Write on Παρασκευή, 11 Οκτωβρίου 2019 Κατηγορία ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Επιμέλεια: Γιώργος Λαμπράκης

Στις 26 Σεπτεμβρίου 2019 επισκέφθηκαν την Κρήτη, 27 μέλη του Συνδέσμου Argyll and Sutherland Highlanders Regimental Association.

Σκωτσέζοι διαφόρων ηλικιών με τα διακριτικά του ηρωικού Συντάγματος, πάνω στις μπλούζες ή τα καπέλα τους, βρέθηκαν στο νησί προκειμένου να αποδώσουν τιμές στο 1ο Τάγμα Argyll and Sutherland Highlanders το οποίο πολέμησε κατά τη διάρκεια της Μάχης της Κρήτης, στον τομέα Ηρακλείου.

Συγκεκριμένα, το 1ο Τάγμα είχε αποβιβαστεί στον κόλπο της Μεσαράς και από εκεί κατευθύνθηκε προς τον τομέα Ηρακλείου όπου έλαβε μέρος στην άμυνα εναντίον των αλεξιπτωτιστών, κυρίως στον νότιο ανατολικό τομέα. Την νύκτα της 28ης/29η Μαΐου 1941, μετά την διαταγή οπισθοχωρήσεως, επιβιβάσθηκαν από το λιμάνι του Ηρακλείου σε πλοία του πολεμικού ναυτικού και αναχώρησαν μαζί με άλλες μονάδες για την Αλεξάνδρεια.

high2 2

Το πρόγραμμα
Το πρόγραμμα της επισκέψεως τους περιλάμβανε το αεροδρόμιο του Μάλεμε, τον Ταυρωνίτη, το Γαλατά, τις φυλακές Αγιάς, τα Σφακιά, το Συμμαχικό Νεκροταφείο στη Σούδα, το Ρέθυμνο, τον κόλπο της Μεσσαράς κ.α.

Στις 1 Οκτωβρίου κατέθεσαν στέφανο στο Μνημείο Μάχης της Κρήτης στην πόλη του Ηρακλείου.

Στις 2 Οκτωβρίου επισκέφθηκαν την έκθεση του Β' Παγκοσμίου Πολέμου στο Ιστορικό Μουσείο Κρήτης, όπου ξεναγήθηκαν από τον Επιστημονικό Συνεργάτη του Μουσείου, Κωστή Μαμαλάκη. Εκεί ο συλλέκτης και επιμελητής της εκθέσεως του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, με την λήξη της ξενάγησης τους επιφύλασσε μία έκπληξη.

high4 2

Τους παρουσίασε δύο αντικείμενα που ανήκαν σε άνδρες του 1ου Τάγματος Argyll and Sutherland Highlanders τα οποία βρέθηκαν στο νησί εβδομήντα χρόνια μετά τη μάχη.

high5

Ένα ξιφίδιο το οποίο έφεραν στερεωμένο στην κάλτσα και ένα kilt (η σκωτσέζικη φούστα με τα διακριτικά χρώματα του Συντάγματος) το οποίο στην εσωτερική πλευρά φέρει την σφραγίδα της μονάδας και Γραφείου Πολέμου (War Department).

high4 1

Κάντε Like στη σελίδα μας στο facebook και ακολουθείστε μας στο Twitter

 

 
Write on Τρίτη, 17 Σεπτεμβρίου 2019 Κατηγορία ΙΣΤΟΡΙΑ

Γράφει ο Δημήτρης Σκαρτσιλάκης

Στην ιστορική έρευνα, σημαντικό ρόλο παίζουν οι πηγές. Ο σωστός συνδυασμός μπορεί να φέρει στο φως καταπληκτικές πληροφορίες και ευρήματα. 79 χρόνια μετά τη Μάχη της Κρήτης, τα ιστορικά τεκμήρια είναι εκεί και περιμένουν.

Χρησιμοποιώντας τα ημερολόγια μικρών γερμανικών μονάδων, Αυστραλιανών μονάδων, προσωπικές φωτογραφίες Γερμανών αλεξιπτωτιστών, χάρτες αεροφωτογραφίες κλπ, καταφέραμε με το φίλο Νίκο Βαλασιάδη να εντοπίσουμε τις ακριβείς θέσεις των ανδρών του τάγματος πολυβόλων, της ομάδας Wiedemann που είχαν εγκλωβιστεί στο Ρέθυμνο και τα είχαν βρει σκούρα.

71477798 10220599669922072 2913388132055384064 n

Το πεδίο της μάχης δεν έχει υποστεί σημαντικές αλλοιώσεις, ενώ στα σημεία που είχαν οχυρωθεί οι αλεξιπτωτιστές, βρέθηκαν πλήθος από κάλυκες των 7,92 χιλ. και μια λευκή φωτοβολίδα, η οποία επιβεβαιώνει τις μαρτυρίες για τα συνεχή σήματα προς τη Luftwaffe.

70623437 10220599651761618 882743747878584320 o

Λήψη φωτογραφίας, 21-22 Μάη 1941. Γερμανοί αλεξιπτωτιστές του Τάγματος Πολυβόλων μπροστα στο τοιχίο. Θέσεις άμυνας από 21 εως 31 Μαΐου.

70381059 10220599655201704 8092485544132476928 o 1

Το τοιχίο σήμερα.

70250614 10220599659841820 3844595728261316608 o

Άποψη της ίδιας γραμμής άμυνας στο τέλος της μάχης του Ρεθύμνου. Πιο πίσω έχει καταπέσει ένα Ju52 και ένα υδροπλάνο έρευνας και διάσωσης He59. Κατά μήκος του τοίχου βρέθηκαν κάλυκες των 7,92 χιλιοστών από τα συγκεκριμένα γερμανικά τυφέκια και πολυβόλα, ακριβώς όπως είχαν πέσει εκεί το 1941!

70142725 10220599665241955 6761646917664374784 o

Το ίδιο σημείο σήμερα.

70265780 10220599674322182 5102506475763269632 o

Ο πρώτος κάλυκας…

70786624 10220599682962398 2870012209361059840 n

Στις Αυστραλιανές και Ελληνικές πηγές, αναφέρεται συνέχεια η χρήση φωτοβολίδων από τους αλεξιπτωτιστές, για συνεννόηση με την αεροπορία τους κυρίως. Εδώ μια τέτοια φωτοβολίδα της Luftwaffe, λευκού χρώματος.

70944872 10220599737443760 2250121739897929728 o

Κάλυκες μέσα στην υδρορροή που έμειναν εκεί από το 1941!

70167889 10220599743163903 8925469179604107264 n

Κάλυκας λευκού χρώματος, που χρησιμοποιήθηκε στη μάχη!

70840218 10220599741683866 2347874345151365120 n

Το σύνολο των ευρημάτων. Κάλυκες των 7,92 ένα φυσίγγιο των 9 χιλ και ένας κάλυκας φωτοβολίδας.

Write on Παρασκευή, 01 Ιουνίου 2018 Κατηγορία ΙΣΤΟΡΙΑ

Γράφει ο Γιώργος Λαμπράκης

22 Μαΐου 1941... Η Μάχη της Κρήτης βρίσκεται στην δεύτερη της ημέρα και οι Γερμανοί όχι μόνο δεν έχουν επιτύχει τους βασικούς αντικειμενικούς σκοπούς της επιχείρησης «Merkur», αλλά έχουν υποστεί και βαρύτατες απώλειες.

Οι Μονάδες των Αλεξιπτωτιστών έχουν απροσδόκητα (γι αυτούς) μεγάλο αριθμό νεκρών και τραυματιών στα κύρια πεδία των επιχειρήσεων σε Χανιά, Ρέθυμνο και Ηράκλειο, σε τέτοιο βαθμό που το επίλεκτο αυτό Σώμα κλονίζεται... Την ώρα που καταγράφεται η πρώτη μαζική λαϊκή αντίσταση απέναντι στους Γερμανούς από την έναρξη του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, οι Αλεξιπτωτιστές έχουν ήδη προχωρήσει σε μεμονωμένες περιπτώσεις αντιποίνων, με εκτελέσεις πολιτών σε διάφορα σημεία του νησιού και συγκεκριμένα όπου συναντούν ισχυρή αντίσταση στην οποία εμπλέκονται δυνάμεις πέρα από τους Συμμάχους, τα ελληνικά στρατιωτικά τμήματα και τους γενναίους άνδρες του Σώματος της Χωροφυλακής.

Μέσα στις επόμενες ώρες όμως οι μεμονωμένες αυτές εκτελέσεις, θα μετατραπούν σε ένα οργανωμένο σχέδιο εξόντωσης της αντίστασης του ντόπιου πληθυσμού, προκειμένου να καμφθεί η θέληση των Κρητών για την υπεράσπιση της τιμής, της αξιοπρέπειας και των ιερής τους γης... Οι αποφάσεις που ελήφθησαν σε ανώτατο επιτελικό επίπεδο, οι διαταγές που εκδόθηκαν προς τα μαχόμενα τμήματα των Γερμανών (Αλεξιπτωτιστές, Ορεινούς Κυνηγούς κλπ) οδήγησαν στην απόλυτη φρίκη, την οποία δεν είχε ζήσει η υπόλοιπη Ευρώπη από την 1η Σεπτεμβρίου 1939 μέχρι και τον Μάιο - Ιούνιο του 1941!

Την 22α Μαΐου 1941 φτάνει στην Κρήτη ο Αυστριακός Υποστράτηγος Julius Ringel, Διοικητής της 5ης Ορεινής Μεραρχίας αναλαμβάνοντας Ανώτερος Διοικητής των Γερμανικών Δυνάμεων όλης της Κρήτης. Η πίεση και στον ίδιο από τα ανώτερα κλιμάκια είναι μεγάλη. Η επιχείρηση πρέπει να προχωρήσει με όλα τα μέσα και με κάθε τρόπο... Η πρώτη ενέργεια του Ringel έμελλε να σφραγίσει τη μοίρα πολλών Κρητών, ενώ κατέστησε και πολλούς Γερμανούς στρατιωτικούς εγκληματίες πολέμου με επίσημη ...βούλα, καθώς την επομένη της άφιξής του στο νησί, στις 10 το πρωί της 23ης Μαΐου 1941, εξέδωσε την παρακάτω διαταγή:

ringelbefehl

Η διαταγή του Julius Ringel ανέφερε (μεταφρασμένη) τα εξής:

«Η δολοφονία ενός Γερμανού αεροπόρου στις 22 Μαΐου απέδειξε ότι ο ελληνικός πληθυσμός, με πολιτική περιβολή- ή με γερμανικές στρατιωτικές στολές, παίρνει μέρος στη μάχη.
Πυροβολούν ή μαχαιρώνουν τραυματίες θανατώνοντας τους και τους παίρνουν τα δαχτυλίδια και επίσης ακρωτηριάζουν και απογυμνώνουν πτώματα νεκρών.

Κάθε Έλληνας πολίτης συλλαμβανόμενος με πυροβόλο όπλο στα χέρια του θα εκτελείται αμέσως όπως θα εκτελείται επίσης και οποιοσδήποτε συλλαμβάνεται να επιτίθεται εναντίον τραυματιών.
Όμηροι (άντρες μεταξύ 18 και 55 ετών) πρέπει να συλληφθούν αμέσως από τα χωριά, και οι άμαχοι πρέπει να πληροφορηθούν αμέσως ότι εάν λάβουν χώρα εχθρικές πράξεις εναντίον του Γερμανικού Στρατού οι όμηροι θα εκτελεστούν αμέσως.
Οι χωρικοί της περιοχής πρέπει να πληροφορηθούν ότι 10 «Έλληνες θα θανατώνονται για κάθε Γερμανό».

Η διαταγή αυτή, έλυσε τα χέρια των Αλεξιπτωτιστών οι οποίοι της επόμενες ημέρες προχώρησαν σε ένα όργιο φρίκης και αίματος, με οργανωμένες και μαζικές εκτελέσεις πολιτών αλλά και πυρπόληση χωριών, ως αντίποινα για τους θανάτους Γερμανών στρατιωτών. Εκτέλεσαν κατά γράμμα ότι τους διέταξαν να κάνουν...

Αξίζει να σημειωθεί πως η διαταγή αυτή, υπάρχει δημοσιευμένη στο επίμαχο βιβλίο (σελ. 456) του Γερμανού ιστορικού Heinz A. Richter με τίτλο «Η Μάχη της Κρήτης», το οποίο όπως είναι γνωστό ξεσήκωσε θύελλα αντιδράσεων στο νησί και όχι μόνο, ενώ αφαιρέθηκε και ο τίτλος του «επίτιμου καθηγητή του τμήματος Πολιτικών Επιστημών» του Πανεπιστημίου Κρήτης που του είχε απονεμηθεί σε μια επεισοδιακή τελετή στο Ρέθυμνο... Σημειολογικά να αναφέρουμε, ότι στο Ρέθυμνο και συγκεκριμένα στην παραλία των Μισσιρίων πραγματοποιήθηκε η πρώτη μαζική εκτέλεση αμάχων, ανδρών, γυναικών και παιδιών από τους Αλεξιπτωτιστές της ομάδας του Ταγματάρχη Erich Schulz, του δήμιου των Περιβολίων όπως έμεινε στην ιστορία. Ουδέποτε λογοδότησε για τα εγκλήματά του, αντίθετα μετά τη μάχη παρασημοφορήθηκε για τις υπηρεσίες και τη δράση του, από τον ίδιο τον Kurt Student!

33963214 1502966736479839 7258960051291815936 n

Στο σημείο αυτό, θα πρέπει να πούμε ένα ευχαριστώ στους Γερμανούς. Γιατί; Μα για το ότι η επιμονή τους να καταγράφουν τα πάντα, αυτή η (σχεδόν στα όρια της ψυχοπάθειας) μεθοδικότητά τους στο να κρατούν αρχεία για οποιαδήποτε απόφαση, πράξη, διαταγή κλπ, επέτρεψε σε υπηρεσίες, ιστορικούς, μελετητές, ακόμα και απλούς λάτρεις της ιστορίας να αποκρυπτογραφήσουν πολλές πτυχές των ναζιστικών εγκλημάτων μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Οι άρτια οργανωμένες υπηρεσίες Προπαγάνδας του Γερμανικού Στρατού, που έστελναν σε όλα τα μέτωπα, φωτογράφους, εικονολήπτες, ακόμα και σκιτσογράφους, αλλά και οι αμέτρητες φωτογραφικές μηχανές που κουβαλούσαν οι Αλεξιπτωτιστές και οι στρατιώτες της Wehrmacht κατά την διάρκεια των επιχειρήσεων, μας έχουν δώσει την φρίκη αποτυπωμένη σε φωτογραφικό χαρτί και σε αμέτρητα ρολά από φιλμς.

Μένουν ακόμα πολλά, αλλά τα επίσημα στοιχεία και τα ντοκουμέντα που ήδη έχουν δει το φως της δημοσιότητας δίνουν μια λεπτομερή αποτύπωση, για το τι έγινε στην Κρήτη (αλλά και σε όλη την κατεχόμενη Ευρώπη) εκείνες της μαύρες ημέρες του Μάη του 1941.

Σκεφθείτε πως, παρ΄ όλα τα ακλόνητα στοιχεία, τα επίσημα έγγραφα και ντοκουμέντα που βρίσκονται στην διάθεση κάθε ενδιαφερόμενου, βρίσκεται σε εξέλιξη μια γιγαντιαία προσπάθεια αναθεώρησης της ιστορίας. Γερμανοί ιστορικοί και καθηγητές, πολιτικοί και άλλοι παράγοντες είναι στρατευμένοι (κυριολεκτικά και μεταφορικά) σε μια αποστολή που σαν στόχο έχει, όχι μόνο να σβήσει την ιστορική μνήμη, αλλά να ξαναγράψει την ίδια την ιστορία με τέτοιο πρόστυχο τρόπο όπου τα εγκλήματα θα δικαιολογούνται, αφού πρώτα το θύμα, εξισωθεί με τον θύτη!
Αυτό δεν θα το επιτρέψουμε...

Πηγές – βιβλιογραφία
- «Η Μάχη της Κρήτης», Heinz Α. Richter, Εκδόσεις Γκοβόστη.
- Φωτογραφία και προπαγάνδα: Μονάδες προπαγάνδας του Γερμανικού Στρατού: 1939-1945, Άλκης Ξ. Ξανθάκης, Εκδόσεις Μίλητος, 2012.
- Φωτογραφία και προπαγάνδα: Μονάδες Προπαγάνδας του Γερμανικού Στρατού στην Ελλάδα, 1941-1944 Άλκης Ξ. Ξανθάκης, Εκδόσεις Μίλητος, 2012.
- Η Μάχη της Κρήτης: Ένας αντίλογος στις αναθεωρητικές θέσεις του Χάιντς Ρίχτερ Μέρος Β’, - www.belisarius21wordpress.com
- "Οι πρώτες εκτελέσεις αμάχων από τους Γερμανούς Αλεξιπτωτιστές", Άρθρο του ερευνητή της Μάχης της Κρήτης Δημήτρη Σκαρτσιλάκη.
-Στοιχεία δημοσιογράφου Γιώργου Δ. Παπαδάκη.

Write on Τετάρτη, 23 Μαΐου 2018 Κατηγορία ΙΣΤΟΡΙΑ

Έρευνα - κείμενο: Δημήτρης Σκαρτσιλάκης

Ρέθυμνο 20/5/1941. Από τις 16:10 εως τις 16:30 η ομάδα μάχης WIEDEMANN προσγειώνεται ανατολικά του Ρεθύμνου στα Μισσίρια και στα Περιβόλια. Αποτελείται από το 3ο Τάγμα του 2ου συντάγματος αλεξιπτωτιστών , τον 1ο λόχο πολυβόλων, το δεύτερο λόχο πυροβολικού αλεξιπτωτιστών, μία διμοιρία αντιαεροπορικών και μια βαρέων όπλων. Ο σκοπός αυτής της ομάδας είναι η κατάληψη του Ρεθύμνου. Πιο ανατολικά μεταξύ Πλατανέ και αεροδρομίου (Πηγιανός Κάμπος) Προσγειώθηκε το απόσπασμα SCHULZ, που επρόκειτο να λειτουργήσει σαν εφεδρεία μαζί με το επιτελείο του 2ου συντάγματος. Ενώ η ομάδα KROH ρίφθηκε ανατολικότερα στην περιοχή Σταυρωμένου.

1 21
Μεταγωγικό Ju52 ίπταται επάνω από τα βομβαρδισμένα Περιβόλια στο Ρέθυμνο το Μάιο του '41 (Αρχείο Δ. Σκαρτσιλάκη)

Την άμυνα του Ρεθύμνου, είχαν αναλάβει το έμπεδο τάγμα Ρεθύμνου αποτελούμενο κυρίως από αδειούχους και τραυματίες του Αλβανικού μετώπου υπό τη διοίκηση του Ταγματάρχη Χρήστου Τζιφάκη, 800 δόκιμοι χωροφύλακες και αρκετοί πολίτες που έσπευσαν αυθόρμητα να αντιμετωπίσουν τους αλεξιπτωτιστές στις ανατολικές παρυφές της πόλης. Από την αρχή της μάχης οι αλεξιπτωτιστές διαπίστωσαν ότι είχαν να αντιμετωπίσουν ένα διαφορετικό είδος πολέμου. Κάτι το οποίο δεν είχαν ξανασυναντήσει στα προηγούμενα θέατρα επιχειρήσεων που είχαν λάβει μέρος έως τότε. Ένοπλες φιγούρες που φόραγαν πολιτικά ρούχα, τους πυροβολούσαν με τα ίδια τους τα όπλα. Οι πολίτες εφοδιάζοντας με οπλισμό από τους νεκρούς αλεξιπτωτιστές η από τα κιβώτια ρίψης που έπεφταν στα χέρια τους. Την πρώτη μέρα, οι Γερμανοί, μη μπορώντας να καταλάβουν το Ρέθυμνο οχυρώθηκαν στον οικισμό των Περιβολίων και στην εκκλησία του Αι Γιώργη και προετοιμάστηκαν για αμυντικό αγώνα. Παράλληλα το απόσπασμα SCHULZ αντιμετωπίζοντας αρκετες απώλειες και δυσκολίες, κινήθηκε δυτικά και ενώθηκε με την ομάδα μάχης WIEDEMANN στα Περιβόλια.

1 11

Αλεξιπτωτιστές σε σταθμό επιδέσεως στα Μισσίρια.

Για τους κατοίκους των Περιβολίων οι ώρες εκείνες ήταν δύσκολες. Ο πόλεμος τους βρήκε ξαφνικά μέσα στα σπίτια τους η στην εξοχή. Σε λίγες μόνο στιγμές οι κόποι μίας ζωής έγιναν συντρίμμια. Αρκετοί κατάφεραν να φύγουν προς νότια και να κρυφτούν σε κοντινές χαράδρες με τις οικογένειές τους άλλοι έβλεπαν τους αλεξιπτωτιστές μέσα από τις ξεχαρβαλωμένες πόρτες των βομβαρδισμένων σπιτιών τους να τρέχουν αλαφιασμένοι πέρα δώθε προσπαθώντας να ετοιμάσουν μια γραμμή άμυνας περιμετρικά. Όσοι δεν έφυγαν αντιμετώπισαν το θάνατο. Υπολογίζεται ότι ήδη από τις πρώτες ημέρες της μάχης οι Γερμανοί συνέλαβαν πολίτες αιχμαλώτους. Σύμφωνα με μαρτυρίες οι αλεξιπτωτιστές στις 21/5/1941 ξεκίνησαν να συλλαμβάνουν όποιον γινόταν αντιληπτός στην περιοχή και ιδιαίτερα τους άνδρες των θεωρητικά μάχιμων ηλικιών. Στην αναφορά της ομάδας μάχης WIEDEMANN δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στις επιθέσεις πολιτών και στο γεγονός ότι η καταπολέμηση τους ήταν αρκετά δύσκολη.

1 31

1 41

Μεταπολεμικές φωτογραφίες του 1945 από τα Περιβόλια. Εως τοτε τίποτε δεν είχε αλλάξει. (Αυστραλιανό πολεμικό μνημείο)

Στις 23 του Μάη οι Γερμανοί, οδηγούν 36 άνδρες, στην παραλία των Μισσιρίων και τους εκτελούν με ριπές. Κατά τη διάρκεια της εκτέλεσης, σύμφωνα με τις Ελληνικές πηγές, οι Αυστραλοί βάλουν με κανόνια από το λόφο Β που βρίσκονταν ανατολικά των Μισσιρίων. Οι αλεξιπτωτιστές πανικόβλητοι εγκατέλειψαν τα θύματα τους και έτρεξαν να καλυφθούν. Με τη σύγχυση που δημιουργήθηκε διασώθηκαν έρποντες προς την παραλία οι Μανούσος Μανουσάκης, ο Γιάννης Τερζιδάκης, ο Δημήτρης Λαδιάς και ο Γιάννης Λαγός που είχε χτυπηθεί στο πρόσωπο και πέθανε αργότερα. Τους νεκρούς τους πέταξαν σε παρακείμενο πηγάδι. Οι εκτελέσεις όμως συνεχίστηκαν. Άλλες δύο ομάδες ανθρώπων επρόκειτο να εκτελεστούν. Οι Γερμανοί έσυραν και άλλους πολίτες που είχαν έγκλειστους στο τότε καφενείο «Δουλουμπέκη» (1) και στο σπίτι του Μελισουργού, προς την παραλία....

1 51

Μία μοναδική φωτογραφία! Το καφενείο Δουλουμπέκη όπως ήταν κατά τη διάρκεια της μάχης και όπως είναι 70 χρόνια αργότερα. Οι Γερμανοί αλεξιπτωτιστές ξεκουράζονται στην άκρη του δρόμου.(Αρχείο Δ.Σκαρτσιλάκη)

Το περιστατικό που αντιστοιχεί στην πρώτη εκτέλεση ανδρών, καταγράφεται στην Γερμανική αναφορά μάχης, ως εξής: 23/5...μετά την επίθεση, παραδίδονται περίπου 25 πολίτες υπο τις διαταγές ενός χωροφύλακα που βρίσκονταν κοντά στις γραμμές μας. Με διαταγή του ταγματάρχη SCHULZ (2) εκτελούνται όλοι. Ύστερα από αυτό, η όρεξη του αντιπάλου χάνεται και η νύχτα περνά ήσυχα...

Σίγουρα πρόκειται για την πρώτη φουρνιά συλληφθέντων. Ακολούθησαν άλλοι τόσοι την επόμενη ημέρα. Τα πτώματα τα περίελουσαν με βενζίνη και τα έκαψαν...αργότερα ήρθε η σειρά για τα γυναικόπαιδα....

1 8

Οι αλεξιπτωτιστές Hans Bender (αριστερά) και Bruno Heldt (δεξιά) ποζάρουν σε μια αναμνηστική φωτογραφία, λίγες στιγμές πριν πέσουν στο Ρέθυμνο, το μεσημέρι στις 20/5/1941(Αρχείο Δ.Σκαρτσιλάκη)

1 61

Ο δεκανέας αλεξιπτωτιστής Guido Gruner (όρθιος από αριστερά) λίγο πριν πηδήξει από το αεροπλάνο που τον μεταφέρει, επάνω από τα περιβόλια. Το ακρωτηριασμένο πτώμα του ήταν μια από τις αιτίες της εκτέλεσης των γυναικόπαιδων στα Περιβόλια, στις 24/5/1941

Μεγάλο όμως ενδιαφέρον έχει και η μαρτυρία του αλεξιπτωτιστή Hans Bender( 3), ο οποίος ανήκε στο 2ο λόχο πυροβολικού που οι αμυντικές του θέσεις βρίσκονταν στα Μισσίρια κοντά στην παραλία. Σήμερα ζεί και είναι 95 ετών. Ο Bender μιλάει για ένα περιστατικό όπου κατευθύνθηκε σε παρακείμενη βρύση στα Περιβόλια για να πάρει νερό. Επέστρεψε με μεγάλη καθυστέρηση στη θέση του οπου βρήκε τον συμπολεμιστή του, δεκανέα Guido Gruner νεκρό. Είχε προηγηθεί πολύωρη ανταλλαγή πυροβολισμών. Ο Bender βρήκε το φίλο του νεκρό με κομμένα γεννητικά όργανα και βγαλμένα μάτια....ο λοχίας του λόχου τον διέταξε να πάρει 32 γυναικόπαιδα και ηλικιωμένους (4) που είχαν ως ομήρους και να τα εκτελέσει στην παραλία. Εκείνος αρνήθηκε. Κατόπιν ο λοχίας (5) τον απείλησε με το όπλο του, όμως ο δεκανέας Karl Krammer είχε ήδη βγάλει το δικό του και απειλούσε το λοχία...μετά από αυτό το περιστατικό ο λοχίας έφυγε και βρήκε άλλους που προθυμοποιηθήκαν να εκτελέσουν τα γυναικόπαιδα. Η μαρτυρία αυτή μετά από 70 χρόνια έχει πολύ ενδιαφέρον και θεωρείται ακριβής να σημειωθεί ότι παρόμοια μαρτυρία υπάρχει και από τον Γ.Π κάτοικο Ρεθύμνου 16 περίπου ετών τότε σχετικά με νεκρό αλεξιπτωτιστή σε παρόμοια κατάσταση, θα μπορούσε να είναι το ίδιο περιστατικό. Επιπλέον ο Bender είχε μαζί του τη φωτογραφική του μηχανή και απαθανάτισε το νεκρό σύντροφο του. (6)

Σημαντική επίσης είναι η μαρτυρία του Βασίλη Παπαδόπουλου παιδί 7 ετών τότε, τα γεγονότα έχουν χαραχθεί βαθειά στη μνήμη του:.. Λίγο πριν βασιλέψει ο ήλιος, οι αλεξιπτωτιστές μάς πήραν από το σημείο που βρισκόμαστε και μάς συγκέντρωσαν μαζί μ” άλλους χωριανούς στο σπίτι του Μελισσουργού. Εκεί μείναμε δυο μέρες. Μέσα στο σπίτι ήμαστε όλοι ξαπλωμένοι, γιατί έμπαιναν απ” τα παράθυρα οι σφαίρες και κινδυνεύαμε να σκοτωθούμε. Ακόμα και σήμερα υπάρχουν τα σημάδια απ” τις σφαίρες στο σπίτι. Έπειτα, μάς πήραν οι Γερμανοί και μας πήγαν στο σημείο που υπάρχει σήμερα το μνημείο των πεσόντων. Στο σημείο αυτό είχαν ήδη γίνει δύο εκτελέσεις ανδρών. Μερικά απ” τα πτώματα των ανδρών τα έκαψαν κι άλλα τα πέταξαν στο πηγάδι. Έπειτα, πήραν την απόφαση να μας πάνε κι εμάς προς την παραλία να μας εκτελέσουν....Στη διάρκεια της πορείας, δύο ηλικιωμένοι δυσκολεύονταν να περπατήσουν και τους σκότωσαν επί τόπου. Ήταν ο Πέτρος Παράσχος και η σύζυγος του Άννα Παράσχου. Τότε καταλάβαμε ότι είχε έρθει η ώρα της εκτέλεσης και για εμάς κι ο καθένας αγκάλιασε και φίλησε τους δικούς του.

1 71

Ο ταγματάρχης Erich Schulz κύριος υπεύθυνος για τις σφαγές αμάχων στα Περιβόλια, παρασημοφορεί άνδρες της μονάδας του, μετά τη λήξη των επιχειρήσεων.
Θυμάμαι την τελευταία φορά που μας αγκάλιασε η μάνα μου και μας φιλούσε κι έλεγε: «Αν σωθεί κανείς να κοιτάξει τα παιδιά». Τότε αρχίσαμε να κλαίμε....Οι Γερμανοί μας χτυπούσαν και μας κλωτσούσαν, μέχρι να φτάσουμε στην παραλία. Όταν φτάσαμε εκεί έδωσαν εντολή να πέσουμε κάτω. Πέσαμε ο ένας κοντά στον άλλο. Ο πατέρας μου άνοιξε ένα λάκκο στην άμμο, μας έβαλε μέσα και έπεσε κι αυτός σχεδόν πάνω μας. Αυτό πρόλαβε να κάνει. Σε λίγη ώρα οι Γερμανοί έστησαν το πολυβόλο, σε απόσταση δεκαπέντε μέτρων. Άργησαν όμως να μας πυροβολήσουν. Δεν ξέραμε το λόγο. Πέρασε πάνω από μισή ώρα. Στο τέλος έριξαν μια ριπή και σταμάτησαν. Για εμάς, όμως είχε γίνει το κακό με την πρώτη ριπή. Σκοτώθηκε η μάνα μου, η γιαγιά μου και η θεία μου. Επίσης σκοτώθηκε η Μελισσουργού και τραυματίστηκαν δυο γυναίκες, η Παναγιώτα Δρανδράκη και η Χαρίκλεια Δελή. Τα παιδιά, άρχισαν τότε να κλαίνε. Το ίδιο και οι τραυματίες. Άρχισε να μας κυριεύει ο φόβος, περιμένοντας τη χαριστική βολή. Ήταν η μεγαλύτερη νύχτα της ζωής μας!...

Ψάχνοντας στον πίνακα των φονευθέντων του Δήμου Ρεθύμνης διαπιστώνεται ότι μεταξύ των εκτελεσθέντων στα Μισσίρια, βρίσκεται ο χωροφύλακας Αναξαγόρας Μπουμπουλάκης. Να πρόκειται άραγε για το χωροφύλακα που αναφέρουν οι Γερμανοί στην πρώτη εκτέλεση ανδρών στις 23/5/1941; Πιθανό. Τι γίνεται όμως με τους υπόλοιπους; Συνελήφθησαν κάποιοι με όπλα; Ήταν άμαχοι; Μάλλον ποτέ δε θα μάθουμε. Το ότι η Γερμανική αναφορά κάνει λόγο για πολίτες υπό την καθοδήγηση ενός χωροφύλακα μοιάζει περισσότερο με δικαιολογία. Η δε εκτέλεση γυναικοπαίδων είναι ένα σοβαρό έγκλημα πολέμου και δε δικαιολογείται σε καμία περίπτωση. Ενδιαφέρον έχει ότι την εκτέλεση τη διέταξε ένας απλός λοχίας πιθανότατα χωρίς να λάβει εντολή από ανώτερα κλιμάκια. Φυσικά λίγη σημασία έχει αυτό....

Ο ακριβής απολογισμός των νεκρών εκτελεσθέντων, δεν είναι εξακριβωμένος. Στο μνημείο αναγράφονται 110 ονόματα, όμως κάποιοι από αυτούς, όπως ο υπολοχαγός Παπαγιαννάκης έπεσαν μαχόμενοι. Ο Δημήτρης Δροσάκης επίσης εκτελέστηκε στις αρχές Ιουνίου και δε συνελήφθη στα Περιβόλια, αλλά στο Ρέθυμνο.

Μετά την κατοχή, οι συγγενείς των νεκρών πήγαν και μάζεψαν ότι είχε απομείνει από τα αγαπημένα τους πρόσωπα. Στιγμές μεγάλης συναισθηματικής φόρτισης ακολούθησαν, ειδικά όταν κάποιος συγγενής αναγνώριζε το δικό του άνθρωπο. Ωστόσο αρκετά οστά δεν αναγνωρίστηκαν ποτέ....

Σήμερα το μνημείο βρίσκεται ακριβώς στον τόπο των εκτελέσεων. Επάνω του αναγράφονται τα ονόματα 110 Ρεθεμνιωτών πεσόντων και μαρτύρων.

1 9

Στοιχείο πολυβόλου στα Περιβόλια.

Σημειώσεις

1.Το καφενείο Δουλουμπέκη είναι η σημερινή αποθήκη ζωοτροφών Μελλισουργού, απέναντι από το γεροκομείο. Εκείνη την εποχή είχε ένα μόνο ισόγειο.

2.Πρόκειται για τον Ταγματάρχη του πυροβολικού των αλεξιπτωτιστών Erich Schulz.

Ο Schulz στην αναφορά της ομάδας Wiedemann περιγράφεται γενικά σαν απαισιόδοξος για την έκβαση της μάχης καθώς και ως μέτριος αξιωματικός. Από ότι φαίνεται δεν είχε καλές σχέσεις με τον επικεφαλής της ομάδας, λοχαγό Oscar Wiedemann, πράγμα που δυσκόλεψε ακόμα πιο πολύ τη θέση των πολιορκημένων αλεξιπτωτιστών.

3.Hans Bender αλεξιπτωτιστής της 2ης μοίρας πυροβολικού που έπεσε στα Περιβόλια σήμερα ζει στη Γερμανία και είναι 95 ετών.

4.Σίγουρα πρόκειται για την ομάδα που βρίσκονταν ο διασωθείς Βασίλης Παπαδόπουλος.

5.Ο Hans Bender μετά από χρόνια, συνάντησε αυτόν τον λοχία τυχαία. Εκείνος πήγε περιχαρής να του μιλήσει και να θυμηθούν τα παλιά, όμως ο Bender τον έβρισε και τον απόφυγε....

6.Ο γράφων έχει δει την επίμαχη φωτογραφία με το νεκρό Guido Gruner από το άλμπουμ θητείας του αλεξιπτωτιστή Hans Bender.

Βιβλιογραφία-πηγές:

Αρχείο Δ. Σκαρτσιλάκη

Συνέντευξη Βασιλείας Μουτάφη, 2011+

Συνέντευξη Βασίλη Παπαδόπουλου 2011

Μαρτυρία Βασίλη παπαδόπουλου, από την Ευα Λαδιά

Αναφορά ομάδας μάχης Wiedemann

Τα Περιβόλια Ρεθύμνου, Αλκιβιάδη Μαυράκη

Η μάχη της Κρήτης στο Ρέθυμνο, τόμος Ά, Μάρκου Πωλιουδάκη

Ερωτήσεις στον Hans Bender, μέσω Mike Smithe(Αυστραλία)

Write on Παρασκευή, 03 Νοεμβρίου 2017 Κατηγορία ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Θλίψη στην τοπική κοινωνία της Κρήτης και όχι μόνο, σκόρπισε η είδηση του θανάτου του Νικόλαου Κοπάση, του τελευταίου εν ζωή Έφεδρου Αξωματικού που έλαβε μέρος στη Μάχη της Κρήτης.

Η Λέσχη Εφέδρων Ενόπλων Δυνάμεων - Παράρτημα Ηρακλείου, σε ανακοίνωσή της, εκφράζει τα ειλικρινή της συλλυπητήρια στην οικογένεια του εκλιπόντος.

Στην ανακοίνωση αναφέρονται τα εξής:

"Η Λέσχη Εφέδρων Ενόπλων Δυνάμεων, εκφράζει τα ειλικρινή της συλλυπητήρια στην οικογένεια του Νικόλαου Κοπάση, του θρύλου των Εφέδρων Αξιωματικών, ο οποίος «έφυγε» σήμερα από τη ζωή.

Θα παραμείνει για πάντα στις καρδιές μας, φωτεινό παράδειγμα ήθους και ανδρειοσύνης, ένας σεμνός στρατιώτης της Πατρίδος που ανταποκρίθηκε σε κάθε της κάλεσμα. Αθάνατος!".

Κάντε Like στη σελίδα μας στο facebook και ακολουθείστε μας στο Twitter