Write on Παρασκευή, 01 Απριλίου 2016 Κατηγορία ΙΣΤΟΡΙΑ

Συμπληρώνονται σήμερα 61 χρόνια από τη 1η Απριλίου 1955, ημέρα κατά την οποία ξεκίνησε ο ένοπλος αγώνας των Κυπρίων εναντίον των Βρετανών αποικιοκρατών με στόχο την ένωση της μεγαλονήσου με την Ελλάδα.

Είχε προηγηθεί το δημοψήφισμα του 1950 στο οποίο το 95,7% των Κυπρίων (και οι Τουρκοκύπριοι) είχε ταχθεί υπέρ της ένωσης με την Ελλάδα. Το αποτέλεσμα δεν έγινε δεκτό από το Λονδίνο, το οποίο είχε αθετήσει τις υποσχέσεις του, έναντι της Ελλάδας και των Κυπρίων. Η Βρετανία είχε υποσχεθεί ότι η Κύπρος θα ενωθεί με την Ελλάδα μετά τη νίκη εναντίον του άξονα στην οποία συνέβαλαν ουσιαστικά τόσο οι Έλληνες αλλά και οι Κύπριοι που κατατάχθηκαν εθελοντικά στον Βρετανικό στρατό.

Στρατιωτικός αρχηγός της ΕΟΚΑ (Εθνική Οργάνωση Κυπρίων Αγωνιστών) υπήρξε ο Κύπριος Συνταγματάρχης Γεώργιος Γρίβας ο οποίος απέκτησε το ψευδώνυμο «Διγενής». Ο Γρίβας ήταν χαρακτηρισμένος αντικομμουνιστής καθώς ήταν ηγέτης της οργάνωσης «Χ» την περίοδο της κατοχής στην Ελλάδα και είχε λάβει μέρος στα Δεκεμβριανά εναντίον του ΕΛΑΣ στην περιοχή του Θησείου στην Αθήνα. Πολιτικός αρχηγός ήταν ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος.

Στην προπαρασκευή του αγώνα της ΕΟΚΑ βοήθησαν αρκετοί Έλληνες επιχειρηματίες με χρηματοδότηση και αποστολή οπλισμού στη Κύπρο.

4 eoka

Η πρωταπριλιά του 1955

Ο αγώνας της ΕΟΚΑ ξεκίνησε εντυπωσιακά μισή ώρα μετά τα μεσάνυκτα την 1η Απριλίου, με εκρήξεις βομβών σε σταθμούς παραγωγής ηλεκτρισμού, αστυνομικούς σταθμούς και στο ΡΙΚ (Ραδιοφωνικό Ίδρυμα Κύπρου). Πρώτος νεκρός ο Μόδεστος Παντελή ο οποίος σκοτώθηκε από ηλεκτροπληξία ενώ προσπαθούσε να κόψει καλώδια. Το τι συνέβη το γνώριζαν μόνο οι μυημένοι στην ΕΟΚΑ. Στη πλειοψηφία τους οι αγωνιστές ήταν νεαροί, και χωρίς καμία πολεμική εμπειρία. Εμπειρία είχε μόνο ο υπαρχηγός της ΕΟΚΑ, Γρηγόρης Αυξεντίου ο οποίος είχε υπηρετήσει εθελοντικά ως έφεδρος αξιωματικός στον ελληνοτουρκικό στρατό. Ο Αυξεντίου είχε προσπαθήσει να εισαχθεί στη Σχολή Ευελπίδων αλλά δεν είχε περάσει τις εξετάσεις και έτσι κατατάχθηκε εθελοντικά στον Ελληνικό Στρατό λόγω του πάθους του για την Ελλάδα.

Την 1η Απριλίου 1955 κυκλοφόρησε η πρώτη προκήρυξη της ΕΟΚΑ την οποία υπέγραφε ο Αρχηγός «Διγενής».

ΠΡΟΚΗΡΥΞΙΣ

Με την βοήθειαν τού Θεού, με πίστιν εις τον τίμιον αγώνα μας, με την συμπαράστασιν ολοκλήρου τού Ελληνισμού και με την βοήθειαν των Κυπρίων, αναλαμβάνομεν τον αγώνα διά την αποτίναξιν τού Αγγλικού ζυγού, με σύνθημα εκείνο το οποίον μάς κατέλιπαν οι πρόγονοί μας ως ιεράν παρακαταθήκην: "'Η τάν ή επί τάς".

Αδελφοί Κύπριοι,
Από τα βάθη των αιώνων μάς ατενίζουν όλοι εκείνοι οι οποίοι ελάμπρυναν την Ελληνικήν Ιστορίαν διά να διατηρήσουν τήν ελευθερίαν των: οι Μαραθωνομάχοι, οι Σαλαμινομάχοι, οι Τριακόσιοι τού Λεωνίδα και οι νεώτεροι τού Αλβανικού έπους. Μάς ατενίζουν οι αγωνισταί τού 1821, οι οποίοι και μάς εδίδαξαν ότι η απελευθέρωσις από τον ζυγόν δυνάστου αποκτάται πάντοτε με το αίμα. Μάς ατενίζει ακόμη σύμπας ο Ελληνισμός, ο οποίος και μάς παρακολουθεί με αγωνίαν, αλλά και με εθνικήν υπερηφάνειαν. 'Ας απαντήσωμεν με έργα, ότι θά γίνωμεν "πολλώ κάρρονες" τούτων.
Είναι καιρός να δείξωμεν εις τον κόσμον, ότι εάν η διεθνής διπλωματία είναι άδικος και εν πολλοίς άνανδρος, η Κυπριακή ψυχή είναι γενναία. Εάν οι δυνάσται μας δεν θέλουν να αποδώσουν την λευτεριά μας, μπορούμε να την διεκδικήσωμεν με τα ίδια μας τα χέρια και με το αίμα μας. Ας δείξωμεν εις τον κόσμον ακόμη μιά φορά ότι και τού σημερινού Έλληνος "ο τράχηλος ζυγόν δέν υπομένει". Ο αγών θα είναι σκληρός. Ο δυνάστης διαθέτει τα μέσα και τον αριθμόν. Ημείς διαθέτομεν τήν ψυχήν, έχομεν και το δίκαιον με το μέρος μας. Γι' αυτό και θα νικήσωμεν.
Διεθνείς διπλωμάται, ατενίσατε το έργον σας. Είναι αίσχος εν εικοστώ αιώνι, οι λαοί να χύνουν το αίμα των διά να αποκτήσουν την λευτεριά των, το θείον αυτό δώρον, για το οποίον και εμείς επολεμήσαμεν παρά τό πλευρόν των λαών σας, και για το οποίον σείς τουλάχιστον διατείνεσθε ότι επολεμήσατε εναντίον τού ναζισμού και τού φασισμού.
Έλληνες, όπου και αν ευρίσκεσθε, ακούσατε την φωνήν μας: Εμπρός, όλοι μαζί για την λευτεριά της Κύπρου μας.

Ε.Ο.Κ.Α
Ο ΑΡΧΗΓΟΣ ΔΙΓΕΝΗΣ

2 eoka

Θυσίες και αίμα

Ο αγώνας της ΕΟΚΑ αγκαλιάστηκε γρήγορα από το σύνολο των Κυπρίων που εντάχθηκαν στις τάξεις της. Εναντίον του αγώνα είχε ταχθεί το κομμουνιστικό κόμμα ΑΚΕΛ, κάτι που είχε επιδιώξει και ο Γρίβας ο οποίος δεν δεχόταν αριστερούς στην ΕΟΚΑ. Μάλιστα κατά τη διάρκεια του αγώνα είχαν γίνει και εκτελέσεις αριστερών από την ΕΟΚΑ με το πρόσχημα της προδοσίας. Τον Μάρτιο του 1956 οι Άγγλοι συνέλαβαν τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο μαζί με τον τότε Μητροπολίτη Κερύνειας, τον Παπα Σταύρο Παπαγαθαγγέλου (που όρκιζε τους αγωνιστές) και τον Πολύκαρπο Ιωαννίδη. Όλοι εξορίστηκαν στις Σεϋχέλλες.

Κατά τη διάρκεια του αγώνα η Βρετανία άσκησε αυστηρή στάση με στρατιωτικές επιχειρήσεις και εκτελέσεις αγωνιστών ακόμα και για μεταφορά οπλισμού ή συμμετοχή σε διαδηλώσεις. Οι πρώτοι που εκτελέστηκαν ήταν στις 10 Μαΐου 1956 οι Μιχαλάκης Καραολής και Ανδρέας Δημητρίου. Απαγχονίστηκαν στις Κεντρικές Φυλακές της Λευκωσίας και τάφηκαν σε χώρο εντός των φυλακών όπου σήμερα είναι μνημείο με την ονομασία «Φυλακισμένα Μνήματα». Στον ίδιο χώρο τάφηκαν και άλλοι αγωνιστές ώστε οι κηδείες τους να μη γίνουν αφορμή για λαϊκή εξέγερση. Στα «Φυλακισμένα Μνήματα» είναι θαμμένοι 13 αγωνιστές.

Στις 9 Αυγούστου 1956 απαγχονίζονται ακόμα τρεις αγωνιστές. Οι Ανδρέας Ζάκος, Χαρίλαος Μιχαήλ και Ιάκωβος Πατάτσος για να ακολουθήσουν στις 21 Σεπτεμβρίου, οι Μιχαήλ Κουτσόφτας, Ανδρέας Παναγίδης και Στέλιος Μαυρομάτης.

Στα «Φυλακισμένα Μνήματα» τάφηκε και ο Γρηγόρης Αυξεντίου ο οποίος σκοτώθηκε σε μάχη που έδωσε μόνος του με εκατοντάδες Βρετανούς στις 3 Μαρτίου 1957 σε κρησφύγετο στο Μοναστήρι της Παναγίας του Μαχαιρά. Ο Αυξεντίου είναι η πλέον εμβληματική μορφή καθώς οι Βρετανοί για να τον εξοντώσουν αναγκάστηκαν να ρίξουν βενζίνη με ελικόπτερα στο κρησφύγετο του, αφού ο ίδιος είχε αρνηθεί να παραδοθεί. Στις 14 Μαρτίου του 1957 με την άρνηση της σημερινής Βασίλισσας της Βρετανίας Ελισάβετ να δώσει χάρη, απαγχονίστηκε ο 18χρονος Ευαγόρας Παλληκαρίδης.

Κατά τη διάρκεια του αγώνα υπήρξαν εκατοντάδες νεκροί σε μάχες.

1 eoka

Από την Ένωση στην Ανεξαρτησία

Ο αγώνας της ΕΟΚΑ δεν κατάφερε να πετύχει τον στόχο της Ένωσης της Κύπρου με την Ελλάδα. Οι συμφωνίες Ζυρίχης και Λονδίνου οδήγησαν στην ανακήρυξη της Κύπρου σε ανεξάρτητο κράτος υπό κηδεμονία και με τις εγγυήσεις της Ελλάδας, της Τουρκίας και της Βρετανίας. Το κράτος που ιδρύθηκε το 1960 λειτούργησε ως δικοινοτικό για τρία μόνο χρόνια. Ακολούθησε η τουρκική ανταρσία τα Χριστούγεννα του 1963 και οι δικοινοτικές ταραχές. Το 1974 το πραξικόπημα της χούντας των Αθηνών και της ΕΟΚΑ Β' κατά του Μακαρίου οδήγησε στη τουρκική εισβολή και στη κατοχή που η μεγαλόνησος βιώνει μέχρι σήμερα... - ΠΗΓΗ

 

Κάντε Like στη σελίδα μας στο facebook και ακολουθείστε μας στο Twitter

Write on Τρίτη, 04 Νοεμβρίου 2014 Κατηγορία ΔΙΑΦΟΡΑ

Το Πρόγραμμα «Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό» του Ανοικτού Πανεπιστημίου Κύπρου (ΑΠΚΥ), με αφορμή τη συμπλήρωση 60 χρόνων από την έναρξη του απελευθερωτικού αγώνα της ΕΟΚΑ 1955-1959, εγκαινιάζει σειρά διαλέξεων με τίτλο «Όψεις της Αγγλοκρατίας στην Κύπρο, 1878-1960: Nέα δεδομένα». Οι διαλέξεις είναι ανοικτές σε όλους και φιλοδοξούν να παρουσιάσουν νέες πτυχές της ιστορικής έρευνας με τρόπο επιστημονικό αλλά συνάμα προσιτό και στους μη ειδικούς.

Οι ενδιαφερόμενοι, φοιτητές του Ανοικτού Πανεπιστημίου ή το ευρύ κοινό, μπορούν να συμμετέχουν είτε με τη φυσική τους παρουσία, είτε διαδικτυακά, μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας σύγχρονης επικοινωνίας του ΑΠΚΥ. Οι διαλέξεις διοργανώνονται στο πλαίσιο των Θεματικών Ενοτήτων ΕΛΠ45: «Ιστορία της Κύπρου» και ΕΛΠ37: «Ιστορία της Κυπριακής Δημοκρατίας», οι οποίες εντάσσονται στο πτυχιακό πρόγραμμα «Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό», οι ενδιαφερόμενοι όμως μπορούν επίσης να τις παρακολουθήσουν και ως Ανεξάρτητες/Αυτοτελείς Θεματικές Ενότητες.

Όλες οι διαλέξεις θα πραγματοποιηθούν στο Πολιτιστικό Ίδρυμα Τραπέζης Κύπρου (Φανερωμένης 86-90, Λευκωσία) στις 19:30 μ.μ. και είναι διάρκειας περίπου τριάντα λεπτών. Μετά το πέρας των διαλέξεων ακολουθεί συζήτηση και δεξίωση.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑΛΕΞΕΩΝ

1. 11 Νοεμβρίου 2014 (Τρίτη) Αντιγόνη Ηρακλείδου (Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου) Πολιτικές εξελίξεις και εκπαιδευτικές αποφάσεις στα χρόνια της αποικιοκρατίας, 1878-1960: μια σχέση συνεχούς αλληλεξάρτησης

2. 25 Νοεμβρίου 2014 (Τρίτη) Γιάννος Κατσουρίδης (Πανεπιστήμιο Κύπρου) Η στάση της κυπριακής κομμουνιστικής αριστεράς στο εθνικό ζήτημα κατά την Βρετανική αποικιοκρατία (1922-1960)

3. 13 Ιανουαρίου 2015 (Τρίτη) Αναστασία Γιάγκου (Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου, Πανεππιστήμιο Κύπρου) Η Αναδόμηση της Πολιτικής Ζωής στην Κύπρο: Η εμπειρία του Β' Παγκοσμίου Πολέμου.

Κάντε Like στη σελίδα μας στο facebook και ακολουθήστε μας στο twitter

Write on Πέμπτη, 09 Οκτωβρίου 2014 Κατηγορία ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ
Γράφει η Μαρία Γιαμπουλάκη

Την Τρίτη 14 Οκτωβρίου, όσοι βρίσκονται στην Κύπρο θα έχουν την τύχη να παρακολουθήσουν μία πολύ ενδιαφέρουσα βιβλιοπαρουσίαση, την οποία διοργανώνουν το Συμβούλιο Ιστορικής Μνήμης Αγώνα ΕΟΚΑ 1955-1959, το Ίδρυμα Απελευθερωτικού Αγώνα ΕΟΚΑ 1955-1959, οι Σύνδεσμοι Αγωνιστών ΕΟΚΑ 1955-1959, ο Παγκύπριος Σύνδεσμος Εφέδρων Μηχανικού και το Πρόγραμμα «Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό» του Ανοικτού Πανεπιστημίου Κύπρου. Ο διεθνούς φήμης συγγραφέας, συνθέτης, παραγωγός και σκηνοθέτης Σταύρος Σιδεράς παρουσιάζει το ιστορικό του μυθιστόρημα «Οι ποιητές δεν πεθαίνουν ποτέ».

Πρόκειται για μια συγκλονιστική ιστορία αγάπης που ξεδιπλώνεται κατά τη διάρκεια του απελευθερωτικού αγώνα της ΕΟΚΑ εναντίον των Βρετανών αποικιοκρατών. Ταυτόχρονα, αποτελεί μια εξαιρετική προσθήκη στη λογοτεχνική παραγωγή που εμπνέεται από την τετραετία 1955-1959. Αποτελεί ένα καλογραμμένο ιστορικό μυθιστόρημα, που μπορεί να λειτουργήσει ως υποστηρικτικό υλικό για όσους εκπαιδευτικούς στην Κύπρο και την Ελλάδα επιθυμούν να μεταφέρουν τους μαθητές τους στις ιδιαίτερες συνθήκες που επικρατούσαν στο νησί κατά τη δεκαετία του 1950.

Την παρουσίαση του βιβλίου θα πραγματοποιήσει ο Δρ. Ανδρέας Κάρυος. Η εκδήλωση θα λάβει χώρα την Τρίτη, 14 Οκτωβρίου 2014, στην Αίθουσα Ηρώων του Ιδρύματος Απελευθερωτικού Αγώνα 1955-1959 (Προδρόμου 40, Στρόβολος, Κύπρος). Η παρουσίαση του βιβλίου είναι ανοικτή για το κοινό. Θα ακολουθήσει δεξίωση κατά τη διάρκεια της οποίας ο συγγραφέας θα υπογράφει το βιβλίο του. Διάρκεια εκδήλωσης 7.30 μ.μ - 8.45 μ.μ.

Κάντε Like στη σελίδα μας στο facebook και ακολουθείστε μας στο Twitter

Write on Παρασκευή, 03 Μαρτίου 2017 Κατηγορία ΙΣΤΟΡΙΑ

Στη Σχολή Εφέδρων Αξιωματικών Πεζικού Ηρακλείου υπάρχει η προτομή του Ήρωα της ΕΟΚΑ Γρηγόρη Αυξεντίου. Το μνημείο, το οποίο βρίσκεται μπροστά από το διοικητήριο της ΣΕΑΠ, θυμίζει σε όλους τον αγώνα και τη θυσία του έφεδρου Ανθυπολοχαγού, για την απελευθέρωση της Κύπρου από τον αγγλικό ζυγό.

Στη Σχολή Εφέδρων Αξιωματικών Πεζικού Ηρακλείου υπάρχει η προτομή του Ήρωα της ΕΟΚΑ Γρηγόρη Αυξεντίου.

Στο μνημείο, ξεχωρίζει το απόσπασμα από τον "Αποχαιρετισμό" του Γιάννη Ρίτσου, ο οποίος έγραψε μεταξύ άλλων για τον Ήρωα της ΕΟΚΑ: "Πούμαθε στη Μεγάλη Σχολή του Αγώνα τόσα μόνο γράμματα όσα να φτιάχνουν τη λέξη ελευθερία".

Στη Σχολή Εφέδρων Αξιωματικών Πεζικού Ηρακλείου υπάρχει η προτομή του Ήρωα της ΕΟΚΑ Γρηγόρη Αυξεντίου.

Στη Σχολή Εφέδρων Αξιωματικών Πεζικού Ηρακλείου υπάρχει η προτομή του Ήρωα της ΕΟΚΑ Γρηγόρη Αυξεντίου.

Ξημερώματα της 3ης Μαρτίου του 1957, ο Σταυραετός του Μαχαιρά πέρασε στον πάνθεον των Ηρώων του απελευθερωτικού αγώνα, στην τελευταία μάχη που έδωσε απέναντι τους Άγγλους...

Κάντε Like στη σελίδα μας στο facebook και ακολουθείστε μας στο Twitter

Write on Παρασκευή, 03 Μαρτίου 2017 Κατηγορία ΙΣΤΟΡΙΑ

Ντοκιμαντέρ για τη ζωή, τη δράση και τον ηρωικό θάνατο του αγωνιστή της ΕΟΚΑ Γρηγόρη Αυξεντίου εναντίων των Άγγλων.

Κάντε Like στη σελίδα μας στο facebook και ακολουθείστε μας στο Twitter