Write on Παρασκευή, 25 Αυγούστου 2017 Κατηγορία ΔΙΑΦΟΡΑ

Κείμενο - Φωτογραφίες: Μανόλης Σπανουδάκης

Στο χωριό Κολυμπάρι στο λόφο προς τα Γριμπιλιανά (πάνω ακριβώς από το παλιό Γυμνάσιο-νυν δημοτικό ξενώνα) υπάρχουν τρεις σπηλιές πάνω στο βράχο.
Στο μέρος αυτό ήταν τα Γερμανικά πυροβολεία, που κατασκευάστηκαν από τους Γερμανούς μετά από την κατάληψη της Κρήτης το Μάιο του 1941, για να ελέγχουν το αεροδρόμιο του Μάλεμε και για να ενισχύσουν την αντιαεροπορική άμυνα τους, μιας και από το σημείο εκείνο ήταν το καταλληλότερο στην περιοχή αφού από εκεί μπορεί να ελέγχεται η περιοχή του αεροδρομίου του Μάλεμε, τα χωριά του κάμπου, και το πέλαγος.

Τα πυροβολεία αυτά είναι σπηλιές σκαμμένες μέσα στον ασβεστολιθικό βράχο που κατασκευάστηκαν με αναγκαστική εργασία των κατοίκων της περιοχής.
Από μικρό παιδί έβλεπα τα πυροβολεία και είχα ακούσει την ιστορία τους και το ρόλο που διαδραμάτισαν κατά τον Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο, αλλά αξιώθηκα μόλις πριν λίγο καιρό να τα επισκεφθώ και να τα φωτογραφήσω, με χίλιες δυσκολίες μιας και δεν υπάρχει πρόσβαση στο συγκεκριμένο σημείο.

21054967 1401243119997148 1318470389359752774 o

Στη στρατιωτική ορολογία πυροβολείο ονομάζεται οποιοδήποτε οχυρωματικό έργο από το οποίο εκτελούνται βολές από ένα ή περισσότερα πυροβόλα. Παλαιότερα λεγόταν κανονιοστάσιο και ορίζονταν ως θέση των κανονιών πάνω στα φρούρια και σε άλλες οχυρωματικές θέσεις. Στη σύγχρονη μόνιμη οχυρωματική τα πυροβολεία αποτελούν συνήθως πύργους ή γοργύρους (χαμηλά ημικυκλικά ή ολοκυκλικά κτίσματα με υπόγεια σήραγγα ή περιφερειακό όρυγμα). Στην "οχυρωματική εκστρατείας" κατασκευάζονται ταχύεργα πυροβολεία με ανασκαφή των γαιών για την προστασία των πυροβολητών από τα εχθρικά πυρά. Για την προκάλυψη του υλικού, από την όψη του εχθρού, χρησιμοποιούνται διάφορα φυσικά επιπροσθήματα π.χ. θάμνοι, συστάδες δένδρων, φυσικές κοιλότητες κ.λπ. ή τεχνητά παρόμοια όπως ειδικά δίκτυα παραλλαγής με τα οποία και καλύπτονται.

21014002 1401243653330428 8667742377477767723 o

Γενικά η θέση τους προσδιορίζεται αφενός από τη σπουδαιότητα του χώρου και το σκοπό κάλυψης, αφετέρου συνδυάζοντας και το μέγιστο δυνατό ορατό τομέα ελέγχου.
Για την οδική επικοινωνία των συγκεκριμένων πυροβολείων που αναφερόμαστε υπήρχε κατασκευασμένο από τους Γερμανούς, μονοπάτι με πέτρες, το οποίο σήμερα έχει σχεδόν ολικά καταστραφεί, ή έχουν φυτρώσει κλαδιά πάνω σε αυτό. Η πρόσβαση σήμερα είναι σχεδόν αδύνατη καθ’ όσον το μονοπάτι έχει αποκοπεί, οι τριγύρω ιδιοκτησίες είναι περιφραγμένες, ενώ ένα υψηλό χωμάτινο πρανές εμποδίζει την είσοδο από το δρόμο του χωριού.

21015753 1401243469997113 9028386982013918827 o

Κάθε είσοδος του πυροβολείου έχει σχεδόν σχήμα ορθογώνιο με άνοιγμα 3-4 μέτρα και ύψος περίπου 2,50 μέτρα , μετά την είσοδο είναι λίγο φαρδύτερο, και ψηλότερο για να χωρά το πυροβόλο και να κάνει την ανάσχεση στις βολές ενώ στη συνέχεια υπάρχει διάδρομος μήκους περίπου 20-25 μέτρων πλάτους 4-5- μέτρων και ύψους 3-4 μέτρων.
Εκεί ήταν εγκατεστημένη η 6η πυροβολαρχία της 834 Μοίρας επάκτιου πυροβολικού του Γερμανικού στρατού ξηράς με 4 πυροβόλα K331 των 105 χιλιοστών γαλλικής προέλευσης. (Τα τρία ήταν εγκατεστημένα στις σπηλιές και το τέταρτο πιθανόν σε ανοιχτό χώρο η σε κάποια εσοχή των βράχων).

21054900 1401243566663770 4782427631973857302 o

Πάνω από τις σπηλιές βόρεια στην άκρη του βράχου υπήρχε παρατηρητήριο που δεν είχε πυροβόλα αλλά πολυβόλα και σίγουρα συσκευές παρατήρησης το οποίο σήμερα είναι σωρός από ερείπια, ενώ νοτιότερα προς το χωριό Γριμπιλιανά υπάρχει τσιμεντένιο πολυβολείο, το οποίο σώζεται σήμερα και έχει γίνει στάβλος από κάτοικο της περιοχής.
Τα πυροβολεία αυτά ήταν επανδρωμένα μέχρι και τον Αύγουστο του 1944, οπότε στα πλαίσια απαγκίστρωσης των γερμανικών δυνάμεων από τη δυτική και ανατολική Κρήτη και σύμπτυξής τους προς την πόλη των Χανίων, μετακινήθηκε η δύναμη τους και εγκαταστάθηκε στη περιοχή του Μάλεμε. Τον επόμενο μήνα μετακινήθηκε σε νέες θέσεις ανατολικότερα προς τη πόλη των Χανίων.

21055845 1401243686663758 642869585804386717 o

Επίσης στο Κολυμβάρι υπήρχε υπόγεια αποθήκη πυρομαχικών κάτω από το κτίριο που είναι απέναντι από τον καταργηθέντα αστυνομικό σταθμό (νυν ιατρείο) και ένα υπόγειο κτίσμα πιθανόν στρατωνισμού πάνω από το γυμνάσιο και κάτω από τα τούνελ των πυροβόλων. Από σχετική έρευνα που έκανα στο διαδίκτυο διαπίστωσα ότι πουθενά δεν έχουν καταχωρηθεί τα Γερμανικά πυροβολεία είτε σαν εγκαταλειμμένες στρατιωτικές εγκαταστάσεις, είτε καταγεγραμμένη απλά η ύπαρξη τους.

21083673 1401243389997121 771057856112835261 o

Κατά την άποψη μου ο Δήμος θα έπρεπε να έχει αναδείξει την περιοχή σαν νεότερο μνημείο της τοπικής μας ιστορίας και αφού επισκευάσει, διανοίξει και καθαρίσει το μονοπάτι και τους γύρω χώρους των πυροβολείων, να συνδέσει το μονοπάτι με τον κεντρικό δρόμο του χωριού, και να κάνει το μέρος επισκέψιμο με αναφορά στην ιστορία τους, και όχι να τα έχει αφήσει αφημένα στη μοίρα τους, ώστε να καταστεί εκτός από πόλος έλξης ντόπιων και ξένων τουριστών και ιστορικό αξιοθέατο αντάξιο της τοπικής ιστορίας μας, κάτι ανάλογο με το καταφύγιο του Πλατανιά.

21032617 1401243773330416 2632586436982513184 n

Ευχαριστώ τον αγαπητό φίλο, ιστορικό ερευνητή, συλλέκτη και ιστοριοδίφη Στυλιανό Τριπαλιτάκη που μου παρείχε τα ιστορικά στοιχεία που αναγράφονται παραπάνω και τις φωτογραφίες των πολυβολείων.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Κρήτη: Οι άγνωστες γερμανικές οχυρώσεις στην περιοχή της Μεσαράς (ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ)

Κάντε Like στη σελίδα μας στο facebook και ακολουθείστε μας στο Twitter

Write on Πέμπτη, 08 Ιουνίου 2017 Κατηγορία ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Ελληνοϊταλικός πόλεμος, Μάχη της Κρήτης, Αντίσταση, Αντιστασιακές Οργανώσεις και Ομάδες στην Κρήτη, τα πολεμικά αεροδρόμια Μάλεμε, Ηρακλείου, Καστελλίου και Τυμπακίου κατά τη Μάχη της Κρήτης και την Κατοχή του Νησιού: Ο τρόπος κατασκευής τους (εργολαβίες, αγγαρείες των χωριών, αναγκαστική εργασία, "αξιοποίηση" αιχμαλώτων), η στρατιωτική χρησιμότητά τους, επιχειρήσεις από τους κατακτητές και εναντίον των κατακτητών, σαμποτάζ, καταδρομές, αντίποινα συνδεδεμένα με τα αεροδρόμια, εκτελέσεις, η μετέπειτα χρήση τους για τη χώρα μας κ.λ.π.

Το Κέντρο Κρητικής Λογοτεχνίας, ο Δήμος Μινώα Πεδιάδας και το Τμήμα Πολιτικών Επιστημών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης οργανώνουν συνέδριο, στο Καστέλλι Πεδιάδος Ηρακλείου, το τετραήμερο 6 Ιουλίου έως 9 Ιουλίου 2017, για τη Μάχη της Κρήτης, την Αντίσταση και τα πολεμικά αεροδρόμια της Κρήτης κατά τη Μάχη της Κρήτης και την Κατοχή του Νησιού

​ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
Πέμπτη 6 Ιουλίου 2017 ( πρωί )
10.30 Ξενάγηση στο πολεμικό αεροδρόμιο Καστελλίου
Η αναχώρηση θα γίνει από το Δημοτικό Κατάστημα Καστελλίου με λεωφορεία του Δήμου.
Την ξενάγηση θα κάνουν ο Γεώργιος Καλογεράκης, ο Βασίλης Εργαζάκης και η Μαρία Σκουλούδη

Πέμπτη 6 Ιουλίου 2017 ( απόγευμα ) Καστέλλι Αίθουσα εκδηλώσεων Δημοτικού Καταστήματος
17.00 Προσέλευση και εγγραφή συνέδρων
Α΄ ( ΕΝΑΡΚΤΗΡΙΑ ΠΑΝΗΓΥΡΙΚΗ ) ΣΥΝΕΔΡΙΑ
Προεδρείο : Γεώργιος Καλογεράκης και Κώστας Φασουλάκης
17.30 Καλωσόρισμα από τον πρόεδρο της Οργανωτικής Επιτροπής του συνεδρίου κ. Κώστα Μουτζούρη
Καλωσόρισμα – ευλογία από τον σεβασμιώτατο αρχιεπίσκοπο Κρήτης κ. Ειρηναίο
Καλωσόρισμα – ευλογία από τον σεβασμιώτατο μητροπολίτη Αρκαλοχωρίου, Καστελλίου και Βιάννου κ. Ανδρέα
Καλωσόρισμα – χαιρετισμός από τον δήμαρχο Μινώα(ς) Πεδιάδας κ. Ζαχαρία Καλογεράκη
Καλωσόρισμα – χαιρετισμός από το Μουσείο Στρατιωτικής Ιστορίας Χρωμοναστηρίου
Χαιρετισμός από τον πρόεδρο της Επιστημονικής Επιτροπής του συνεδρίου κ. Θεοχάρη Δετοράκη, ομότιμο καθηγητή του Πανεπιστημίου Κρήτης
Χαιρετισμοί εκπροσώπων Αρχών και Φορέων
Καλωσόρισμα – χαιρετισμός από την Τοπική Κοινότητα και τον Πολιτιστικό Σύλλογο Καστελλίου
Κήρυξη της έναρξης των εργασιών του συνεδρίου από τον περιφερειάρχη
Κρήτης κ. Σταύρο Αρναουτάκη
18.30 Μαρίνα Μπάντιου, Η Μάχη της Κρήτης μέσα από αντικρουόμενες
προσεγγίσεις του ελλαδικού και του διεθνούς τύπου
18.50 Μανόλης Πέπονας, Η εγκατάλειψη του αεροδρομίου του Μάλεμε. Η αρχή
του τέλους της άμυνας της Κρήτης
19.10 Διάλειμμα

Β΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑ
Προεδρείο: Εμμανουήλ Μιχελάκης και Ευγενία Παπαϊωάννου
19.40 Κωνσταντίνος Β. Δημουλάς, Παράγοντες ( και μη σκόπιμης )
διαστρέβλωσης στην ανάλυση πληροφοριών του Εγκεφάλου μας.
Η περίπτωση της ημερολογιακής αφήγησης του Ernst Kleilein στο Life,
στις 14/7/1941
20.00 Κανάκης Γερωνυμάκης, Εικόνες από τη Μάχη της Κρήτης στα Σφακιά,
όπως τις είδα ως ‘ταχτικός παρατηρητής’, ως μαντρατζάκι σε ορεινό
τυροκομείο απέναντι από το πεδίον της Μάχης
20.20 Χριστίνα Βαμβούρη – Δημάκη και Βασίλης Μεσσής, Στοιχεία της ιστορίας
του αεροδρομίου του Μάλεμε από το 1938 μέχρι το 1975, όπως αυτή
απόκαλύπτεται μέσα από τις πηγές και τον τύπο
20.40 Μαρία Σεργάκη, Η Μάχη της Κρήτης στο Λασίθι και η εδραίωση της
Ιταλικής Κατοχής στην περιοχή
21.00 Παρεμβάσεις – Συζήτηση
21.20 Μουσική εκδήλωση

Παρασκευή 7 Ιουλίου 2017 ( πρωί ) Θραψανό Αίθουσα εκδηλώσεων του Δημοτικού Καταστήματος
Γ΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑ
Προεδρείο : Δημήτρης Μπουνάκης και Δημήτριος Μελεμενής
8.50 Καλωσόρισμα από την Τοπική Κοινότητα και τον Πολιτιστικό Σύλλογο
Θραψανού
9.00 Μανόλης Μακράκης, Εξιστορήσεις Καραβαδιανών αγωνιστών του
Αλβανικού Μετώπου για τον Πόλεμο, τη Μάχη της Κρήτης και την Αντίσταση
9.20 Γεώργιος Καλογεράκης, Η καταναγκαστική εργασία στο Φρούριο Κρήτη
(1941-1945 ). Η περίπτωση του πολεμικού αεροδρομίου Καστελλίου
9.40 Ευαγγελία Πετρουγάκη, Το αεροδρόμιο του Καστελλίου και η δράση της
αντιστασιακής ομάδας του χωριού Ευαγγελισμός ( πρώην Μουχτάρω ή
Μουχτάροι ) Πεδιάδος
10.00 π. Εμμανουήλ Καλαϊτζάκης, Ιστορίες του πολεμικού αεροδρομίου του
Καστελλίου ( 1941-1944 )
10.20 Άννα Μανουκάκη, Ο ρόλος των μηχανικών των αεροδρομίων του Νομού
Ηρακλείου κατά τη διάρκεια της Κατοχής
10.40 Παρεμβάσεις – Συζήτηση
11.00 – 11.20 Διάλειμμα

Δ΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑ
Προεδρείο : Αντώνης Σανουδάκης και Γεώργιος Μαυραντωνάκης
11.20 Γεώργιος Μιχ. Δαμιανάκης, Η Μάχη της Κρήτης στο Ρέθυμνο
11.40 Δημήτρης Σκαρτσιλάκης, Το αεροδρόμιο του Ρεθύμνου στη Μάχη της
Κρήτης και στην Κατοχή
12.00 Εμμανουήλ Μακράκης, Λασίθι – Κασταμονίτσα. Μια βιωματική εμπειρία
της εποχής
12.20 Κώστας Παπαδάκης, Ο καπετάν Δημήτρης Τζατζάς ( Τζατζαδάκης ), ένας
από τους απαγωγείς του Κράιπε, και η Αντίσταση στην Επισκοπή Πεδιάδος
12.40 Ζαχαρίας Σμυρνάκης, Μορφές της Εθνικής Αντίστασης στο Αβδού
Πεδιάδος
13.00 - 13.20 Παρεμβάσεις – Συζήτηση

Παρασκευή 7 Ιουλίου 2017 ( απόγευμα ) Θραψανό
Ε΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑ
Προεδρείο : Κωνσταντίνος Χαρ. Τζιαμπάσης και Ζαχαρίας Δερμιτζάκης
18.00 Αθανασία Ψαρουλάκη, Οι αγγαρείες στο αεροδρόμιο Ηρακλείου στην
περίοδο της Γερμανικής Κατοχής
18.20 Γεώργιος Χαρ. Καρτσωνάκης, Η πραγματική ταυτότητα και τα έργα του
ταγματάρχη Χάρτμαν πριν και μετά το σαμποτάζ του αεροδρομίου Ηρακλείου
στις 13/6/1942. Οι πράκτορες του Χάρτμαν στο Ηράκλειο και την Περιφέρεια
18.40 Αντώνης Σανουδάκης, Απόβαση στη Σικελία και σαμποτάζ Καστελλίου ( 4-
5 Ιουλίου 1943 )
19.00 Δημήτρης Μουδατσάκης, Το παραπλανητικό γερμανικό αεροδρόμιο Κάτω
Γουβών Ηρακλείου και τα γεγονότα που έγιναν στην περιοχή κατά τη Μάχη
της Κρήτης και τη γερμανική Κατοχή
19.20 Νίκος Κολομβοτσάκης, Οι μαρτυρίες ενός νεαρού αυτόπτη μάρτυρα για το
σαμποτάζ στο αεροδρόμιο Ηρακλείου
19.40 Γιάννης Σταμέλος, Η Μάχη της Κρήτης και τα γεγονότα 1940 – 1945 όπως
έχουν παρουσιασθεί μέσα από τις σελίδες του περιοδικού Αμάλθεια.
20.00 Παρεμβάσεις – Συζήτηση
20.20 Μουσική εκδήλωση

Σάββατο 8 Ιουλίου 2017 ( πρωί ) Αρκαλοχώρι Συνεδριακό Κέντρο
ΣΤ΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑ
Προεδρείο : Ανδρέας Λενακάκης και Γεώργιος Κορναράκης
8.50 Καλωσόρισμα από την Τοπική Κοινότητα και τον Πολιτιστικό Σύλλογο
Αρκαλοχωρίου
9.00 Μιχάλης Σπυριδάκης, Η κατασκευή του προπολεμικού αεροδρομίου του
Τυμπακίου από τους Βρετανούς
9.20 Μύρων Τζαρδής, Εκκένωση Τυμπακίου ( Φεβρουάριος 1942 )
9.40 Νικόλαος Παπαδάκης, Μια ιδιόχειρη μαρτυρία του Νικολάου Εμμ. Μαρκάκη
για τη κατασκευή του γερμανικού αεροδρομίου του Τυμπακίου
10.00 Αναστασία Κελαντωνάκη, Ιστορική αναδρομή του αεροδρομίου του
Τυμπακίου
10.20 Στεφανία Αρχοντάκη, Αναγκαστικές απαλλοτριώσεις γης την περίοδο της
Κατοχής. Η περίπτωση του αεροδρομίου του Τυμπακίου
10.40 Εμμανουήλ Γ. Χαλκιαδάκης, Το πολεμικό αεροδρόμιο του Τυμπακίου κατά
τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο μέσα από αμερικανικά, βρετανικά και γερμανικά
αρχεία
11.00 Κωνσταντίνος Γ. Καργάκης, Η Δεκαπενταμερία. Οι αγγαρείες δεκαπέντε
ημερών στο αεροδρόμιο Τυμπακίου και στη Λαβύρινθο
11.20 Παρεμβάσεις – Συζήτηση
11.40 – 12.00 Διάλειμμα

Ζ΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑ
Προεδρείο : Μαρία Σεργάκη και Βασίλης Εργαζάκης
12.00 Ευάγγελος Χαριτόπουλος, Κωνσταντίνος Μαμαλάκης, Πολύκαρπος
Τζίκας και Μάριος Παπαδάκης, Μικρά σιδηροδρομικά δίκτυα σε πολεμικά
αεροδρόμια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου στην Κρήτη
12.20 Μαρία Φραγκιαδάκη, Τα χειρόγραφα « Σημειώματα » του Ιωάννη Κακριδή,
μέλους της « Κεντρικής Επιτροπής Διαπιστώσεως Ωμοτήτων εν Κρήτη »
(1945). Μαρτυρίες για τις ωμότητες ( τρομοκρατία, εκτελέσεις, αρπαγές,
επιτάξεις και αγγαρείες ) στην περιοχή Αρκαλοχωρίου – Βιάννου, κατά την
περίοδο της γερμανικής Κατοχής
12.40 Βασιλική Παπουτσάκη, Η επαναχρησιμοποίηση του γερμανικού πολεμικού
υλικού από το λαό

13.00 – 13.20 Παρεμβάσεις – Συζήτηση

Σάββατο 8 Ιουλίου 2017 ( απόγευμα ) Αρκαλοχώρι
Η΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑ
Προεδρείο : Christoph Schminck – Gustavus και Στέφανος Ψυλλάκης

18.00 Κωνσταντίνος Χαρ. Τζιαμπάσης, Μαρτυρίες από την Κατοχή. Κλοπές
αρχαιοτήτων στην Επαρχία Πεδιάδος από τις γερμανικές και ιταλικές
στρατιωτικές μονάδες Κατοχής
18.20 Γεώργιος Κορναράκης, Η συμβολή του καπετάν Σηφογιάννη και της
οικογένειάς του στην Αντίσταση της Κρήτης
18.40 Μάρκος Μαστρογιαννάκης και Κωστής Μαστρογιαννάκης, Η συμβολή της
Πυργούς Μαλεβιζίου στην Εθνική Αντίσταση
19.00 Ζαχαρίας Καλοχριστιανάκης, Τα χωριά των Κεντρικών Αστερουσίων κατά
τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο
19.20 Ζαχαρίας Δ. Αντωνάκης, Το Αμάρι την περίοδο 1941 – 45 μέσα από
προσωπικές διαδρομές αγωνιστών. Από τη Μάχη της Κρήτης στα σύρματα
του Τυμπακίου και το βουνό
19.40 Μαρίνα – Στέλλα Μαρινάκη, Στυλιανός Εμμανουήλ Γιαπιτζάκης: ένας
Μικρός ήρωας
20.00 Στέλλα Βατούγιου, Η Μάχη της Κρήτης και η κρητική Αντίσταση στις
ταινίες του Ελληνικού Κινηματογράφου ( 1947 – 1971 )
20.20 Παρεμβάσεις – Συζήτηση
20.40 Μουσική εκδήλωση

​Κυριακή 9 Ιουλίου 2017 ( πρωί ) Καστέλλι Δημοτικό Κατάστημα
8.30 Ξενάγηση στη Λύκτο
Η αναχώρηση θα γίνει από το Δημοτικό Κατάστημα Καστελλίου με λεωφορεία του Δήμου
Την ξενάγηση θα κάνει ο αρχαιολόγος Κωνσταντίνος Τζιαμπάσης

Θ΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑ
Προεδρείο : Γιάννης Σταμέλος και Μαρία Σκουλούδη
11.00 Εργαστήριο Ιστορίας της Σχολής Επιστημών Αγωγής του Πανεπιστημίου
Ιωαννίνων, Απόστολος Παπαϊωάννου, Γεώργιος Πατεράκης και
Γεώργιος Καλογεράκης, Δήμος Μινώα Πεδιάδας: το σύνολο των θυμάτων
του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου
11.20 Εμμανουήλ Μιχελάκης, Η συμβολή της Ελλάδας στον Β΄ Παγκόσμιο
Πόλεμο και οι επιπτώσεις στην εξέλιξη του Πολέμου
11.40 Απόστολος Ποντίκας, Ιστορική – Κοινωνιολογική θεώρηση της Μάχης της
Κρήτης, με τα εγκλήματα των Γερμανών
12.00 Christoph Schminck – Gustavus, Εγκλήματα Πολέμου και Αμνημοσύνη
12.20 Αριστομένης Συγγελάκης, Η συστηματική εκμετάλλευση και εξολόθρευση
του Κρητικού Λαού από το Γ΄ Ράιχ και ο αγώνας για ‘Δικαιοσύνη και
αποζημίωση’
12.40 Κώστας Μουτζούρης, Η Μάχη της Κρήτης και η Αντίσταση σε σελίδες της
Λογοτεχνίας
13.00 Παρεμβάσεις – Συζήτηση
13.20 Απολογισμός του συνεδρίου
13.40 ( Από - ) Χαιρετισμοί

Οργανωτική Επιτροπή
Κώστας Μουτζούρης, πρόεδρος του Κέντρου Κρητικής Λογοτεχνίας
Δημήτριος Μελεμενής, πρόεδρος του Δημοτικού Οργανισμού Πολιτισμού, Αθλητισμού και Περιβάλλοντος ( ΔΟΠΑΠ ) του Δήμου Μινώα (ς) Πεδιάδας
Κώστας Φασουλάκης, περιφερειακός σύμβουλος Κρήτης, εντεταλμένος σε θέματα Πολιτισμού
Εμμανουήλ Μιχελάκης, διευθυντής του Μουσείου Στρατιωτικής Ιστορίας Χρωμοναστηρίου
Γεώργιος Καλογεράκης, πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Μινώα(ς) Πεδιάδας
Ζαχαρίας Δερμιτζάκης, αντιδήμαρχος του Δήμου Μινώα(ς) Πεδιάδας
Γεώργιος Κουρμούλης, πρώην πρόεδρος της Ιστορικής, Λαογραφικής και Αρχαιολογικής Εταιρείας Κρήτης
Γεώργιος Αρχοντάκης, αντιπρόεδρος της Ιστορικής και Λαγραφικής Εταιρείας Ρεθύμνης
Ιωάννης Σταμέλος, πρόεδρος της Ιστορικής και Λαογραφικής Εταιρείας Νομού Λασιθίου
Γιάννης Δημητρακάκης, επίκουρος καθηγητής του Πανεπιστημίου Κρήτης
Βασίλης Εργαζάκης, αντιδήμαρχος και αντιπρόεδρος του ΔΟΠΑΠ του Δήμου Μινώα(ς) Πεδιάδας
Μαρία Σκουλούδη, πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Καστελλίου
Ελένη Κωβαίου, γραμματέας του Κέντρου Κρητικής Λογοτεχνίας
Στέφανος Ψυλλάκης, πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Αρκαλοχωρίου
Ευαγγελία Πετρουγάκη, φιλόλογος, ποιήτρια
Αταλάντη Μιχελογιαννάκη, δ. φ, εκπαιδευτικός, συγγραφέας
Γεώργιος Μαυραντωνάκης, πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Θραψανού

Επιστημονική Επιτροπή
Θεοχάρης Δετοράκης, ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Κρήτης
Christoph Schminck – Gustavus, καθηγητής Ιστορικού Δικαίου του Πανεπιστημίου Βρέμης
Νίκος Παπαδογιαννάκης, ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Κρήτης
Χριστόφορος Χαραλαμπάκης, ομότιμος καθηγητής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών
Μανούσος Παραγιουδάκης, επίτιμος αρχηγός ΓΕΕΘΑ
Γιάννης Κακουδάκης, αντιστράτηγος ε. α., πρώην διευθυντής της Ιστορίας Στρατού
Απόστολος Παπαϊωάννου, ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Τιμητική Επιτροπή
Σεβασμιώτατος αρχιεπίσκοπος Κρήτης κ. Ειρηναίος Αθανασιάδης
Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Αρκαλοχωρίου, Καστελλίου και Βιάννου κ. Ανδρέας Νανάκης
Σταύρος Αρναουτάκης, περιφερειάρχης Κρήτης
Ευριπίδης Κουκιαδάκης, αντιπεριφερειάρχης Ηρακλείου
Ζαχαρίας Καλογεράκης, δήμαρχος Μινώα(ς) Πεδιάδας
Οδυσσέας Ζώρας, πρύτανης του Πανεπιστημίου Κρήτης
Βασίλειος Διγαλάκης, πρύτανης του Πολυτεχνείου Κρήτης
Μαρίνα Λαμπράκη – Πλάκα, διευθύντρια της Εθνικής Πινακοθήκης

Γραμματεία
Κώστας Ψυχογυιός
Αικατερίνη Σφακιανάκη – Hausner
Θεοδοσία Αργυράκη – Ασαργιωτάκη
Ειρήνη Ασαργιωτάκη
Ερωφίλη Κανακουσάκη
Ειρήνη Μπεχλιβάνου

Κάντε Like στη σελίδα μας στο facebook και ακολουθείστε μας στο Twitter

Write on Παρασκευή, 02 Ιουνίου 2017 Κατηγορία ΙΣΤΟΡΙΑ

Επιμέλεια: Γιώργος Λαμπράκης

Στις 2 Ιουνίου 1941, στο Κοντομαρί Χανίων, οι Γερμανοί εκτέλεσαν τους άνδρες του χωριού, ως αντίποινα για τoν θάνατο Γερμανών αλεξιπτωτιστών, με την "κατηγορία" ότι οι πολίτες έσφαξαν και κατακρεούργησαν τους... ιππότες (κατά τον Γερμανό καθηγητή Χάινς Ρίχτερ) μόλις αυτοί προσγειώθηκαν στην περιοχή. Αμέσως μετά το τέλος της Μάχης της Κρήτης, πτώματα Γερμανών είχαν εντοπιστεί κοντά στο χωριό.

Bundesarchiv Bild 101I 166 0527 22

Bundesarchiv Bild 101I 166 0527 10A

Οι Αλεξιπτωτιστές, το τιμωριτικό απόσπασμα που στάλθηκε στον Κοντομαρί, όρμησαν στα σπίτια, έβγαλαν όλο τον κόσμο έξω, ξεχώρισαν τους άνδρες και τους εκτέλεσαν σε παρακείμενο ελαιώνα.

396px Bundesarchiv Bild 101I 166 0525 17

Bundesarchiv Bild 101I 166 0525 03

400px Bundesarchiv Bild 101I 166 0525 14

Bundesarchiv Bild 101I 166 0525 10

Η εκτέλεση έγινε από ομάδα αλεξιπτωτιστών υπό την ηγεσία του ανθυπολοχαγού της Luftwaffe, Horst Trebes και τη διαταγή του στρατηγού Kurt Student και ήταν η πρώτη μαζική εκτέλεση αμάχων του Β' Παγκοσμίου Πολέμου.

Η μαρτυρία του Franz Peter Weixler

Ο Franz Peter Weixler ήταν ο πολεμικός ανταποκριτής της Βέρμαχτ, που φωτογράφισε την εκτέλεση και κράτησε τα αρνητικά, τα οποία με κάποιο τρόπο κατάφερε να τα διοχετεύσει σε έναν φίλο του στην Αθήνα, παρ' όλο που το φιλμ κατασχέθηκε από τους ανωτέρους του και αναγκάστηκε να υπογράψει μία δήλωση σύμφωνα με την οποία δεν είχε κρατήσει αντίγραφα. Η μαρτυρία του συντάχθηκε στις 11 Νοεμβρίου 1945 και αναφέρει όλες τις λεπτομέρειες του ιστορικού της αποτρόπαιας εκτέλεσης:

"Την 1η ή 2α Ιουνίου 1941, βρισκόμουν στο μέρος που είχαμε στρατοπεδεύσει, στην πρωτεύουσα της Κρήτης, τα Χανιά, όταν ένας αξιωματικός με πλησίασε και μου είπε πως εκείνο το απόγευμα επρόκειτο να δω κάτι πολύ ενδιαφέρον. Σε απάντηση της ερώτησής μου, μου είπε ότι ένα τιμωρητικό απόσπασμα επρόκειτο να σταλεί εναντίον διαφόρων χωριών, διότι είχαν βρεθεί κατακρεουργημένα πτώματα γερμανών αξιωματικών. Η ανώτατη διοίκηση της Λουφτβάφε είχε πληροφορηθεί το γεγονός αρκετές μέρες πριν και ο Γκαίριγκ είχε δώσει διαταγή να ληφθούν τα αυστηρότερα μέτρα, όπως η εκτέλεση αντρικού πληθυσμού μεταξύ 18 και 50 ετών. Είπα στον νεαρό αξιωματικό και στον λοχαγό Gericken ότι δεν είχα δει κανένα πτώμα σφαγιασμένου αλεξιπτωτιστή, είχα δει όμως πολλά πτώματα συντρόφων, των οποίων τα πρόσωπα είχαν αρχίσει να αποσυντίθενται από την τροπική ζέστη. Κατόπιν πήγα να δω τον ταγματάρχη Stenzler, ο οποίος μου είπε ότι μία αποστολή του Γερμανικού Υπουργείου Εξωτερικών είχε αναχωρήσει από το Βερολίνο την προηγούμενη μέρα, προκειμένου να διεξαγάγει έρευνα αναφορικά με τη φερόμενη σφαγή των αλεξιπτωτιστών. Είπα στον Strenzler ότι κατά τις πρώτες μέρες της μάχης είχα δει γύπες να τρώνε τα πτώματα των συντρόφων μας. Υπενθύμισα στον ταγματάρχη ότι είχαμε δει αμέτρητα πτώματα συντρόφων μας σε ημι-αποσύνθεση, αλλά ποτέ κάποιον να σκοτώνει ή να σφάζει και συμπλήρωσα επίσης ότι θεωρούσα την εκτέλεση της διαταγής του Γκαίρινγκ στυγνό έγκλημα. Ικέτεψα τον ταγματάρχη Strenzler να μη στείλει το τιμωρητικό απόσπασμα και όταν εκείνος μου διευκρίνησε ότι δεν είναι δική μου δουλειά, πήγα να δω τον υπολοχαγό Trebes, ο οποίος εκείνη την ώρα έβγαζε λόγο σε μια ομάδα 30 περίπου αντρών. εξηγώντας τους "πόσο σημαντικό ήταν να εκτελεστεί η πράξη όσο το δυνατόν γρηγορότερα, ως αντίποινα για τους συντρόφους μας που είχαν δολοφονηθεί". Η τιμωρητική αποστολή αποτελείτο από τον υπολοχαγό Trebes, έναν άλλον υπολοχαγό, έναν διερμηνέα, δύο λοχίες και περίπου 25 αλεξιπτωτιστές του 2ου Τάγματος. Ως φωτογράφος της Μεραρχίας μου, μου επιτράπηκε να συνοδεύσω αυτή την αποστολή. Κοντά στο χωριό Μάλεμε, σταματήσαμε και ο Trebes μας έδειξε αρκετά πτώματα στρατιωτών, προφανώς σε στάδιο αποσύνθεσης. Υποκινούσε το μίσος των αντρών εναντίον του πληθυσμού. Συνεχίσαμε την πορεία μας για το χωριό Κοντομαρί. Οι άντρες βγήκαν από τ' αυτοκίνητα και όρμησαν στα σπίτια της μικρής κοινότητας. Έβγαλαν όλους τους κατοίκους από τα σπίτια τους - άντρες, γυναίκες, παιδιά - και τους συγκέντρωσαν στη μικρή πλατεία. Στο μεταξύ, σε ένα σπίτι βρέθηκε το σακάκι ενός αλεξιπτωτιστή με μια τρύπα από σφαίρα στην πλάτη. Ο Trebes, αφού το εξέτασε, έδωσε εντολή να κάψουν το σπίτι. Ένας άντρας παραδέχτηκε ότι είχε σκοτώσει γερμανό αλεξιπτωτιστή, αλλά δεν ήταν δυνατόν να καταδικάσουμε κανέναν από τους άλλους για εγκλήματα ή λαφυραγωγία και ως εκ τούτου πρότεινα στον Trebes να μην προβεί στην εκτέλεση του σχεδίου και να μας δώσει εντολή να επιστρέψουμε παίρνοντας εκείνον τον άντρα μαζί μας. Όμως εκείνος ξεχώρισε όλους τους άντρες από το πλήθος και δήλωσε στις γυναίκες - μέσω του διερμηνέα - ότι θα τους εκτελέσουν και ότι πρέπει να τους θάψουν μέσα σε δύο ώρες. Όταν ο Trebes γύρισε την πλάτη του για μερικά λεπτά κατάφερα να διευκολύνω εννέα άντρες να δραπετεύσουν. Κατόπιν ο Trebes έβαλε τους άντρες να σχηματίσουν ένα ημικύκλιο, έδωσε τη διαταγή του πυροβολισμού και σε περίπου δεκαπέντε δευτερόλεπτα όλα είχαν τελειώσει".

Bundesarchiv Bild 101I 166 0525 04

Bundesarchiv Bild 101I 166 0525 05

Bundesarchiv Bild 101I 166 0525 06

Bundesarchiv Bild 101I 166 0525 07

Bundesarchiv Bild 101I 166 0525 08

Bundesarchiv Bild 101I 166 0525 13

402px Bundesarchiv Bild 101I 166 0525 15

Bundesarchiv Bild 101I 166 0525 16

396px Bundesarchiv Bild 101I 166 0525 22

Bundesarchiv Bild 101I 166 0525 18

Bundesarchiv Bild 101I 166 0525 19

Bundesarchiv Bild 101I 166 0525 20

Bundesarchiv Bild 101I 166 0525 21

Bundesarchiv Bild 101I 166 0525 23

Bundesarchiv Bild 101I 166 0525 24

Bundesarchiv Bild 101I 166 0525 25

Bundesarchiv Bild 101I 166 0525 26

Bundesarchiv Bild 101I 166 0525 27

Bundesarchiv Bild 101I 166 0525 28

Bundesarchiv Bild 101I 166 0525 29

Bundesarchiv Bild 101I 166 0525 39

Bundesarchiv Bild 101I 166 0525 30

Bundesarchiv Bild 101I 166 0525 31

Bundesarchiv Bild 101I 166 0525 32

Bundesarchiv Bild 101I 166 0525 33

Bundesarchiv Bild 101I 166 0525 38

Bundesarchiv Bild 101I 166 0527 02A

Bundesarchiv Bild 101I 166 0527 04

Bundesarchiv Bild 101I 166 0527 06A

Οι φωτογραφίες παραδόθηκαν στα Αρχεία της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας το 1980.

349

Ο Trebes παρασημοφορήθηκε λίγες εβδομάδες αργότερα, από τον Γκαίριγκ για τη γενναιότητά του με τον Σταυρό των Ιπποτών. Τρία χρόνια αργότερα, σκοτώθηκε κατά τη διάρκεια της συμμαχικής απόβασης στη Νορμανδία...

Πηγές:

-Αρχεία Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας Γερμανίας

-Fallschirmjager.net

-Μαρτυρία του Franz Peter Weixler 

Κάντε Like στη σελίδα μας στο facebook και ακολουθείστε μας στο Twitter

Write on Σάββατο, 13 Μαΐου 2017 Κατηγορία ΣΤΡΑΤΟΣ ΞΗΡΑΣ

Από τις 3 έως τις 12 Μαΐου 2017, πραγματοποιήθηκε στις εγκαταστάσεις του Κέντρου Εκπαίδευσης Ναυτικής Αποτροπής, στην Κρήτη, υπό τον συντονισμό της Διακλαδικής Διοίκησης Ειδικών Επιχειρήσεων του ΓΕΕΘΑ, συνεκπαίδευση μεταξύ Μονάδων Ειδικών Επιχειρήσεων (ΔΥΚ, Ζ’ ΜΑΚ) με την US Naval Special Warfare Unit 2 των ΗΠΑ.

4 eid.epix kenap

Οι ανωτέρω μονάδες ειδικών επιχειρήσεων συνεκπαιδεύτηκαν σε:

Τακτικές και διαδικασίες ταχείας επιβίβασης και κατάληψης πλοίου από λέμβο (resalto).
Τακτικές κίνησης σε εσωτερικούς-κλειστούς χώρους (Close Quarter Compat).
Καταδύσεις αναγνώρισης.
Έξοδο σε ακτή, με χρήση συσκευών κλειστού κυκλώματος (Hot Extract).

1 eid.epix kenap

6 eid.epix kenap

5 eid.epix kenap

Κάντε Like στη σελίδα μας στο facebook και ακολουθείστε μας στο Twitter

Write on Τρίτη, 09 Μαΐου 2017 Κατηγορία ΙΣΤΟΡΙΑ

Επιμέλεια: Γιώργος Λαμπράκης

Η Κρήτη, το νησί που κατακτήθηκε μετά απ' όλα τα ελληνικά εδάφη (Μάιος 1941) ήταν το τελευταίο που απελευθερώθηκε (Μάιος 1945). Κι όχι μόνο αυτό, αλλά τελούσε για μήνες μετά τη συντριβή των χιτλερικών δυνάμεων υπό ένα ιδιότυπο αγγλογερμανικό καθεστώς σε μεγάλο μέρος του. Κατάσταση χωρίς προηγούμενο, αν εξαιρεθούν οι συμμαχικές ζώνες κατοχής στην ίδια τη Γερμανία.

​Στην Κρήτη υπογράφτηκε, πριν από 72 χρόνια, η τελευταία επίσημη πράξη παράδοσης ναζιστικών στρατευμάτων σε όλη της Ευρώπη. Αλλά αυτό και τα παράδοξα παρεπόμενά του δεν ήταν η μόνη ελληνική πρωτοτυπία εκείνων των ημερών. Μια άλλη, που συνήθως διαφεύγει, είναι ότι την ίδια μέρα με την υπογραφή τής άνευ όρων παράδοσης στο Βερολίνο, παρόμοια συμφωνία συναπτόταν και στα Δωδεκάνησα. Μόνο που εκεί τη γερμανική κατοχή διαδεχόταν η αγγλική!

Η συμφωνία παράδοσης των Γερμανών στην Κρήτη υπογράφηκε μόλις το βράδυ στις 9 προς 10 Μαΐου 1945 στη Βίλα Αριάδνη στο Ηράκλειο. Δηλαδή 24ωρα μετά την άνευ όρων παράδοση των χιτλερικών στους συμμάχους (7 - 9 Μαΐου στη Ρεμς και το ίδιο το Βερολίνο). Αρχισε μάλιστα να ισχύει αργότερα. Από τις 10 το πρωί ώρα Γκρίνουιτς της 10ης Μαίου.

vila ariadni

Το κείμενο της παράδοσης
Στη σελ 768 του βιβλίου του ο Γεώργιος Κάββος δημοσιεύει το κείμενο που προφανώς τους έδωσαν οι Βρετανοί και που πιστεύουν ότι είναι αυτό που υπέγραψαν ο Μπέντακ, ο Κίρκμαν και ο Φουντουλάκης.

18301887 10155263643532829 5722980875744046748 n

«Στρατηγείον Συμμαχικών Δυνάμεων
Απόρρητον
Έγγραφον τοπικής παραδόσεως των εν Κρήτη
Γερμανικών και Ιταλικών Δυνάμεων
1. Ο Γερμανός Διοικητής Φρουρίου Κρήτης, δια του παρόντος παραδίδει άνευ όρων απάσας τας υπό την Διοίκησιν ή έλεγχον του δυνάμεις ξηράς, αέρος και θαλάσσης και θέτει άνευ όρων εαυτόν και τας δυνάμεις ταύτας εις την διάθεσιν του Αν. Συμ/κού Δ/τού του Μεσογειακού Θεάτρου επιχειρήσεων.
2. Άπασαι αι υπό την διοίκησιν ή έλεγχον του Γερμανού Διοικητού Φρουράς Κρήτης ένοπλοι δυνάμεις θα καταπαύσουν οιασδήποτε εχθροπραξίας επί της ξηράς, θαλάσσης και εν αέρι κατά την 10ην ώραν Αστεροσκοπείου Γκρήνουιτς της 10ης ημέρας του Μαίου 1945.
Ο Γερμανός Δ/τής Φρουράς Κρήτης αναλαμβάνει να κάμη τας αναλόγους διευθετήσεις πάραυτα.
3. Ο Γερμανός Διοικητής αναλαμβάνει να εκτελέση τας εν τω παραρτήματι τούτο διατασσομένας διαταγάς αι οιασδήποτε περαιτέρω διαταγάς Ανωτ. Συμμάχου Δ/τού του Μεσογειακού Θεάτρου Επιχειρήσεων. Παρακοή εις τας τοιαύτας διαταγάς ή αποτυχία προς συμμόρφωσιν προς ταύτας, θέλει τιμωρηθή σύνωδα των παραδεδειγμένων Νόμων και συνηθειών πολέμου.
4. Το έγγραφον τούτο θέλει τεθή εν ισχύει άμα τη υπογραφή και εν των συνημμένω παραρτήματι διαταγαί θέλουν καταστή εκτελέσιμοι κατά την εν τη άνω παραγράφω προσδιορισθείσαν ημέραν και χρόνον.
4. Το έγγραφον τούτο και αι συνοδευτικαί διαταγαί συνετάχθησαν εις τε την Αγγλικήν, Ελληνικήν και Γερμανικήν γλώσσαν.
Η Αγγλική μετάφρασις είναι το αυθεντικόν κείμενον. Εγειρομένης οιασδήποτε αμφιβολίας ως προς την σημασίαν ή ερμηνείαν η απόφασις του Ανωτάτου Συμμάχου Διοικητού καθίσταται τελειωτική.
6. Το έγγραφον τούτο είναι ανεξάρτητον και ουχί προς ζημίαν και θα υποκατασταθή υπό οιουδήποτε γενικού εγγράφου περί παραδόσεως, επιβαλλομένου υπό ή εκ μέρους των Ηνωμένων Εθνών και εφαρμοστέου επί της Γερμανίας ενόπλων δυνάμεων εν συνόλω.
Γερμανός Διοικητής Ανώτατος Σύμμαχος Αρχηγός
Φρουράς Κρήτης του Μεσογειακού Θεάτρου
Bendhak Επιχειρήσεων
Υποστράτηγος Alexander α.α. Kirkman
Άγγλος Ταξίαρχος
Τόπος: Ηράκλειο Ο Στρατιωτικός Διοικητής Κρήτης
9 Μαΐου 1945 Γ. Φουντουλάκης
ώρα 22.30 Υποστράτηγος”

5188

Οι Γερμανοί παραμένουν οπλισμένοι στην Κρήτη!
Το σύνολο των εγκλωβισμένων κατοχικών δυνάμεων στην Ελλάδα, τον Νοέμβριο του 1944, υπολογίζεται σε 24.000-25.000 Γερμανούς και 10.000 Ιταλούς. Η κύρια δύναμη παρέμεινε στην Κρήτη (περίπου 15.000 Γερμανοί και 5.000 Ιταλοί). Αυτή συμπτύχθηκε στην περιοχή των Χανίων, υπό τον υποστράτηγο Χ. Μπέντακ. Αναπτύχθηκε στην παραλιακή λωρίδα σε μήκος 65 και βάθους 16 χιλ. Η ζώνη αυτή, από τη Γεωργιούπολη μέχρι τα Πλακάλωνα Κισσάμου, ανακηρύχτηκε σε «Οχυρά Θέση Κρήτης». Ηταν πάνοπλη, μόνο αεροπλάνα και πλοία έλειπαν για να είναι μια πλήρης μονάδα τακτικού στρατού.

Το συμμαχικό Στρατηγείο Μέσης Ανατολής ουδέποτε ασχολήθηκε επιχειρησιακά μαζί της ούτε η κυβέρνηση των Αθηνών. Οι αντάρτικες δυνάμεις στο νησί (ΕΟΚ και κυρίως ο ΕΛΑΣ) μάταια ανέμεναν διαταγές για συγκέντρωση δυνάμεων, ώστε να εκκαθαρίσουν την περιοχή. Αλλά ακόμη και η συγκέντρωσή τους γύρω από την κατεχόμενη περιοχή απαγορευόταν! Καμιά ανταπόκριση δεν έβρισκαν οι προτροπές των ηγετών του ΕΛΑΣ (Σαράφης κ.ά.) για την εκδίωξη των Γερμανικών στρατευμάτων από το νησί. Οι Αγγλοι με πρόσχημα τον φόβο αντιποίνων σε βάρος των Γερμανών από τον ντόπιο πληθυσμό (!) δεν το επέτρεπαν!

«Στις μάχες», γράφει ο ιστορικός Γ. Μαργαρίτης, «αποδείxτηκε ότι οι αντάρτες δεν ήταν σε θέση να απειλήσουν τους ισχυρά εξοπλισμένους και περιχαρακωμένους Γερμανούς. Σε μια απελπισμένη κίνηση έγινε προσπάθεια να οργανωθεί στην Αθήνα (με πρωτοβουλία του ίδιου του γραμματέα του ΚΚΕ, Γιώργη Σιάντου) εκστρατευτικό σώμα του ΕΛΑΣ για την Κρήτη... Οι εκρηκτικές εξελίξεις στην Αθήνα και το ξέσπασμα των Δεκεμβριανών -που προκάλεσαν συγκρούσεις και στην Κρήτη- ακύρωσαν όλα αυτά τα σχέδια».

Εκ των υστέρων προκύπτει ότι για γενικότερους λόγους, που σχετίζονταν με τους υπολογισμούς των Αγγλων για την επόμενη μέρα, μετά την παράδοση της Γερμανίας, ήθελαν τη διατήρησή τους στο «Φρούριο». Βεβαίως, ενδιαφέρονταν και για την τύχη του οπλισμού τους, που δεν έπρεπε να πέσει σε κρητικά χέρια...
Αλλά και όταν φάνηκε ότι οι υπολογισμοί αυτοί και κάποια «αδιανόητη επιχείρηση» του Τσόρτσιλ για τον έλεγχο της μεταπολεμικής κατάστασης στην Ευρώπη δεν ευοδώθηκαν, τους έθεσαν υπό την προστασία τους και τους φυγάδευσαν ουσιαστικά (Ιούνιος - Iούλιος 1945) με πλοία στη Μέση Ανατολή, μαζί με τον οπλισμό τους! Πρόκειται για πρωτοφανή στα χρονικά του πολέμου πράξη. Λες και τους μετέφεραν αλλού για να χρησιμοποιηθούν σε άλλο μέτωπο...

assets LARGE t 420 54506199

​Τα γεγονότα μέσα από αφηγήσεις Κρητών ανταρτών
Μετά τις ραγδαίες εξελίξεις στα μέτωπα του πολέμου τα τέλη Απριλίου 1945, οι Γερμανοί «του Φρουρίου» προσβλέπουν μόνο σε συμφωνία με τους Αγγλους. Την πρώτη βδομάδα του Μαΐου βρίσκονται ήδη σ' επαφή μαζί τους. Η συνέχεια ανήκει στον λοχαγό Γ. Κάββο (παραβρέθηκε ως μέλος της Στρατιωτικής Διοίκησης Κρήτης στην υπογραφή της συμφωνίας):
«Στις 8 Mαΐου 1945 ο Aρχιστράτηγος της Mεσογείου... απέστειλε ταχύπλοο πολεμικό σκάφος στην Kρήτη, με τον Αγγλο Tαξίαρχο Kίρκμαν και ένα μικρό Eπιτελείο, για να διαπραγματευθεί σε συνεργασία με τις Πολιτικές και Στρατιωτικές Aρχές της Kρήτης συνθηκολόγηση με τους Γερμανούς.
Οταν οι Bρετανοί απεσταλμένοι έφθασαν στο Hράκλειο, εγκαταστάθηκαν στη Bίλα Aριάδνη στην Kνωσό και συναντήθηκαν με τον εκπρόσωπο του Συμμαχικού Στρατηγείου Mέσης Aνατολής Aντ/ρχη Tομ Nταμπάμπιν και άλλους Bρετανούς Aξιωματικούς και με τον Ελληνα Στρατιωτικό Διοικητή Kρήτης Yποστράτηγο Γεώργιο Φουντουλάκη... Αποφασίστηκε να καλέσουν στο Hράκλειο τον διοικητή των Γερμανικών και Iταλικών Δυνάμεων της Oχυράς Θέσεως Xανίων Στρατηγό Xανς Mπέντακ...»
Η συνάντηση έγινε μερικές ώρες αργότερα: «Mόλις μπήκε στη μεγάλη αίθουσα της βίλας Aριάδνη ο Xανς Mπέντακ, επικράτησε απόλυτη σιγή... Xωρίς καμία απολύτως συζήτηση αναγνώστηκαν στα Eλληνικά, Aγγλικά και Γερμανικά οι όροι της συνθηκολογήσεως με τους οποίους συμφώνησε χωρίς αντίρρηση... Πρώτος υπέγραψε ο Γερμανός Yποστράτηγος Xανς Mπέντακ, με τρεμάμενο χέρι, κάτωχρος και συγκινημένος, χωρίς να προφέρει ουδεμία λέξη. Mετά υπέγραψε ο Αγγλος Tαξίαρχος Kίρκμαν και τέλος ο Ελληνας Yποστράτηγος Γεώργιος Φουντουλάκης».
Ετσι, σε πολύ γενικές γραμμές, οι Γερμανοί παραδόθηκαν σε μια μικρή αγγλική δύναμη. Tι επακολούθησε, ως την απομάκρυνσή τους, αφηγείται ο Κρητικός οπλαρχηγός Γ. Φαραγκουλιτάκης, συνεργάτης των Αγγλων: «Αποβιβάσθη ένα Σύνταγμα Πεζικού Εγγλέζικο, το 26ο, στα Χανιά και αρχινήσανε να παραδίδονται τα Γερμανικά στρατεύματα. Το δε τεράστιο οπλισμό τους, τον βαρύ, τον έβαζαν οι Αγγλοι και τον έρριχναν στη θάλασσα ανοικτά, μακρυά από την ξηρά, για να μην τον πάρουνε ο Κρητικός λαός... Οι Αγγλοι διατηρούσαν τους Γερμανούς ενόπλους και μέχρι να τους βάλουνε στα καράβια να φύγουνε, γιατί δεν είχαν εμπιστοσύνη στις ένοπλες (ελληνικές) δυνάμεις που είχαν μαζευτεί γύρω από τα Χανιά.

assets LARGE t 420 54506196

Αχρήστεψαν τον βαρύ οπλισμό
Εγώ πήγα στα Χανιά με τον Ταγματάρχη Α. Ρέντελ και τον Μ. Βρελιανάκη, αλλά άμα συνάντησα πάλι τους πρώτους Γερμανούς στη Σούδα στο λιμάνι και τους μετέφεραν οι Αγγλοι στα αυτοκίνητα επάνω ενόπλους ερώτησα τον Ρέντελ (πρόκειται για τον Αγγλο που είχε συνοδεύσει τον Μπέντακ από τα Χανιά στη βίλα Αριάδνη), γιατί...
-Τα κρατούνε μέχρι να τους διώξουμε με τα καράβια μας, για να μην τους σκο­τώσετε.
Εγώ βλέποντας πως αχρηστεύανε όλο τον οπλισμό και τον πετούσανε στη θάλασσα, έγινα έξω φρενών...»
Για τη συνέχιση της ναζιστικής κατοχής στο νησί μετά την Απελευθέρωση και όσα ακολούθησαν με τη στάση των Αγγλων έχουν διατυπωθεί διάφορα πιθανά και απίθανα σενάρια. Οπως λ.χ. ότι χρησιμοποιήθηκε το «Οχυρό» και το αεροδρόμιο Μάλεμε για τη διαφυγή χιτλερικών στρατηγών κ.ά.

Ο φόβος του ΕΑΜ/ΕΛΑΣ
Ο αντιναύαρχος Σ. Μανουσογιαννάκης σε μια αναλυτική μελέτη του για το όλο ζήτημα καταλήγει στο συμπέρασμα: Σύμφωνα με τη σχεδίαση των Aγγλων «ήταν επιθυμητές συμφωνίες με Γερμανούς Διοικητές οι οποίοι θα διατηρούσαν το status quo αλλά θα υπήκουαν στις διαταγές τους», αλλά και επειδή ειδικά για την Κρήτη οι Αγγλοι φαίνεται ότι είχαν άλλα σχέδια στην περίπτωση που το ΕΑΜ/ΕΛΑΣ επικρατούσε στην υπόλοιπη Ελλάδα (τα γεγονότα μετά την αποχώρηση των Γερμανών από την Πελοπόννησο τους είχαν θορυβήσει), τους οδήγησαν στη χρησιμοποίηση των γερμανικών στρατευμάτων που είχαν εγκλωβίσει στην Κρήτη.

Οι Αγγλοι μπροστά σε μια επαπειλούμενη εμφύλια σύρραξη στον Ελλαδικό χώρο που τυχόν οδηγούσε σε ανατροπή του στρατηγικού τους στόχου θα προσπαθούσαν να διασφαλίσουν την παραμονή τους τουλάχιστον στην Κρήτη ώστε να μη χαθεί ολοκληρωτικά η παρουσία τους στην Ανατολική Μεσόγειο και ο έλεγχός της απ’ αυτούς. Γι’ αυτό τον λόγο εξ άλλου και οι προσπάθειές τους για τη δημιουργία αυτονομιστικού κινήματος στο νησί...»

Πηγές:
history.de
ethnos.gr
patris.gr