Γράμμο, σύμφωνα με το σχέδιο άμυνας «ΙΒα». Τα αρχικά γράμματα «ΙΒ» σήμαιναν Ιταλοί-Βούλγαροι, καθότι το Γενικό Στρατηγείο προετοιμαζόταν για ταυτόχρονη εισβολή των δύο κρατών.

Οι μονάδες προκαλύψεως της 8ης Μεραρχίας, επιπέδου λόχων Πεζικού σε πρώτο κλιμάκιο διεξάγουν επιβραδυντικό αγώνα εναντίον των Ιταλικών δυνάμεων. Όμως στην κύρια γραμμή άμυνας έχει ταχθεί το έτερο Όπλο, που υποστηρίζει το ηρωικό Πεζικό σε ετούτο τον Αγώνα και το οποίο καθ' όλη τη διάρκεια του πολέμου θα προξενήσει φόβο στους Ιταλούς εξαιτίας της φονικής αποτελεσματικότητάς του. Το Πυροβολικό.

pyrobolikο2

Κύρια μονάδα της αμυντικής αυτής στρατηγικής, όπως προαναφέραμε, ήταν η 8η Μεραρχία Πεζικού, προερχόμενη από τους Ηπειρώτες οι οποίοι μάχονταν για τα ίδια τους τα σπίτια. Η μεραρχία ήταν πλήρως επιστρατευμένη και ενισχυμένη με μονάδες Πεζικού και Πυροβολικού, όπως και με Ευζωνικές δυνάμεις.
Έτσι, την ημέρα της εισβολής, η Μεραρχία διέθετε 15 Τάγματα Πεζικού, 9 Ορειβατικές Πυροβολαρχίες, 3 Πεδινές Πυροβολαρχίες, Δύο Πυροβολαρχίες Βαρέων Πυροβόλων, Πέντε Ουλαμούς Πυροβολικού συνοδείας Πεζικού, Δύο Τάγματα Βαρέων Πολυβόλων Κίνησης και μία Πολυβολαρχία (το αντίστοιχο του Λόχου στο Πεζικό και της Πυροβολαρχίας στο Πυροβολικό). Το προοίμιο της μετέπειτα δόξας του, γράφτηκε τη δεύτερη κιόλας μέρα των επιχειρήσεων, όταν με τα αποτελεσματικά του πυρά καθήλωσε μία μηχανοκίνητη φάλαγγα των Ιταλών και την ανάγκασε να καλυφθεί στο Χάνι Δελβινάκι, ανακόπτοντας την πορεία της.

Στον αντίποδα, το Ιταλικό Πυροβολικό, που ως υποστήριξη του στρατού που επιτίθετο, είχε ως αποστολή την καταστροφή του Ελληνικού Πυροβολικού, έβαλλε με μεγάλη πυκνότητα έχοντας και τη συνδρομή της Regia Aeronautica (της Ιταλικής Βασιλικής Αεροπορίας), αλλά τα αποτελέσματα δεν ήταν απλώς ασήμαντα, αλλά και απογοητευτικά, αν υπολογίσει κανείς τον όγκο των πυρών, τον συνδυασμό των δυνάμεων και την ταυτόχρονη προέλαση τεθωρακισμένων και μονάδων Πεζικού εναντίον της ελληνικής αμυντικής τοποθεσίας από πολλές κατευθύνσεις, γεγονός που θα ανάγκαζε το Πυροβολικό μας από τη μία να αναζητά κάλυψη για να μην καταστραφεί και από την άλλη να πρέπει με αποστολές πυρών να υποστηρίξει τα μαχόμενα τμήματα του Πεζικού.

Τα εύστοχα, γρήγορα και αποτελεσματικά πυρά του Πυροβολικού, ανάγκασαν τους Ιταλούς είτε να προελαύνουν αργά είτε να ανακόπτουν τελείως την προέλασή τους. Οι τεθωρακισμένες δυνάμεις τους, βρέθηκαν εκτεθειμένες και λεία των πυροβόλων μας και εξαιτίας του ημιορεινού εδάφους αναγκάζονταν να προελαύνουν σε δρόμους στοχοποιημένους εκ των προτέρων από τον Αρχηγό Πυροβολικού της Μεραρχίας, Συνταγματάρχη Μαυρογιάννη, έναν εξαίρετο Πυροβολητή που είχε οργανώσει πληρέστατα και με μεγάλη ακρίβεια τους κανόνες βολής και την άμυνα της Μεραρχίας εν γένει.

pyrobolikο1

Κατά τη μεγάλη μάχη του Υψώματος της Γκραμπάλας, το Ελληνικό Πυροβολικό εντόπισε ένα πλήρες σύνταγμα πεζικού των Ιταλών το οποίο κυριολεκτικά κονιορτοποίησε (!) πριν καταφέρει να εξορμήσει εναντίον των ελληνικών τμημάτων που μόλις είχαν ανακαταλάβει το ύψωμα.

Στις 3 Νοεμβρίου, το καταιγιστικό του πυρ, ανέκοψε την προέλαση 60 ιταλικών αρμάτων προς το Καλπάκι. Τη μεθεπόμενη μέρα, στις 5 Νοεμβρίου αντιμετώπισε μαζί με το Πεζικό τις μεγάλες επιθέσεις του Ιταλικού Πεζικού και των τεθωρακισμένων σε όλο το μέτωπο αλλά και κατά της οχυρωμένης τοποθεσίας Καλπακίου. Τα άρματα διασκορπίστηκαν και πολλά από αυτά βυθίστηκαν ή κόλλησαν στα έλη, απ' όπου ο Ελληνικός Στρατός τα περισυνέλεξε άθικτα και σχημάτισε δικές του μονάδες τεθωρακισμένων.
Με τη σύμπτυξη των Ιταλών από τις 9-10 Νοεμβρίου στο μέτωπο της Ηπείρου, τα αποτελέσματα της αιφνίδιας εισβολής τους ήταν απλώς ένα προγεφύρωμα στην αντίπερα όχθη του Καλαμά, περιορισμένης έκτασης.

Στο μέτωπο της Πίνδου, η εισβολή και προέλαση της επίλεκτης Μεραρχίας Αλπινιστών «Τζούλια» απέναντι στο Απόσπασμα Πίνδου, δηλαδή το 51ο Σύνταγμα Πεζικού μείον ένα Τάγμα Πεζικού, υπό τον Συνταγματάρχη Κωνσταντίνο Δαβάκη, εξελίχθηκε σε αγώνα υψωμάτων και το Πυροβολικό δε συμμετείχε καίρια όπως στο Μέτωπο της Ηπείρου.
Αναλύοντας τη δράση του Πυροβολικού μας κατά την κρίσιμη αυτή φάση του πολέμου, αντιλαμβανόμαστε ότι στους παράγοντες της μεγάλης επιτυχίας του, συνέβαλαν πολλοί παράγοντες. Η υπεραισιοδοξία της Ιταλικής διοίκησης, οι ασύγχρονες κινήσεις Πεζικού και Πυροβολικού των επιτιθέμενων δυνάμεων, η χαλαρότητα στις διατάξεις και φυσικά η υποτίμηση των δυνάμεων των Ελλήνων.

Στο γεωγραφικό κομμάτι, το ημιορεινό και ορεινό μέρος της Ηπείρου, καθιστούσε απαγορευτική τη χρήση αρμάτων μάχης και ευέλικτων σχηματισμών, καθιστώντας έτσι την προέλαση στο να μετεξελιχθεί σε αγώνα Πεζικού και Πυροβολικού. Μία μονομαχία μεταξύ των δύο στρατών η οποία ανέδειξε νικητήρια τα Ελληνικά Όπλα. Σε αυτό φυσικά βοήθησε και η ουσιαστική ανικανότητα της Ιταλικής Αεροπορίας να καταφέρει το πλήγμα εναντίον των Ελληνικών δυνάμεων.

Ο στρατηγός Κατσιμήτρος σχολιάζει για το Ιταλικό Πυροβολικό: «Έβαλε μεγάλο αριθμό βλημάτων διαφόρων διαμετρημάτων χωρίς όμως ουσιαστικά αποτελέσματα.[...] Διέσπειρε τη βολή του κατά βάθος και πλάτος, χωρίς να επιτυγχάνει πυκνές συγκεντρώσεις πυρών κατά των θέσεών μας. Το πυρ του εχθρικού πυροβολικού ήταν πυκνό και σφοδρό, πλην όμως άστοχο και χωρίς αποτελέσματα.»

metopo5

Το Ελληνικό Πυροβολικό συνέχισε τον ηρωικό του αγώνα και στα βουνά της Βορείου Ηπείρου και μετέπειτα στης Αλβανίας. Ακολουθούσε κατά πόδας το Πεζικό και το στήριζε όσο μπορούσαν οι περιορισμένες υλικές δυνατότητές του, εξαιτίας έλλειψης πυρομαχικών και δυσχέρειας ανεφοδιασμού, να του επιτρέψουν. Οι πυροβολήτες, οπλίτες και αξιωματικοί επιτέλεσαν έναν πραγματικό άθλο. Δεκάδες ιταλικά τμήματα κάθε βαθμίδας και αριθμού κονιορτοποιήθηκαν από τα πυρά του Πυροβολικού, αποσοβώντας κινδύνους εν τη γενέσει τους. Κατάφεραν και κατακεραύνωσαν οχυρές τοποθεσίες με εκπληκτική ευστοχία.

Το Πυροβολικό και οι άνδρες του κέρδισαν αντάξια το σεβασμό και την αγάπη του υπόλοιπου στρατεύματος και έδωσαν στον εχθρό να καταλάβει ότι η εισβολή και η αμφισβήτηση της Ελληνικής μας γης και κυριαρχίας κινητοποιεί μηχανισμούς ανεξάντλητους και εφεδρείες που καμία ανάλυση και πληροφορία δεν υπολογίζει. Το δίκαιο του Αγώνα και τη Νίκη.
Μέσα από αυτή την παράδοση πορεύτηκαν οι Πυροβολητές μας και νίκησαν.

Κάντε Like στη σελίδα μας στο facebook και ακολουθείστε μας στο Twitter

Write on Παρασκευή, 28 Οκτωβρίου 2016 Κατηγορία ΙΣΤΟΡΙΑ
Γράφει ο Γιώργος Λαμπράκης

Στις 28 Οκτωβρίου γιορτάζει η Ελλάδα! Για έννοιες ξεχασμένες και καλά κρυμμένες πίσω από τη σκόνη που σηκώνει το ασαφές κυνηγητό μιας χώρας με την ίδια της την ουρά, με την κρίση ταυτότητας που περνάει ο λαός, ο οποίος έχει τεράστιες ευθύνες για το σημερινό αδιέξοδο.

Στις 28 Οκτωβρίου 1940, ολόκληρο το Έθνος έβαλε στην άκρη τα μίση, τα πάθη της εποχής ανέβηκε τα βουνά της Ηπείρου και της Αλβανίας. Η σκληρή και οργανωμένη προετοιμασία που ξεκίνησε με γοργούς ρυθμούς το 1936 από τον Ιωάννη Μεταξά και την τότε στρατιωτική ηγεσία, υπό την απειλή μιας νέας παγκόσμιας σύρραξης, μετρήθηκε και αξιολογήθηκε τελικά στα πεδία των μαχων. Οι Έλληνες προετοιμάστηκαν γι αυτό που ολόκληρη η Ευρώπη έβλεπε ως εφιάλτη από τα μέσα της δεκαετίας του '30 να έρχεται...

Στις 28 Οκτωβρίου 1940 βρέθηκαν στο ίδιο χαράκωμα άνθρωποι που μέχρι και 24 ώρες πριν μπορεί να τους χώριζαν πολλά (σε επίπεδο κοινωνικής τάξης, μορφωτικού επιπέδου, πολιτικών απόψεων) όμως την κρίσιμη στιγμή ενώθηκαν για το καλό της πατρίδας μας. Δεν συνωστίσθηκαν στα βουνά της Αλβανίας, ούτε φαν του χειμερινού τουρισμού ήταν, γιατί μπορεί κάποια στιγμή να το διαβάσουμε κι αυτό...

Αυτούς τους ανθρώπους σκεφτόμαστε και τιμάμε σε κάθε ανάλογη επέτειο, αυτούς τους ήρωες που έπεσαν στα πεδία των μαχών, που λαβώθηκαν στην ψυχή και στο σώμα και τους πολεμιστές της Αλβανίας που ανοίγουν της παρελάσεις, άλλοι με ένα πόδι ή σε αναπηρικά αμαξίδια, το ίδιο περήφανοι όμως όπως και τότε... Οι  - λίγοι πλέον εν ζωή - βετεράνοι πολεμιστές του '40 θα πρέπει να αποτελούν παράδειγμα έμπνευσης, θάρρους και αυταπάρνησης.

Στη μεγάλη στρατιωτική παρέλαση που θα πραγματοποιηθεί στη Θεσσαλονίκη, αλλά και σε κάθε γωνιά της Ελλάδας, οι άνδρες και οι γυναίκες των Ενόπλων Δυνάμεων αξίζουν το πιο ζεστό χειροκρότημα. Το τελευταίο διάστημα (και όχι μόνο) έδειξαν μέσα από τις ασκήσεις και τις ρεαλιστικές εκπαιδευτικές τους δραστηριότητες πως υπάρχει μια άλλη Ελλάδα.
Ας τους τιμήσουμε όπως πρέπει...

Δείτε στο παρακάτω βίντεο, από το National Geographic, την Εποποιία του 1940-1941, ανεβείτε με τους στρατιώτες στα κακοτράχαλα χιονισμένα βουνά και γνωρίστε τις χρυσές σελίδες δόξας των ελληνικών όπλων:

Κάντε Like στη σελίδα μας στο facebook και ακολουθείστε μας στο Twitter

Write on Πέμπτη, 07 Ιανουαρίου 2016 Κατηγορία ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

Την εισβολή της Χιτλερικής Γερμανίας στην Ελλάδα τον Απρίλιο του 1941, τις συνθήκες που επικράτησαν σε στρατιωτικό, πολιτικό και διπλωματικό επίπεδο, τόσο στο προσκήνιο όσο και στο παρασκήνιο, φωτίζει το βιβίο του ιστορικού Νίκου Γιαννόπουλου με τίτλο: Το Ξεχασμένο Όχι – Η Γερμανική Εισβολή στην Ελλάδα που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Historical Quest.

Ο Ελληνογερμανικός πόλεμος είναι το λιγότερο προβεβλημένο και αναλυμένο γεγονός από την ελληνική βιβλιογραφία της, τραγικής για τον ελληνισμό, περιόδου 1941-1944. Ακόμη και στη συλλογική εθνική μνήμη ο πόλεμος αυτός έχει σχεδόν εξοβελιστεί. Το παράδοξο είναι πως η Μάχη της Κρήτης (μέρος της ελληνογερμανικής σύρραξης) τιμάται με λαμπρές επετείους, ανάλογες εκείνων για το έπος του Ελληνοϊταλικού πολέμου.

Η Εθνική Αντίσταση επίσης αποτελεί καύχημα για τους Έλληνες, χωρίς όμως να θεωρείται (όπως και είναι) μια συνέχεια της ηρωικής αντίστασης των μαχητών του Ρούπελ και της δυτικής Μακεδονίας. Το βιβλίο αυτό φιλοδοξεί να καλύψει ένα κενό. Να περιγράψει έναν σύντομο πόλεμο που σήμανε τόσο την απότομη διακοπή της νικηφόρας πορείας του Ελληνικού Στρατού στα βουνά της Βορείου Ηπείρου, όσο και την έναρξη της ζοφερής περιόδου της κατοχής.

Αποκαλύπτεται το διπλωματικό παρασκήνιο της περιόδου και οι λόγοι που ώθησαν την χιτλερική Γερμανία να επιτεθεί στη χώρα μας. Αξιολογείται η αμυντική γραμμή οχυρών Μακεδονίας-Θράκης και περιγράφεται η απεγνωσμένη προσπάθεια Ελλήνων και Βρετανών να σταματήσουν την ναζιστική πολεμική μηχανή. Ξαναζωντανεύει η είσοδος των Γερμανών στην Αθήνα, με βάση εμπειρίες αυτοπτών μαρτύρων, η δραματική υποχώρηση του Ελληνικού Στρατού και η συγκλονιστική φυγή του Ελληνικού Στόλου στη Μέση Ανατολή.

Τέλος τίθενται ερωτήματα σχετικά με τις έντονες διαφωνίες Ελλήνων και Βρετανών όσον αφορά το σχέδιο άμυνας και με το αν ήμασταν σε θέση, μετά τους Ιταλούς, να σταματήσουμε και τους Γερμανούς.

1 toxehasmenooxi cover

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΚΔΟΣΗΣ

Τίτλος: Το Ξεχασμένο Όχι – Η Γερμανική Εισβολή στην Ελλάδα

Συγγραφέας: Νίκος Γιαννόπουλος

Εκδόσεις Historical Quest: Χρυσηΐδος 66, Ίλιον, Αθήνα, ΤΚ. 131 22

Τηλ: 210 26 11 832

ΣΕΙΡΑ: ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ

Υπεύθυνος Έκδοσης: Γιάννης Χρονόπουλος

Επιμέλεια Έκδοσης: Γιάννης Χρονόπουλος

Σελίδες: 212, χαρτί chamois 85gr., 56 ασπρόμαυρες εικόνες.

Αρχική Τιμή: 17,15 €

Διαστάσεις: 17x24

ISBN: 978-618-5088-10-1

Έτος Έκδοσης: Αθήνα, Μάιος 2015

Κάντε Like στη σελίδα μας στο facebook και ακολουθείστε μας στο Twitter

Write on Παρασκευή, 30 Οκτωβρίου 2015 Κατηγορία ΙΣΤΟΡΙΑ
 Έρευνα - Επιμέλεια: Μαρία Γιαμπουλάκη

Μέρες σαν και αυτές αποδίδουμε φόρο τιμής και θυμόμαστε τους αγωνιστές που με απαράμιλλη αυτοθυσία και γενναιότητα πολέμησαν και αντιστάθηκαν στον εισβολέα. Παρελάσεις σε κεντρικές αλλά και αποκεντρωμένες πόλεις της χώρας, σχολικές εορτές, καταθέσεις στεφάνων στα ιστορικά μνημεία είναι ο ελάχιστος φόρος τιμής που μπορούμε να αποδώσουμε στους αγωνιστές του έπους του '40. Τα ξημερώματα της 28ης Οκτωβρίου 1940 ξεκίνησε ο Ελληνοιταλικός πόλεμος. Οι Ιταλοί επιτέθηκαν από τα ελληνοαλβανικά σύνορα. Ο Ελληνικός στρατός με λίγα πολεμικά μέσα αλλά με ακατάβλητο θάρρος κατόρθωσε και νίκησε τον καλά εξοπλισμένο Ιταλικό στρατό.

Μέσα από την έρευνα, το defenceline.gr επιχειρεί να συγκεντρώσει τα ιστορικά στοιχεία και να προβάλλει τη μεγάλη συμβολή στο Αλβανικό Μέτωπο της 5ης (V) Μεραρχίας Κρητών.

Η V Μεραρχία Κρήτης συγκροτήθηκε τον Σεπτέμβριο του 1912. Έλαβε μέρος σε όλους τους εθνικούς πολέμους που έγιναν από το 1912 μέχρι σήμερα. Συγκεκριμένα, στον Α' Βαλκανικό πόλεμο (1912-13), στον Β΄ Βαλκανικό πόλεμο (1913), στον Α΄ Παγκόσµιο πόλεµο (1914-18), στη Μικρασιατική εκστρατεία (1919 - 1922) και στον Ελληνο - Ιταλικό πόλεµο (1940 - 1941). Έµβληµα της Μεραρχίας είναι ο Μινωικός Ταύρος µε τη φράση "ΕΠΙΚΡΑΤΕΕΙΝ ή ΑΠΟΛΛΥΣΘΑΙ".

Οι δυνάμεις που συγκροτούσαν την V Μεραρχία και η μεταφορά στο Μέτωπο

Η V Μεραρχία, που μετέβη στο Αλβανικό Μέτωπο, αποτελούνταν από το 14ο (με έδρα τα Χανιά), το 43ο (με έδρα το Ηράκλειο) και το 44ο (με έδρα το Ρέθυμνο) Συντάγματα Πεζικού, το V Σύνταγμα πυροβολικού της Σούδας, το Λόχο Σκαπανέων και Διαβιβαστών, το Στρατιωτικό Νοσοκομείο Χανίων και άλλους σχηματισμούς. Λίγο καιρό αργότερα, τον Απρίλιο του 1941, στη δύναμη της V Μεραρχίας προστέθηκαν και 3000 Κρήτες που μόλις είχαν ολοκληρώσει τη βασική τους εκπαίδευση.

Μέχρι την 6η Νοεμβρίου 1940, είχε ολοκληρωθεί η προσέλευση των εφέδρων. Από τις 18 έως 25 Νοεμβρίου η V Μεραρχία μεταφέρθηκε στη Μακεδονία. Συνολικά μεταφέρθηκαν 566 αξιωματικοί, 18.662 οπλίτες, 687 υποζύγια και 81 οχήματα. Από τις 29 Ιανουαρίου έως τις 12 Απριλίου 1941 η V Μεραρχία Κρήτης έδωσε πεισματώδεις μάχες.

3 v merarxia kriton

Στρατιώτες 5ης Μεραρχίας. Όρθιοι: Μακρυγιάννης Αριστείδης, Κισσαμιτάκης Μανώλης, Γιακουμιδάκης Κων/νος, Καθήμενοι: Γιουλούντας Μιχάλης, Παναγιωτάκης Βαγγέλης Αγγελιδάκης Κων/νος

Η νικηφόρα προέλαση των ελληνικών δυνάμεων στο αλβανικό έδαφος είχε ως αποτέλεσμα τις διαδοχικές καταλήψεις μέχρι τον Δεκέμβριο του 1940 της Κορυτσάς, του Πόγραδετς, της Πρεμετής, των Αγίων Σαράντα, του Αργυροκάστρου, το Δέλβινο και της Χειμάρας.
«Ο αντίλαλος της νίκης στάθηκε παγκόσμιος και τεράστιος. Το καταματωμένο κορμί της Ελλάδας ντύθηκε τον αστραφτερό μανδύα της δόξας, μιας δόξας που δεν είχε γνωρίσει ούτε στα μεγαλύτερα κορυφώματα της ιστορίας της» (Σπ. Μελάς).

Η δράση της V Μεραρχίας στο Αλβανικό Μέτωπο

Ο ιστορικός ερευνητής και συγγραφέας Γιώργος Παναγιωτάκης στο ένθετο Ιστορικά της εφημερίδας «Πατρίς», το 2009 συγκέντρωσε μέσα σε λίγες σελίδες την ιστορία της V Μεραρχίας Κρήτης στα βουνά της Αλβανίας. Στο ένθετο αυτό, κατεγράφησαν και τα λόγια του στρατιώτη Βαρθολομαίου Στικτάκη, που μας μεταφέρουν τη γενναία στάση των αγωνιστών. «Μην ανησυχείτε για εμένα, είμαι καλά και δεν σας το κρύβω ότι το διασκεδάζω με την ψυχή μου καθώς βλέπω τους Ιταλιάνους να το βάζουν στα πόδια σαν τους λαγούς».

Η V Μεραρχία αντιμετώπισε πολλές κακουχίες, συμμετείχε σε πολλές μάχες και κατέγραψε αιματηρές θυσίες στο βιβλίο της ιστορίας της. Από το δημοσίευμα του Γιώργου Ι. Ζωγραφάκη, ο οποίος επιμελείται και επεξεργάζεται την προσωπική μαρτυρία του Κρητικού μαχητή Δημήτρη Λεμονάκη από το Ζαρό μεταφέρουμε αυτούσια του λόγια του αγωνιστή όπως τα κατέγραψε στο τετράδιο του: « μας έτρωγε η ψείρα, η παγοπληξία, η αϋπνία, οι εκρήξεις των βομβών, οι όλμοι σαν χαλάζι, [...] χαλάζι χειροβομβίδων, αεροπορία βομβαρδισμών, δια βροχής βρεγμένοι, αποβιταμίνωση, τροφή (εννοώντας την έλλειψη τροφής και την πρόκληση αβιταμίνωσης εξαιτίας της έλλειψης αυτής)». Για τους Κρήτες μαχητές το πολικό ψύχος ήταν ακόμα δυσκολότερο μιας και προέρχονται από το θερμότερο κλίμα της Κρήτης. Οι δυσμενείς καιρικές συνθήκες, το κρύο που μερικές φορές έπεφτε κάτω από -20 βαθμούς Κελσίου έκρυβαν έναν ακόμα επικίνδυνο εχθρό, τα κρυοπαγήματα. Κρυοπαγήματα που στις χειρότερες περιπτώσεις οδηγούσαν στον ακρωτηριασμό.

2 v merarxia kriton

Οι μάχες

Στη σειρά Ημερολόγια Πολέμου (Εταιρία Κρητικών Ιστορικών Μελετών), που έχουν επιμεληθεί ο Αλέξης Καλοκαιρινός και ο Κωστής Μαμαλάκης υπάρχει το ημερολόγιο «Γεώργιος Ιωάννου Κάββος» το οποίο μας δίνει χρήσιμο και πολύτιμο υλικό για τη δράση της V Μεραρχίας στο αλβανικό μέτωπο.

Στις 20 Ιανουαρίου η V Μεραρχία Κρήτης, που ως τότε παρέμενε στα μετόπισθεν ως εφεδρεία, διατέθηκε στο Β' Σώμα Στρατού για να ενισχύσει τις επιχειρήσεις του στην περιοχή του Τεπελενίου και μετακινήθηκε στην πρώτη γραμμή του αλβανικού μετώπου. Στις 29 Ιανουαρίου 1941 η V Μεραρχία πήρε μέρος στον αγώνα καλύπτοντας τον τομέα Κλεισούρας – Τρεπεσίνας. Διαβιώνουν σε υψόμετρο 1200-1500 μέτρα με συνεχείς χιονοθύελλες, βάρβαρες αεροπορικές επιθέσεις και μη κατάλληλα εξοπλισμένοι.

Το πενθήμερο 13 έως 18 Φεβρουαρίου πέρασε με συνεχείς επιθέσεις και αντεπιθέσεις στην οροσειρά Πούντα Νορντ. Στις 15 Φεβρουαρίου, το 43ο και 44ο Σύνταγμα Πεζικού της V Μεραρχίας κατάφεραν με σκληρό αγώνα και εξαιρετικά αντίξοες συνθήκες να παγιώσουν τις θέσεις τους στη γραμμή Μετζγκοράνι-Πούντα- κορυφή 1647- κορυφή 1260-κορυφή 1178 - κορυφή 1308 – κορυφή 1812 - Άρτζα ντι Μέτζο της οροσειράς Τρεμπεσίνα.

1 v merarxia kriton

Εαρινή επίθεση των Ιταλών

Η εαρινή επίθεση των Ιταλών ξεκίνησε στις 9/3/41, κράτησε 17 μέρες και την παρακολούθησε ο ίδιος ο Μουσολίνι. Στο κείμενο του ο Αντ/γος ε.α. Νικόλαος Κολόμβας περιγράφει αναλυτικά την εαρινή επίθεση των Ιταλών. Η V Μεραρχία βρίσκεται στο Πούντα Νορντ. Η τοποθεσία σφυροκοπείται για μέρες και μικρής κλίμακας εχθρικές επιθέσεις αποκρούσθηκαν. Στις 12/3/41 οι βολές πυροβολικού συνεχίσθηκαν όλο το 24ώρο. Παρόμοιο το σκηνικό και τις μέρες που ακολούθησαν έως την 15η Μαρτίου όπου ήταν η μέρα που επισφράγισε την παταγώδη αποτυχία που σημείωσε η «Εαρινή Επίθεση» των Ιταλών και οδήγησε βαθμιαία στην αναστολή των επιχειρήσεων. Στη συνέχεια ακολούθησε ανάπαυλα τριών ημερών και κατόπιν ανακατανομή δυνάμεων. Η V Μεραρχία τοποθετήθηκε από Χ. Αρτζα ντι Μέτζο μέχρι το Πούντα Νορντ – αυχένας Μετζγκοράνης. Από τις 19/3/1941 ο αγώνας ξανάρχισε και διήρκεσε έως την 25η Μαρτίου 1941 όπου και έληξε η περιβόητη Εαρινή Ιταλική Επίθεση. Συνολικά οι απώλειες των Ελλήνων από την Εαρινή επίθεση ήταν 47 αξιωματικοί και 1196 οπλίτες νεκροί, 144 αξιωματικοί και 3872 οπλίτες τραυματίες. Οι απώλειες των Ιταλών ήταν 11800 νεκροί και τραυματίες, ενώ ο αριθμός των Ιταλών αιχμαλώτων από τις 7/1/41 έως το τέλος Μαρτίου ανήλθε σε 189 αξιωματικούς και 7645 οπλίτες.

Στο σύνολο του αγώνα οι απώλειες για τους Κρήτες έφτασαν τους 1141 νεκρούς, 2025 τραυματίες, 2553 παγόπληκτους και 434 με διάφορα νοσήματα.

Οι Ιταλοί τα βρήκαν τόσο σκούρα με τη V Μεραρχία Κρήτης, που έφτασαν στο σημείο να τυπώσουν προκηρύξεις απευθυνόμενοι στους Κρήτες και να τους παροτρύνουν να εγκαταλείψουν το πεδίο της μάχης και να επιστρέψουν στη πατρίδα τους. Μεταξύ άλλων στην προκήρυξη έταζαν χρηματικό αντίτιμο προκειμένου να διευκολύνουν την αποχώρησή τους. Δεν χρειάζεται βέβαια να αναφερθεί ότι οι Κρήτες δεν έφυγαν και αγωνίστηκαν με απαράμιλλο θάρρος.

pyroboliko

Η συνθηκολόγηση, η επιστροφή, ο επίλογος
Αρχές Απριλίου το ηθικό των Κρητών παραμένει υψηλό και είναι αποφασισμένοι να δώσουν τη ζωή τους για την πατρίδα. Στο ημερολόγιο του Γεωργίου Κάββου σημειώνει χαρακτηριστικά: «Σάββατο 5 Απριλίου [...] Είμεθα όλοι αποφασισμένοι πάση θυσία να κρατήσωμεν το υψωμα και με 25 αξιωματικούς και 10000 οπλίτας... Κυριακή 6 Απριλίου Σήμερον εις τα 5.30 η Γερμανία επετέθη κατά της Ελλάδος και Σερβίας. Η Ελλάς όμως θα ζήση. Ζήτω η Πατρίς». Στις 6/4/41 οι Γερμανοί επιτέθηκαν σε Μακεδονία και Θράκη. Η οχυρωματική γραμμή Μεταξά στην Ανατολική Μακεδονία άντεξε τους σφοδρούς γερμανικούς κανονιοβολισμούς. Στις 12 Απριλίου, εκδίδεται διαταγή σύμπτυξης της μαχόμενης στο αλβανικό μέτωπο στρατιάς.

Από τις 13 Απριλίου αρχίζει η σύμπτυξη, «η άδοξη αποχώρησης του στρατού της Αλβανίας», όπως σημειώνει χαρακτηριστικά στο τετράδιο του ο αγωνιστής Δημήτρης Λεμονάκης από το Ζαρό. Λίγες μέρες αργότερα, στις 20 Απριλίου 1941 ο Στρατηγός Τσολάκογλου υπογράφει τη Συνθηκολόγηση με τους Γερμανούς. 3 μέρες αργότερα η V Μεραρχία βρίσκεται έξω από τα Γιάννενα. Παραδίδουν τον οπλισμό τους και τα υλικά διαβιβάσεων και οδεύουν προς Άρτα, Πρέβεζα και Ναύπακτο. Το πρώτο δεκαήμερο του Μαΐου φτάνουν στην Πελοπόννησο. Μικρός αριθμός αγωνιστών με μεγάλο κίνδυνο καταφέρνει να φτάσει στην Κρήτη που ετοιμάζεται να δεχτεί τη μεγάλη αερεπίθεση στην οποία επίσης συμμετέχει και ενώνεται με τα συμμαχικά στρατεύμετα.

Μερικές χιλιάδες Κρητικοί μαχητές φτάνουν στην Αθήνα και πιέζουν για να κατέβουν στην Κρήτη. Το Ζάππειο και ο Εθνικός Κήπος «μετατρέπεται» σε χώρο φιλοξενίας, κοιμούνται στο γρασίδι, αντίσκηνα ή κουβέρτες δεν υπήρχαν ούτε για δείγμα. Αρχές Ιουλίου 1941, η Κατοχική κυβέρνηση διοργανώνει συσσίτιο στο Παναθηναϊκό Στάδιο. Ένα συσσίτιο... παγίδα! Την ώρα του συσσιτίου γίνεται μπλόκο από Ιταλούς και Γερμανούς, το οποίο και οδηγεί στη σύλληψη 1300 περίπου Κρητών, τους οποίους και οδήγησαν σε στρατόπεδο στο αεροδρόμιο της Λάρισας. 500 Κρητικοί περίπου κατάφεραν να ξεφύγουν.
Ο επικεφαλής της Μεραρχίας Υποστράτηγος Γεώργιος Παπαστεργίου, που τις τελευταίες μέρες είχε αντικατασταθεί, δολοφονήθηκε μπροστά στα μάτια των Υπουργών Υγείας και Δασών της Σερβίας.
Η V Μεραρχία μετά τη Μάχη της Κρήτης δεν θα συγκροτηθεί ξανά. Θα διατηρηθεί μόνο το Τάγμα των Ευζώνων ως τιμητική ανακτορική φρουρά με συμβολικό και μόνο χαρακτήρα.

Πηγές:
-Ημερολόγια Πολέμου. Γεώργιος Ιωάννου Κάββος. (2013). Εταιρεία Κρητικών Ιστορικών Μελετών. Επιμ.: Α. Καλοκαιρινός, Κ. Μαμαλάκης.
-Ένθετο ΙΣΤΟΡΙΚΑ, της εφημερίδας «Πατρίς»: Οι Κρήτες μαχητές στα βουνά της Αλβανίας, από τον ιστορικό ερευνητή και συγγραφέα Γεώργιο Παναγιωτάκη
-V Μεραρχία Κρητών, Ενημερωτικός Οδηγός Μετατιθέμενων Στελεχών στη Ν. Κρήτη (2010). Γενικό Επιτελείο Στρατού
-Η προσωπική μαρτυρία ενός Κρητικού μαχητή, του Δημήτρη Λεμονάκη από το Ζαρό, για τα γεγονότα του πολέμου του 1940-41, στην Αλβανία. Eπεξεργασία, σχολιασμός από τον συγγραφέα Γιώργο Ι. Ζωγραφάκη.

Κάντε Like στη σελίδα μας στο facebook και ακολουθήστε μας στο twitter