Write on Πέμπτη, 21 Νοεμβρίου 2019 Κατηγορία ΣΤΡΑΤΟΣ ΞΗΡΑΣ

Κείμενο - Φωτογραφίες: Γιώργος Λαμπράκης

Η Σχολή Εφέδρων Αξιωματικών Πεζικού στο Ηράκλειο, άνοιξε σήμερα τις πύλες της στο κοινό, με την εκδήλωση «Ανοιχτά Στρατόπεδα», στο πλαίσιο εορτασμού της Ημέρας Ενόπλων Δυνάμεων.

Κατά την διάρκεια της εκδήλωσης, η οποία έλαβε χώρα στις εγκαταστάσεις της ΣΕΑΠ, έγινε επίδειξη των οπλικών συστημάτων που χρησιμοποιούν οι ΥΕΑ κατά την εκπαίδευσή τους.

DSC 8048

DSC 8040

DSC 8054

DSC 8068

DSC 8094

Επίσης, παρουσιάστηκε και μια Ομάδα Μάχης Πεζικού με πλήρη εξοπλισμό.

DSC 8006

DSC 8002

Η εκδήλωση περιελάμβανε ξενάγηση των δασκάλων και των μαθητών του 1ου Δημοτικού Σχολείου Νέας Αλικαρνασσού, ενώ πολλοί ήταν οι πολίτες που δεν έχασαν την ευκαιρία και επισκέφθηκαν τη Σχολή, για να ευχηθούν στους Αξιωματικούς, Υπαξιωματικούς, ΥΕΑ και οπλίτες για την σημερινή ξεχωριστή ημέρα.

DSC 7983

DSC 8148

Write on Πέμπτη, 14 Νοεμβρίου 2019 Κατηγορία ΣΤΡΑΤΟΣ ΞΗΡΑΣ

Γράφει ο Σάββας Δ. Βλάσσης - doureios.com

Τον Ιανουάριο του 2020 αναμένεται να ενεργοποιηθεί το δεύτερο Αερομεταφερόμενο Τάγμα της 5ης Αερομεταφερομένης Ταξιαρχίας (5η Α/Μ ΤΑΞ) που εδρεύει στα Χανιά, δίδοντάς της πραγματική υπόσταση Σχηματισμού με δύο ενεργές μονάδες εκστρατείας.

Πρόκειται για το 545 Αερομεταφερόμενο Τάγμα Πεζικού που θα έχει έδρα στο Ηράκλειο και μαζί με το 547 Αερομεταφερόμενο Τάγμα Πεζικού στο Ρέθυμνο, θα ενισχύσουν την στρατιωτική παρουσία στην Κρήτη αλλά και τις ικανότητες ταχείας αναπτύξεως δυνάμεων από αυτήν στον λεγόμενο Νότιο Τομέα, δηλαδή στην περιοχή Δωδεκανήσου. Συνυπολογιζόμενης της 1ης Μοίρας Αλεξιπτωτιστών που εδρεύει στο Μάλεμε, στην Κρήτη θα εδρεύουν τρεις συνολικώς μονάδες αερομεταφερομένου ελαφρού πεζικού, με ανάλογο προσανατολισμό.

5aec9 dsc02671 1024x768

Η απόφαση ελήφθη από το Ανώτατο Στρατιωτικό Συμβούλιο τον παρελθόντα Σεπτέμβριο και μέχρι την εκπνοή του έτους πρόκειται να οριστικοποιηθούν οι τοποθετήσεις στελεχών στην νέα μονάδα που θα ενεργοποιηθεί. Μέχρι σήμερα, το 545 Α/Μ ΤΠ ήταν επιστρατευομένη μονάδα της 5ης Α/Μ ΤΑΞ, η οποία μετεξελίχθηκε στην σημερινή μορφή, ικανή για αερομεταφερόμενες επιχειρήσεις με ελικόπτερα, το 2013. Η ενεργοποίηση του δευτέρου τάγματος αποτελούσε στόχο από εκείνη την εποχή αλλά για διαφόρους λόγους αυτό δεν είχε υλοποιηθεί. Το 547 Α/Μ ΤΠ λειτουργεί και ως Κέντρο Εκπαίδευσης Νεοσυλλέκτων (ΚΕΝ).

1am

Με την ενισχυμένη παρουσία της 5ης Α/Μ ΤΑΞ, ο Ελληνικός Στρατός αποκτά δύο αντίστοιχους Σχηματισμούς, έναν προσανατολισμένο στο Κεντρικό και Νότιο Αιγαίο και την 71η Α/Μ ΤΑΞ στην Νέα Σάντα του Κιλκίς, προσανατολισμένη στο Βόρειο Αιγαίο και τον ηπειρωτικό κορμό. Το σημαντικότερο όμως είναι ότι με την εξέλιξη αυτή η 5η Α/Μ ΤΑΞ θα αποτελέσει και ουσιαστικώς την εφεδρεία της ΑΣΔΕΝ, την οποία μέχρι σήμερα εστερείτο.

Write on Πέμπτη, 14 Νοεμβρίου 2019 Κατηγορία ΣΤΗΝ ΑΝΑΦΟΡΑ

Γράφει ο Ιπποκράτης Δασκαλάκης - Αντιστράτηγος (εα) - Εισήγηση στο 3ο Διεθνές Συνέδριο Χερσαίων Δυνάμεων, Βάρη, 07 Νοεμβρίου 2019

Το αντικείμενο που θα παρουσιάσω αποσκοπεί να επισημάνει τους κινδύνους οι οποίοι εμφανίζονται στα διάφορα επίπεδα της Διοικήσεως από τις ταχύτατα εισερχόμενες στο στράτευμα τεχνολογικές εφαρμογές με τις πολλά υποσχόμενα δυνατότητες που προσφέρουν τα νέα συστήματα. Δεν αναφέρομαι σε οπλικά συστήματα, με την αυστηρή έννοια του όρου, αλλά σε κάθε είδους τεχνολογικές εφαρμογές που εντάσσονται στις πολυσύνθετες λειτουργίες προετοιμασίας, διεξαγωγής, ελέγχου και υποστήριξης κάθε είδους πολεμικών επιχειρήσεων.

Από την παρούσα παρουσίαση θα παραλείψω πλήρως τις μεγάλες προκλήσεις που δημιουργεί η εισβολή της τεχνητής νοημοσύνης σε πληθώρα στρατιωτικών εφαρμογών. Μη νομίζετε ότι το πρόβλημα είναι μακριά μας, το πιθανότερο είναι ότι τα χαμηλόβαθμα σήμερα στελέχη θα το εύρουν μπροστά τους. Ήδη, αρκετά οπλικά συστήματα, ειδικά αντιαεροπορικά, διαθέτουν επιλογή λειτουργίας στην πλήρη αυτοματοποιημένη μορφή στην οποία το ίδιο το όπλο -βασιζόμενο σε παραμέτρους που εμείς προτοποθετούμε- ανοίγει πυρ, χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση σε στόχους που αυτό κρίνει ως εχθρικούς. Έχουν όμως αρχίσει να εμφανίζονται και οι εφαρμογές που μόνες τους «βελτιώνονται» μιμούμενες επιτυχώς την ανθρώπινη διαδικασία των lessons learned! Σήμερα θα αρκεστώ σε πιο «ταπεινούς» κινδύνους που δημιουργεί στη φυσιογνωμία των επιχειρήσεων η είσοδος της ταχύτατα εξελισσόμενης τεχνολογίας.

Ουδείς αμφισβητεί τη σημασία της τεχνολογίας στη διεξαγωγή και εξέλιξη των επιχειρήσεων των χερσαίων δυνάμεων και όχι μόνο. Στρατεύματα που για διαφόρους λόγους δεν μπόρεσαν να ακολουθήσουν τις τεχνολογικές εξελίξεις μη ανανεώνοντας τα συστήματα τους ή αδυνατώντας να εκμεταλλευτούν όλες τις δυνατότητες τους, υπέστησαν οδυνηρές ήττες στην μακρόχρονη στρατιωτική ιστορία. Η προσεκτική όμως ανάγνωση της τελευταίας καταδεικνύει ότι η απλή παρουσία ανώτερων τεχνολογικών συστημάτων δεν αρκούσε από μόνη της να επιφέρει τα συντριπτικά αποτελέσματα που υπόσχονταν οι δημιουργοί τους. Η νίκη στο πεδίο των μαχών και ειδικά στο τακτικό επίπεδο, έχει αποδειχθεί ότι δεν απορρέει από την απλή ένταξη συστημάτων υψηλής τεχνολογίας.

Η νίκη καθίσταται πιθανότερη -ουδέποτε εξασφαλίζεται εκ των προτέρων- με την ορθή αξιοποίηση όλων των πλεονεκτημάτων αλλά και μειονεκτημάτων των διαθέσιμων οπλικών συστημάτων με έμφαση στα προϊόντα υψηλής τεχνολογίας. Η πλήρης όμως αξιοποίηση τους προϋποθέτει την εκπαίδευση των χειριστών, την κατανόηση της ιεραρχίας για τις πραγματικές δυνατότητες-περιορισμούς των συστημάτων, την υπέρβαση των «νηπιακών προβλημάτων», την ορθή τακτική συγκρότηση και ενδεχομένως την αιφνιδιαστική χρήση τους. Θεμέλιος λίθος, η ύπαρξη ενός σύγχρονου δόγματος -συνεχώς αξιολογούμενου και βελτιούμενου- που θα μετουσιώσει στην πράξη όλες τις παραπάνω προϋποθέσεις λαμβάνοντας υπόψη και τις αντίστοιχες δυνατότητες του αντιπάλου.

Άρα δεν θεοποιούμε κανένα οπλικό σύστημα, καμία τεχνολογία. Θεοποιούμε τον χειριστή τους -με την ευρεία έννοια του όρου- αυτόν που υπηρετεί το σύστημα και το «θεραπεύει». Εξίσου κρίσιμος και ο ρόλος αυτών που σχεδιάζουν την τακτική του χρήση και την κρίσιμη στιγμή εκδίδουν τις καθοριστικές διαταγές του πεδίου μάχης ώστε να επιτευχθεί η βέλτιστη χρήση των τμημάτων και συστημάτων.

Εξυπακούεται ότι οι τελευταίοι, δηλαδή η ηγεσία σε όλα τα επίπεδα, πρέπει να είναι -κατά αναλογία με τα καθήκοντα τους- γνώστες των χαρακτηριστικών, δυνατοτήτων και περιορισμών των συγκεκριμένων οπλικών συστημάτων διαθέτοντας όμως και την σφαιρική κατανόηση της συνλειτουργίας στο θέατρο των επιχειρήσεων ενός συνόλου αλληλοεπηρεαζόμενων και αλληλοϋποστηριζόμενων συστημάτων.

Η αφετηρία όλων των προβλημάτων της ορθής αξιοποίησης της τεχνολογίας στο στράτευμα έγγυται στην ταχύτατη σήμερα εξέλιξη των συστημάτων. Πέρα από το χρονοβόρο της ολοκλήρωσης των διαφόρων προμηθειών, η ένταξη νέων συστημάτων στην υπηρεσία απαιτεί σημαντικό χρονικό διάστημα. Και δεν αναφέρομαι στην απόκτηση της αρχικής και τελικής επιχειρησιακής ετοιμότητας για πλήρη χρήση. Αναφέρομαι στον απαιτούμενο χρόνο για την ολιστική αντίληψη των πραγματικών δυνατοτήτων και περιορισμών του κάθε συστήματος από τους χειριστές και την ηγεσία. Προφανώς οι πρώτοι, λόγω ηλικίας και αποκλειστικής -σε σημαντικό βαθμό- ενασχόλησης με το υπόψη σύστημα εξοικειώνονται σε συντομότερο χρονικό διάστημα. Στην άλλη πλευρά, οι προϊστάμενοι τους, αρκούμενοι συχνά σε εικονικές παρουσιάσεις-επιδείξεις, σχηματίζουν μια εξωπραγματική και ιδανική εικόνα των νέων συστημάτων μακράν των πραγματικών προβλημάτων. Ενίοτε όμως δημιουργούνται πολλαπλές και αδικαιολόγητες αμφιβολίες από την επιφανειακή γνώση για τα νέα συστήματα. Συχνή και αναπόφευκτη και η προσκόλληση σε δοκιμασμένες μεθόδους του παρελθόντος και ενδόμυχη ανησυχία για οτιδήποτε νέο. Συχνά λοιπόν, η ηγεσία καίτοι αναγνωρίζει τα συντριπτικά πλεονεκτήματα που η νέα τεχνολογία προσφέρει αρνείται -κυρίως από διστακτικότητα- να υιοθετήσει νέες τακτικές, συμβατές με τα νέα συστήματα που θα έχουν ως αποτέλεσμα τη μεγιστοποίηση των χαρακτηριστικών τους. Σε άλλες περιπτώσεις, ο ενθουσιασμός που συνοδεύει την είσοδο ενός νέου συστήματος εμποδίζει την πραγματική αξιολόγηση του ενώ οι πολλά υποσχόμενες επιδόσεις του -συνήθως σε συνθήκες εργαστηρίου- δημιουργούν επικίνδυνες προσδοκίες. Συχνή επίσης και η τριβή μεταξύ των διαφόρων κλιμακίων καθώς η μη επίτευξη των περιγραφομένων από τον κατασκευαστή επιδόσεων, αποδίδεται σε αδυναμία των χειριστών.

Υπό αυτές τις συνθήκες, είναι αναπόφευκτη η καθυστέρηση ενσωμάτωσης του νέου συστήματος στο συνολικό δόγμα του στρατού με ότι αυτό συνεπάγεται -αρνητικά πάντα- για την ταχύτατη αξιοποίηση του. Πραγματικά η ενσωμάτωση νέων συστημάτων, στο δόγμα ενός στρατού είναι τιτάνιο έργο. Δεν αρκεί η βαθιά γνώση των δυνατοτήτων-περιορισμών του, απαιτείται και η συνέργεια του με σωρεία άλλων συστημάτων. Για παράδειγμα, αξιόπιστα συστήματα πυρών ακριβείας δεν απέδωσαν τα αναμενόμενα ένεκα αποτυχημένης διασύνδεσης με τα υπάρχοντα μέσα επικοινωνιών. Ακόμη όμως και το αντίθετο, συστήματα βολής παλαιάς τεχνολογίας, βελτίωσαν θεαματικά τις δυνατότητες τους όταν συνδυάστηκαν με σχετικά απλές και φθηνές σύγχρονες εφαρμογές εντοπισμού και κατάδειξης στόχων.

Αναγκαία όμως και η παρακολούθηση των ενεργειών και τακτικών, μεθόδων του αντιπάλου. Η μεγιστοποίηση των αποτελεσμάτων ενός οποιουδήποτε συστήματος θα επιτευχθεί όταν και μόνο όταν εκμεταλλευθεί τα τρωτά σημεία του εχθρού. Εξυπακούεται και η σημασία του αιφνιδιασμού ώστε να επιτευχθούν τα βέλτιστα αποτελέσματα.

Άρα δεν αρκεί η τεχνολογική επάρκεια-ανωτερότητα ενός συστήματος. Η αξιοποίηση του θα προκύψει από τη σωστή ένταξη του στη συνολική πολεμική προσπάθεια ώστε να γίνει στο έπακρο η εκμετάλλευση των χαρακτηριστικών του, η συνέργεια του με τα λοιπά συστήματα μας, η πλήρης υποστήριξη του, η ορθή τακτική συγκρότηση των Μονάδων και η εκπαίδευση των χειριστών. Για να επιτευχθούν όλα αυτά θα απαιτηθεί η ταχύτατη ένταξη του συστήματος στο δόγμα του στρατού και η τροποποίηση του τελευταίου όπου απαιτείται. Η διαδικασία αυτή ούτε είναι απλή ούτε είναι πάντα εγγυημένη. Ποιος δεν θυμάται τη περίφημη «Revolution in Military Affairs» των αρχών του 1990 που τελικά κατέστη συνθηματολογία μη δυνηθείσα να προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα ούτε όμως και επιτυχώς να προσαρμοστεί στις ιδιαιτερότητες του κάθε στρατεύματος. Σε κάθε περίπτωση, η διαδικασία της επικαιροποιήσεως του στρατιωτικού δόγματος απαιτεί μια συνεχή ανατροφοδότηση όλων των εμπλεκομένων από το επίπεδο των Μονάδων, μέχρι τις σχολές εκπαιδεύσεως και τα Επιτελεία. Ακούγεται ως μια γραφειοκρατική εργασία και πράγματι είναι γραφειοκρατική, χρονοβόρα, κοπιαστική. Δεν υπάρχει όμως άλλη λύση, ειδικά για ένα στράτευμα περιορισμένων οικονομικών δυνατοτήτων που καλείται να αντιμετωπίσει πληθώρα απειλών από έναν δύσκολο αντίπαλο. Σε όλες αυτές τις διαδικασίες κομβικός είναι ο ρόλος της ηγεσίας.

Στην κατηγορία της υπερεκτίμησης των δυνατοτήτων των συστημάτων υψηλής τεχνολογίας εμπεριέχεται και η αυταπάτη της ηγεσίας ότι μπορεί πλέον να εξασφαλίσει τη «βεβαιότητα» για τις εξελίξεις στο πεδίο της μάχης. Συχνά στο παρελθόν δημιουργήθηκε η ψευδαίσθηση ότι η «ομίχλη» του πολέμου, η «αβεβαιότητα», θα διαλυθεί με τη χρήση προηγμένων μέσων παρατήρησης, παρακολούθησης, συλλογής και επεξεργασίας πληροφοριών, στοχοποίησης κλπ. Πλάνη οικτρά, καθώς δεν λαμβάνεται υπόψη ότι και ο αντίπαλος έχει πρόσβαση σε παρόμοια συστήματα, ούτε ο ανθρώπινος παράγοντας και οι τρομερές δυνατότητες προσαρμοστικότητας που διαθέτει, αλλά ούτε η πληθώρα των αστάθμητων παραγόντων που συνιστούν την πανίσχυρη «τριβή» του Clausewitz. Η πλάνη αυτή σε συνδυασμό με την επιθυμία διατήρησης χαμηλών απωλειών (ημετέρων, αμάχων αλλά και του αντιπάλου) οδηγεί σε εσφαλμένες εκτιμήσεις περί δυνατότητας συνεχούς επέμβασης των ανωτέρων κλιμακίων διοικήσεως σε όλες τις φάσεις του αγώνος.

Μια τέτοια αντίληψη είναι άκρως επικίνδυνη όχι για αυτή την ίδια την εμπλοκή των ανωτέρων κλιμακίων σε όλες τις φάσεις των επιχειρήσεων αλλά κυρίως για τη γαλούχηση μιας γενιάς νεωτέρων στελεχών ικανών να λάβουν πρωτοβουλίες στο πεδίο της μάχης. Μπορεί δικαιολογημένα το σύνδρομο του «στρατηγικού δεκανέα», δηλαδή του μικρού ηγήτορα που λαμβάνει αποφάσεις με καταστροφικές στρατηγικές συνέπειες να τρομοκρατεί τις διστακτικές ηγεσίες, αλλά σε βάθος χρόνου το σύνδρομο του «παντογνώστη πανταχού παρόντος προϊσταμένου που θα επιλύσει κάθε πρόβλημα» είναι περισσότερο καταστροφικό. Το τελευταίο σύνδρομο είναι εύκολο να αποκτηθεί όταν σε περιόδους ειρήνης και στο εξιδανικευμένο περιβάλλον προσεκτικά «προετοιμασμένων» ασκήσεων ο μακρόθεν ευρισκόμενος Διοικητής έχει πλήρη και άμεση εικόνα κάθε ομάδος και στοιχείου. Φυσικά καλοδεχούμενη μια τέτοια κατάσταση αλλά οι επεμβάσεις πρέπει να είναι με μέτρο και αφού ληφθεί υπόψη η ενδεχόμενη καλύτερη γνώση της κατάστασης από τον τοπικό ηγήτορα παρά από ένα μεμακρυσμένο κέντρο ελέγχου που βασίζεται σε εικόνες αυτοματοποιημένων συστημάτων. Ίσως μάλιστα αύριο να βασίζεται και σε μια σειρά αλγορίθμων, ναι μη σας παραξενεύει, δεν είναι απαραιτήτως αρνητικό αν σκεφτείτε ότι χρησιμοποιούνται εδώ και χρόνια στα πυρηνικά οπλοστάσια των υπερδυνάμεων.

Για να επανέλθουμε και για να μην παρεξηγηθούμε, δεν απορρίπτουμε τη χρησιμότητα απόκτησης πλήρους και ενοποιημένης τακτικής εικόνας -σε όλα τα κλιμάκια- με δυνατότητα επέμβασης σε real time. Ασφαλώς και είναι άκρως απαραίτητη και αποτελεί πολλαπλασιαστή ισχύος. Όπως όμως όλες οι εφαρμογές στη ζωή του ανθρώπου πρέπει να χρησιμοποιείται με σύνεση και αφού έχουμε εξασφαλίσει ότι οι υφιστάμενοι μας μπορούν να δράσουν επιτυχώς και άνευ όλων αυτών των τεχνολογικών επιτευγμάτων τα οποία για σωρεία λόγων (ανθρωπογενών και μη) παραμένουν ασταθή στο χαοτικό περιβάλλον των συγκρούσεων. Συγχρόνως πρέπει να αποφευχθεί η τάση υπερφόρτωσης των υφισταμένων με σωρεία άχρηστων πληροφοριών που δεν μπορούν να επεξεργαστούν και αναπόφευκτα τους αποπροσανατολίζουν.

Το τελευταίο σημείο της αναφοράς μου εστιάζεται στην αντίθετη κατεύθυνση. Δηλαδή στις ενίοτε ανεξερεύνητες δυνατότητες που προσφέρουν τα νέα οπλικά συστήματα και ειδικά στις περιπτώσεις συνεργειών δύο ή περισσοτέρων μέσων. Η αναγνώριση τους και η αξιοποίηση τους είναι αποτέλεσμα δοκιμών πεδίου αλλά και παρακολούθησης των τεχνολογικών εξελίξεων από ανήσυχα στελέχη. Σημαντική η προσφορά των γραφείων μελετών αλλά έχει αποδειχθεί ότι οι σημαντικές βελτιώσεις έχουν προέλθει από τα πεδία ασκήσεων και από τις αγωνιώδεις προσπάθειες νέων στελεχών να εκτελέσουν την αποστολή τους, να πρωτοτυπήσουν, να διακριθούν. Εδώ έγγυται η ικανότητα των Διοικήσεων -αρχικά στα χαμηλά κλιμάκια (Μονάδα) να ενθαρρύνουν όλες αυτές τις δοκιμές, δίδοντας σωστές κατευθύνσεις και θέτοντας τα αναγκαία όρια, γνωρίζοντας τελικά ότι ελάχιστες εξ αυτών θα μετουσιωθούν σε πρακτικές εφαρμογές. Αν όμως πραγματικά πιστεύουμε ότι ο ανθρώπινος παράγων και η ποιοτική υπεροχή είναι οι βασικοί πολλαπλασιαστές της ισχύος μας τότε θα πρέπει να ενθαρρύνουμε όλες αυτές τις προσπάθειες περαιτέρω τακτικής αξιοποίησης διαφόρων στρατιωτικών τεχνολογικών εφαρμογών.

Συμπερασματικά, υπερεκτίμηση ή υποεκτίμηση των δυνατοτήτων ενός συστήματος είναι η παγίδα στην οποία μπορεί να πέσει η ηγεσία αναφορικά με την αξιοποίηση των νέων τεχνολογικών επιτευγμάτων. Αμφότερες οι καταστάσεις είναι εξίσου επικίνδυνες. Η ισορροπία είναι δύσκολη. Αντίστοιχα επικίνδυνη και η τάση υπερβολικής στήριξης σε μια ορισμένη τεχνολογική εφαρμογή ειδικά όταν αυτή αποτελεί τον κρίσιμο κρίκο λειτουργίας μιας ολόκληρης σειράς διαδικασιών. Να μη ξεχνάμε ότι καίτοι σαγηνευτικές οι υποσχέσεις των διάφορων οπλικών συστημάτων, είναι συνήθως υπερεκτιμημένες και υπερπροβαλλόμενες από μια ολόκληρη βιομηχανία. Απαραίτητη πάντα η συνεχής βελτίωση των γνώσεων των στελεχών στις τεχνολογικές εξελίξεις και στα lesson learned από διάφορες συγκρούσεις. Η βελτίωση όμως αυτή δεν περιορίζεται στα νεώτερα στελέχη αλλά θα πρέπει να φτάνει μέχρι την οροφή. Η δε ικανότητα παρακολούθησης και αφομοίωσης των τεχνολογικών εξελίξεων θα πρέπει να αποτελεί κριτήριο αξιολόγησης των στελεχών. ‘

Τίποτα όμως δεν αντισταθμίζει την αξία των πραγματικών δοκιμών στο πεδίο των ασκήσεων. Γνωρίζουμε ότι στερούμαστε ικανοποιητικών πεδίων ασκήσεων και βολής, γνωρίζουμε ότι υπάρχει ένδεια ακόμη σε εκπαιδευτικές πιστώσεις με ότι αυτό συνεπάγεται και ακόμη μεγαλύτερη ένδεια σε προσωπικό που θα ασκηθεί. Εδώ ακριβώς θα φανεί η αξία της ηγεσίας και εδώ εννοώ την ηγεσία στα μεσαία κλιμάκια, που συναισθανόμενη την πραγματικότητα, δεν θα παρασυρθεί από τις σειρήνες των πολλά υποσχόμενων συστημάτων υψηλής τεχνολογίας αλλά θα ωθήσει τα ανήσυχα νεώτερα στελέχη στη δημιουργική περαιτέρω συνδυαστική αξιοποίηση των υπαρχόντων συστημάτων και των νέων τεχνολογικών εφαρμογών στην πράξη πλέον, στα πεδία ασκήσεων. Αναπόφευκτα παραπλήσιες δοκιμές εμπεριέχουν -σε σημαντικό βαθμό- και το ρίσκο της αποτυχίας, το οποίο θα πρέπει να γίνει αποδεκτό λαμβάνοντας πάντα τα απαραίτητα μέτρα ασφαλείας. Η αρχική ώθηση όμως σε μια τέτοια προσπάθεια θα πρέπει να προέλθει από τα ανώτερα στελέχη της ιεραρχίας και μάλλον είναι αναγκαστική επιλογή -μονόδρομος- για το δικό μας στράτευμα.

Write on Δευτέρα, 14 Οκτωβρίου 2019 Κατηγορία ΕΠΙ ΣΚΟΠΟΝ

Γράφει ο Μιχαήλ Κωσταράκος - Στρατηγός εα, Επίτιμος Α/ΓΕΕΘΑ, πρώην Πρόεδρος της Στρατιωτικής Επιτροπής της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Δεν είμαι ειδικός τουρκολόγος. Ούτε και πολιτικός αναλυτής ή ακαδημαϊκός γεωπολιτικός επιστήμων, και φυσικά δεν διαθέτω περισσότερες ή «ειδικές» πληροφορίες από τα αρμόδια και υπεύθυνα για αυτό, όργανα. Επειδή όμως στα 45 χρόνια της στρατιωτικής μου καριέρας ασχολήθηκα, ως όφειλα, με τον δυνητικό και διαχρονικό αντίπαλο της χώρας μας, την Τουρκία, θεωρώ ότι απέκτησα κάποια γνώση για τη χώρα, την οποία αυτή γνώση, είχα την τύχη και την τιμή, να την εμπλουτίσω με την εμπειρία μου στην κορυφή των Ενόπλων Δυνάμεων της Ελλάδας αλλά και της Ευρώπης. Κατέληξα λοιπόν σε επτά σημεία που περιγράφουν κατά τη γνώμη μου σε ικανοποιητικό βαθμό την τουρκική συμπεριφορά, αντίληψη και νοοτροπία.

1. Η Τουρκία δεν μπλοφάρει. Οι προθέσεις και οι επιθυμίες της ανακοινώνονται ξεκάθαρα και καταβάλλεται διαχρονικά άοκνη, σταθερή και συνεχής προσπάθεια να υλοποιηθούν. Διαπραγματεύεται αλλά δεν μπλοφάρει. Αυτά που λέει θα τα πραγματοποιήσει.

2. Η Τουρκία δεν έφυγε ποτέ με την πέννα από εκεί όπου ο στρατός της μπήκε με τη ξιφολόγχη. Η τήρηση των διεθνών συνθηκών ή των προβλέψεων του διεθνούς δικαίου ποτέ δεν εμπόδισε τη Τουρκία από το να προχωρήσει στην υλοποίηση των σχεδίων της για την επιδίωξη των στόχων της. Η διεθνής κατάσταση και οι διεθνείς σχέσεις για την Τουρκία δεν στηρίζονται σε αρχές και αξίες αλλά αποκλειστικά στην ισχύ και στην επιβολή της. Η εισβολή στη Βόρεια Συρία είναι μια κατάφωρη καταπάτηση της Συνθήκης της Λωζάνης που καθορίζει τα σύνορα της Τουρκίας. Οποίος καταπατά τόσο βάναυσα τα νότια σύνορα του, τι είναι αυτό που μας κάνει να πιστεύουμε ή να ελπίζουμε, ότι θα σεβαστεί τα δυτικά θαλάσσια και χερσαία σύνορα του με την Ελλάδα;

3. Οι Τουρκικές ενέργειες είναι πάντα προβλέψιμες. Ακολουθούν και σέβονται τις διαδικασίες και τον βασικό και αρχικό σχεδιασμό. Η Άγκυρα εκτελεί μακροπρόθεσμο σχεδιασμό και εμμένει στον αρχικό σκοπό και στους αρχικούς στόχους χωρίς να παρεκκλίνει από αυτούς, ανεξαρτήτως αντιδράσεων. Δεν επιδιώκονται και δεν ενθαρρύνονται εκπλήξεις ή αυτοσχεδιασμοί. Η πρόθεση δημιουργίας ζώνης ασφαλείας για τους πρόσφυγες στη Βόρειο Συρία ανακοινώθηκε στους Αμερικανούς από την Τουρκία ήδη από το 2014. Παρά τις αντιδράσεις των Αμερικανών και της διεθνούς κοινότητος υλοποιείται το 2019. Όλες οι πρόσφατες ενέργειες εντάσσονται στο πλαίσιο υλοποίησης του Εθνικού Όρκου του 1920 που πρόσφατα «ανανέωσε» η τουρκική ηγεσία. Αφορούσε στην επανάκτηση των εδαφών της πάλαι ποτέ Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

4. Η Τουρκία στις σχέσεις της στην εσωτερική πολιτική σκηνή αλλά και στο διεθνή χώρο δεν είναι φιλική, ούτε διαλεκτική, συμφιλιωτική ή συναινετική. Είναι μόνιμα και αποκλειστικά συγκρουσιακή προς όλους όσους έχουν αντίθετη γνώμη ή αντίθετα συμφέροντα. Εφόσον είσαι αντίπαλος δεν επιθυμεί να σου δώσει το χέρι και να έρθετε σε συνεννόηση. Επιθυμεί να σε ρίξει από το βράχο για να τελειώσει η αντιπαράθεση μαζί σου. Σε καμία περίπτωση, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η Τουρκία παρόλη την προσπάθεια της να φανεί ως τέτοια, δεν είναι και ενδεχομένως να μην μπορεί ποτέ να γίνει, μια δυτικού τύπου χώρα. Δεν πρέπει επίσης να μας διαφεύγει ότι δεν πέρασε από το αμόνι του ανθρωπισμού, της χριστιανικής ηθικής, της δημοκρατίας και των προβλέψεων του κράτους δικαίου και της προάσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που σφυρηλάτησαν τις δυτικές δημοκρατίες. Παρόλη τη δυτικόστροφη πορεία της όσο επικρατούσαν τα κεμαλικά ριζοσπαστικά ιδεώδη η Τουρκία είναι διαφορετική. Δεν ενδιαφέρεται -παρά τα όσα λέει - για λύσεις αμοιβαίου κέρδους (win - win). Επιδιώκει και αναγνωρίζει μόνο λύσεις μηδενικού αθροίσματος (zero sum) όπου αυτή θα είναι ο αποκλειστικός νικητής. Δεν συνδιαλέγεται παρά μόνο με τους όρους της. Προσπαθεί πάντα να περιορίζει τον αντίπαλο της, αφήνοντας του δυο μόνο βασικές επιλογές: συμμόρφωση με τις απαιτήσεις της ή κρίση και ενδεχομένως πόλεμο με τις πολυπληθείς και ισχυρές ένοπλες δυνάμεις της.

5. Ο Ερντογάν επιδιώκει κάποιες μεγάλες επιτυχίες, κατά κύριο λόγο εδαφικές, αλλά και οικονομικές/επενδυτικές, οι οποίες κατά τον εορτασμό των 100 ετών της Τουρκικής Δημοκρατίας το 2023, θα του προσδώσουν το ανάλογο κύρος αλλά και το προσωπικό «αφήγημα» που θα του εξασφαλίσει τη θέση του νέου Εθνάρχη – Πατέρα των Τούρκων σε διαδοχή και αντικατάσταση του Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ. Οι συνταγματικές μεταρρυθμίσεις ή τα έργα υποδομής δεν επαρκούν. Απαιτείται απόκτηση εδάφους. Οι εδαφικές φιλοδοξίες του δεν είναι καινούργιες. Ξαναήρθαν στο προσκήνιο με την αναβίωση του Εθνικού Όρκου. Το θέμα των υδρογονανθράκων, χωρίς να υποτιμάται η επενδυτική του αξία, είναι απλά η πρόφαση που βρήκε και εκμεταλλεύεται προκειμένου να διεκδικήσει παλαιά οθωμανικά εδάφη, δικαιώματα, αναβαθμισμένο ρόλο και χώρο ελιγμών και κυριαρχίας. Η ανάδυση της Τουρκίας σε μια ισχυρή περιφερειακή δύναμη στις μέρες μας, ξεκίνησε από τον Τουργκούτ Οζάλ και συνεχίζεται από τον Ερντογάν.

6. Σε όλα αυτά θα πρέπει να προσθέσουμε ότι, η τουρκική κοινωνία είναι «εκπαιδευμένη» στον εθνικιστικό αναθεωρητισμό και τις μαξιμαλιστικές εθνικιστικές επιδιώξεις. Αυτό συνεπάγεται μια συνεχή ψυχολογική εξοικείωση με το ενδεχόμενο σύρραξης με τα γειτονικά κράτη. Αυτό εξυπηρετεί η κατά καιρούς αναβίωση των απαιτήσεων για τα ελληνικά νησιά. Παράλληλα εξ αιτίας του κουρδικού ανταρτοπόλεμου, η τουρκική κοινωνία έχει εξοικειωθεί και έχει συνηθίσει στις ανθρώπινες απώλειες των στρατιωτικών της κατά τη διεξαγωγή διαφόρων επιχειρήσεων. Καταλαβαίνει επίσης ότι θα υπάρξουν απώλειες μεταξύ των αμάχων – φίλιων και εχθρών, και είναι παντελώς αδιάφορη για τυχόν ωμότητες και εγκλήματα που θα διαπράξουν οι Τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις ή οι σύμμαχοι τους κατά την διάρκεια των επιχειρήσεων. Οι τουρκικές επιχειρήσεις και οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις έχουν πάντα την πλήρη υποστήριξη και αγάπη του τουρκικού λαού.

7. Οι Τουρκικές ένοπλες δυνάμεις έχουν συσσωρεύσει μεγάλη ατομική αλλά και συλλογική τακτική και επιχειρησιακή εμπειρία και γνώση από την εκτέλεση πραγματικών στρατιωτικών επιχειρήσεων κατά των Κούρδων. Τα στελέχη τους έχουν εξοικειωθεί πλήρως με τη διοίκηση τον έλεγχο και την εκτέλεση πολεμικών επιχειρήσεων αλλά και με τις απώλειες προσωπικού και τις συναισθηματικές δυσχέρειες και τα ψυχολογικά τραύματα που αυτές συνεπάγονται. Έχουν ζήσει σε πραγματικές πολεμικές συνθήκες. Η εκπαίδευση και η εμπειρία αυτή αντισταθμίζει κατά τη γνώμη μου σε πολύ μεγάλο βαθμό διάφορους πραγματικούς ή φανταστικούς πολλαπλασιαστές ισχύος ή σημεία υπεροχής που θεωρείται ότι έχουν οι ελληνικές ένοπλες δυνάμεις, ως άλλοθι και αντιστάθμισμα υφισταμένων ελλείψεων σε οργάνωση επάνδρωση και εξοπλισμό.

Όσο για το σχόλιο που ακούγεται όλο και συχνότερα, ακόμη και στα ΜΜΕ, δηλαδή, για το πώς εμείς μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τη Τουρκία, αν παραστεί ανάγκη, με τις πολλαπλάσιες στρατιωτικές της δυνατότητες, τις εκατοντάδες χιλιάδες στρατιώτες της και τα χιλιάδες άρματα και πυροβόλα, με δεδομένο ότι είμαστε μια πολύ μικρότερη χώρα με οικονομία σε κρίση και με πολύ μικρότερες στρατιωτικές δυνατότητες και υποπολλαπλάσιο πληθυσμό και ένοπλες δυνάμεις, θα ήθελα να πω το εξής:
Την απειλή και τον αντίπαλο δεν τους επιλέγεις, απλά τους αναγνωρίζεις, τους αξιολογείς και σχεδιάζεις ψύχραιμα πως θα τους αντιμετωπίσεις. Αυτός μας έτυχε, αυτόν θα αντιμετωπίσουμε. Η παγκόσμια εμπειρία αλλά και η ιστορική διαδρομή του ελληνισμού δείχνει ότι δεν υπάρχουν απειλές που δεν μπορούν να αντιμετωπισθούν. Αρκεί να είμαστε ψύχραιμοι, ενωμένοι και αποφασισμένοι να νικήσουμε.

Write on Δευτέρα, 22 Ιουλίου 2019 Κατηγορία ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Μήνυμα προς την Τουρκία να σταματήσει τις συνεχιζόμενες προκλήσεις τόσο σε Ελλάδα όσο και σε Κύπρο, έστειλε ο υπουργός Άμυνας Νίκος Παναγιωτόπουλος, τονίζοντας ότι «η ψυχραιμία δεν πρέπει να εκλαμβάνεται ως υποχωρητικότητα».

Ταυτόχρονα, κάλεσε την Άγκυρα να αποδείξει έμπρακτα ότι θέλει να μείνει ανοικτό το κανάλι επικοινωνίας που έχουν οι δύο χώρες για θέματα χαμηλής έντασης στο πλαίσιο των ΜΟΕ

«Είναι αυτονόητο ότι δεν πρόκειται να ανεχθούμε παραβατικές συμπεριφορές και αμφισβητήσεις για τα κυριαρχικά μας δικαιώματα, όπως αυτά απορρέουν από το διεθνές δίκαιο και τις διεθνείς συνθήκες. Το υπουργείο Άμυνας παρακολουθεί στενά τη παραβατική συμπεριφορά της Τουρκίας. Μας προβληματίζει σοβαρά, όπως προβληματίζει και την ΕΕ αλλά και άλλες χώρες», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Παναγιωτόπουλος, ενώ σχετικά με τις προκλήσεις της Άγκυρας στην ΑΟΖ Κύπρου τόνισε: «Παρακολουθούμε με προσοχή τις παράνομες ενέργειες της Τουρκίας εντός της Ζώνης της Κυπριακής Δημοκρατίας, ενός κράτους μέλους της ΕΕ, και δηλώνουμε ότι είμαστε δίπλα της με απόλυτη προσήλωση και με γνώμονα το διεθνές δίκαιο και τις διεθνείς συνθήκες. Δεν προκαλούμε, αλλά δεν μας αρέσει και να προκαλούμαστε. Η ψυχραιμία μας δεν πρέπει να εκλαμβάνεται ως αδυναμία. Δεν είναι προς το συμφέρον καμίας χώρας να υπάρχει ένταση».

Και ο κ. Παναγιώτοπουλος συνέχισε: «Θα επιθυμούσαμε μια άλλη στάση από την Τουρκία. Θα επιδιώξουμε να συνεχιστεί ο δίαυλος επικοινωνίας στο πλαίσιο των Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνη. Ελπίζουμε και αναμένουμε από την Τουρκία έμπρακτες αποδείξεις. Προτιθέμεθα, από την πλευρά μας, να κρατήσουμε το κανάλι επικοινωνίας. Η διάθεσή μας αυτή δεν έχει να κάνει, όμως, με ενδοτικότητα ή υποχωρητικότητα. Αυτά προς το παρόν, στο μέλλον θα δούμε αν θα ανοίξουμε ή θα κλείσουμε αυτό το κανάλι επικοινωνίας. Προς το συμφέρον και των δύο χωρών είναι να μένει ανοικτό».

Κατά τη συζήτηση στη Βουλή επί των προγραμματικών δηλώσεων της κυβέρνησης, ο κ. Παναγιωτόπουλος έκανε λόγο για «καθαρή ισχυρή εντολή που έδωσε στις εκλογές ο λαός στη ΝΔ», τονίζοντας ότι «η κυβέρνηση θα εργαστεί σκληρά για να οικοδομήσει μια ισχυρή Ελλάδα, μια Ελλάδα της κανονικότητας, της σταθερότητας, της ασφάλειας και του κράτους δικαίου».

«Στόχος μας είναι να ανακτήσει η Ελλάδα την αξιοπιστία και το κύρος της στο διεθνές επίπεδο. Μετά από 4,5 χρόνια διακυβέρνησης από το ΣΥΡΙΖΑ, το στοίχημα για την επαναφορά της χώρας στην κανονικότητα, είναι μεγάλο. Έχουμε όμως την πεποίθηση ότι θα υλοποιηθεί αυτή η κρίσιμη αποστολή. Έχουμε πλήρη επίγνωση του εθνικού μας χρέους και θα τηρήσουμε στο ακέραιο τις υποχρεώσεις μας», επισήμανε.

Στη συνέχεια, ο κ. Παναγιώτοπουλος έκανε λόγο για πέντε άξονες πάνω στους οποίους το υπουργείο Άμυνας διαρθρώνει τα μέτρα για την ασφάλεια της χώρας τα οποια είναι:

- Η εξασφάλιση της επάρκειας του αμυντικού εξοπλισμού της χώρας

- Η υλοποίηση στοχευμένων εξοπλιστικών προγραμμάτων για το αξιόμαχο των Ενόπλων Δυνάμεων και στα τρία επίπεδα.

- Η αναδιοργάνωση της δομής των Ενόπλων Δυνάμεων με τη θεσμοθέτηση σταδιοδρομικής εξέλιξης των στελεχών τους.

- Ο εκσυγχρονισμός της νομοθεσίας κυρίως σε ό,τι αφορά τις προμήθειες για την εξασφάλιση απόλυτης διαφάνειας και αναγκαίας ευελιξίας.

- Η ενίσχυση της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας με Συμπράξεις Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα και συνεργασίες με πανεπιστήμια.

- Η αναβάθμιση της στρατιωτικής εκπαίδευσης και η ενίσχυση των ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων.

Τέλος, ο κ. Παναγιώτοπουλος ανέφερε ότι θα γίνει η μέγιστη αξιοποίηση της δημόσιας ακίνητης περιουσίας του υπουργείου Άμυνας ώστε να αποτελέσει ένα αναπτυξιακό βραχίονα της χώρας.

«Έχουμε ως πολιτική ηγεσία του υπουργείου Άμυνας το κρίσιμο πατριωτικό καθήκον να φροντίσουμε το ξίφος της Ελλάδας να είναι στο θηκάρι. Εύχομαι να παραμείνει στο θηκάρι», ήταν η καταληκτική αναφορά του κ. Παναγιωτόπουλου.