Write on Παρασκευή, 11 Οκτωβρίου 2019 Κατηγορία ΕΠΙ ΣΚΟΠΟΝ

Γράφει ο Νικόλαος Παούνης

Γεγονότα καθοριστικής σημασίας για την ημερήσια ενημέρωση των πολιτών, αφορούν οι εξελίξεις στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Η αναθεωρητική πολιτική της Τουρκίας σε συνδυασμό με τις αμφισβητήσεις των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων, στη διάρκεια των οποίων εμπλέκονται στοιχεία «σκληρής ισχύος», δημιουργεί πληθώρα δεδομένων στην ανάλυση των διμερών σχέσεων, καθώς οι δυο «συμμαχικές χώρες» (στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ), έφτασαν ουκ ολίγες φορές στα πρόθυρα ένοπλης σύρραξης.

Στην παρούσα έρευνα, αναφερόμαστε στην ισορροπία δυνάμεων μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, όπως θα διαμορφώνεται τα έτη 2019-2020, και απαντούμε στο ερώτημα κατά πόσο η αγορά ενός οπλικού συστήματος (εν προκειμένω των πυραύλων S-400), δύναται να επηρεάσει την υφιστάμενη ισορροπία δυνάμεων, αλλά και τις διακρατικές σχέσεις συλλήβδην.

Μπορείτε να διαβάσετε το Κείμενο Εργασίας, εδώ.

Ο Νικόλαος Παούνης είναι διεθνολόγος, ερευνητής στο Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ) και στο Ελληνικό Κέντρο Ελέγχου Όπλων (ΕΚΕΟ)

Κάντε Like στη σελίδα μας στο facebook και ακολουθείστε μας στο Twitter

Write on Πέμπτη, 10 Οκτωβρίου 2019 Κατηγορία ΔΙΕΘΝΗ

Νέες προειδοιήσεις εστάλησαν στην Τουρκία από χώρες της ΕΕ και τις ΗΠΑ, κατά την έκτακτη συνεδρίαση του ΟΗΕ για την τουρκική επιχείρηση «Πηγή Ειρήνης» κατά της Συρίας. Οι ΗΠΑ διεμήνυσαν πως θα επιβληθούν κυρώσεις στην Άγκυρα εάν πληγούν ευάλωτοι πληθυσμοί ή εάν διαπιστωθεί συνεργασία με μαχητές του Ισλαμικού Κράτους.

Στη συνεδρίαση των Ηνωμένων Εθνών συμμετείχαν μέλη από 15 χώρες που δεν κατέληξαν σε συμφωνία, σχετικά την τουρκική επέμβαση στη Συρία που έχει αφήσει πίσω της δεκάδες νεκρούς, ενώ έχει οδηγήσει στη φυγή χιλιάδες κατοίκους.

Οι πέντε ευρωπαϊκές χώρες του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ κάλεσαν την Τουρκία να σταματήσει τη μονομερή στρατιωτική δράση της στη Συρία, σε ένα ανακοινωθέν που εκδόθηκε μετά την έκτακτη σύγκληση του Συμβουλίου. «Είναι απίθανο η αυτοαποκαλούμενη "ζώνη ασφαλείας" που η Τουρκία θέλει να δημιουργήσει στη βορειοανατολική Συρία να ανταποκριθεί στα διεθνή κριτήρια για μια επιστροφή των προσφύγων με τρόπο εθελούσιο και ασφαλή», υπογραμμίζουν οι πέντε ευρωπαϊκές δυνάμεις.

Βέτο έθεσε η Ρωσία στη δήλωση των πέντε ευρωπαϊκών κρατών – μελών του Συμβουλίου, του Ηνωμένου Βασιλείου, της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Πολωνίας και του Βελγίου που καταδίκαζαν την επιχείρηση.

Ο πρέσβης της Ρωσίας στο ΣΑ του ΟΗΕ, Βασίλι Νεμπένζια, δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι οποιαδήποτε δήλωση του Συμβουλίου σχετικά με τη Συρία «πρέπει να αντιμετωπίζει ευρύτερα ζητήματα, συμπεριλαμβανομένης της παρουσίας ξένων δυνάμεων στη χώρα».

Η Αμερικανίδα πρέσβειρα στα ΗΕ, Κέλι Κραφτ, δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ «έχει καταστήσει απολύτως σαφές ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν υποστήριξαν με κανέναν τρόπο την απόφαση της Τουρκίας να προβεί σε στρατιωτική εισβολή στη ΒΑ Συρία».

Write on Πέμπτη, 10 Οκτωβρίου 2019 Κατηγορία ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Ανησυχία έχει προκαλέσει στην ΕΥΠ η εισβολή των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων στα βορειοδυτικά εδάφη της Συρίας, καθώς υπάρχει φόβος πως μπορεί να δημιουργηθεί ένα ντόμινο εξελίξεων που θα οδηγήσει τζιχαντιστές σε ελληνικά νησιά.

Σύμφωνα με πηγές της αστυνομίας που μετέδωσε ο Alpha, η ΕΥΠ, υπό τον φόβο έλευσης μαχητών του ISIS (οι οποίοι κατατροπώθηκαν από τους Κούρδους μαχητές στη Συρία) στη χώρα μας, ενισχύει τα κλιμάκια της στον Έβρο και αποστέλλει ειδικά κλιμάκια στα νησιά του Βορείου Αιγαίου.

Παράλληλα, η ΕΥΠ έχει στα χέρια της επικαιροποιημένους καταλόγους με μαχητές του ISIS που κατάγονται από χώρες της Κεντρικής Ευρώπης και είναι πιθανό να επιστρέψουν στις χώρες τους, μέσω της Ελλάδας, ενώ είναι σε διαρκή επικοινωνία με όμορες υπηρεσίες Ευρώπη και ΗΠΑ, για περαιτέρω πληροφορίες.

Μέτρα και στην Αθήνα
Την ίδια στιγμή, λόγω της εισβολής της Τουρκίας στη Συρία, η ελληνική Αστυνομία έχει εντολές για 24ωρη φύλαξη Τουρκικών στόχων στην Αθήνα, όπως εταιρείες και βέβαια η Πρεσβεία των γειτόνων μας, καθώς υπάρχουν φόβοι για δυναμικές αντιδράσεις από την πλευρά των Κούρδων. Τέλος, η Αντιτρομοκρατική επιτηρεί διαρκώς κουρδικές οργανώσεις και άτομα, που μπορούν να προκαλέσουν δυναμικές αντιδράσεις σε βάρος Τουρκικών στόχων στη χώρα μας.

Write on Πέμπτη, 10 Οκτωβρίου 2019 Κατηγορία ΔΙΕΘΝΗ

«Κρανίου τόπος» η βόρεια Συρία, με τη φρίκη να αποτυπώνεται σε κάθε εικόνα, τον αριθμό των νεκρών να αυξάνεται με δραματικό ρυθμό, και τα βίντεο με τους χιλιάδες κατοίκους που οδηγούνται στη φυγή να συγκλονίζουν. Το τραγικό παζλ της τουρκικής στρατιωτικής επιχείρησης στη Συρία συνθέτουν τα γεγονότα αυτά που δημιουργούν παγκόσμια ανησυχία και κατακραυγή, σε μια εποχή που έχει μειωθεί σημαντικά η δύναμη του Ισλαμικού Κράτους.

Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ωστόσο, διαταράσσει τις ισορροπίες καθώς δυναμώνει την ένταση της τουρκικής επεκτατικότητας και συνεχίζει ακάθεκτος, με αεροπορικά πλήγματα και χερσαίες επεμβάσεις.

Επιδιώκοντας διακαώς την επίδειξη ισχύος και την ενίσχυση της εικόνας του ως παντοδύναμου ηγέτη, ενώ η τουρκική λίρα βρίσκεται σε ελεύθερη πτώση, η προκλητικότητα του Ερντογάν υπερβαίνει κάθε όριο. Αποκαλώντας τρομακράτες τους Κούρδους, κινείται απειλητικά και στη βορειοανατολική Συρία. Οι κουρδικές δυνάμεις, ωστόσο, είναι εκείνες που πολεμούν τους τζιχαντιστές οπότε αυτόματα με τα χτυπήματα της Τουρκίας εγείρεται ο φόβος περί αναζοπύρωσης της τρομοκρατίας. Ενδεικτικό είναι ότι οι Κούρδοι της Συρίας δήλωσαν ότι από τους τουρκικούς βομβαρδισμούς καταστράφηκε φυλακή όπου αιχμαλωτίζονταν μαχητές του Ισλαμικού Κράτους.

Σε εξαιρετικά δύσκολη θέση βρίσκεται ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ: λίγες ώρες αφότου ανακοίνωσε την απόσυρση των αμερικανικών στρατευμάτων από τη Συρία, ο Ερντογάν άδραξε την ευκαιρία και πέρασε αμέσως στην εισβολή. Μετά τον πολιτικό σεισμό που προκλήθηκε στις ΗΠΑ και τις διεθνείς επικρίσεις περί εγκατάλειψης των Κούρδων, ο Τραμπ αποφάσισε να τα μαζέψει. Ήταν όμως αργά.

Σύγχυση με τον πραγματικό αριθμό των νεκρών
Οι Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις δεν έχουν δώσει επίσημο απολογισμό νεκρών. Στις τάξεις τους πολεμούν και Χριστιανοί μαχητές που προσεύχονται, όπως φαίνεται και στο βίντεο, πριν από τη σύγκρουση.

Σύμφωνα με δημοσιεύματα ξένων μέσων ενημέρωσης, οι νεκροί από την τουρκική εισβολή στη Συρία ξεπερνούν τους 100. Όπως αναφέρει ωστόσο το Συριακό Παρατηρητήριο, οι νεκροί ανέρχονται σε τουλάχιστον 31 ανέμεσα στους οποίους και οκτώ άμαχοι.

Την ίδια στιγμή, από την απάντηση των Κούρδων με ρουκέτες έναντι δύο τουρκικών πόλεων έχουν - μέχρι στιγμής - σκοτωθεί τουλάχιστον έξι άνθρωποι, ανάμεσα στους οποίους και ένα μωρό εννέα μηνών. Σοκ προκαλεί, πάντως, το γεγονός ότι πάνω από 60.000 άνθρωποι έχουν οδηγηθεί στη μετακίνηση, με τις πόλεις Ρας αλ Άιν και Νταρμπάσιγια να έχουν κυριολεκτικά ερημώσει μετά τις τουρκικές επιθέσεις.

Η τουρκική αεροπορία έχει προχωρήσει σε 30 χιλιόμετρα βάθος, με τον Ερντογάν να δηλώνει ότι 109 Κούρδοι μαχητές είναι νεκροί. Αργά το βράδυ της Τετάρτης, το υπουργείο Άμυνας της Τουρκίας ανακοίνωσε ότι στρατεύματα της χώρας μπαίνουν στη βορειοανατολική Συρία, ανατολικά του Ευφράτη.

Οι Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις (SDF), των οποίων ηγούνται οι Κούρδοι, συγκρούονται κατά μήκος των συρο-τουρκικών συνόρων με τον τουρκικό στρατό, ο οποίος βομβαρδίζει θέσεις Κούρδων μαχητών (του YPG, των Μονάδων Προστασίας του Λαού, οι Κούρδοι πολιτοφύλακες και του PKK) σε βάθος ακόμα και 30 χιλιομέτρων ανατολικά του Ευφράτη.

Ο εκπρόσωπος των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων, Μουσταφά Μπαλί, έγραψε στο Twitter ότι ο τουρκικός στρατός βομβάρδισε την πόλη Κομπάνι, στη βορειοανατολική Συρία. «Μια χερσαία επίθεση τουρκικών δυνάμεων απωθήθηκε από μαχητές των SDF στην πόλη Τελ Αμπιάντ. Καμία προέλαση μέχρι στιγμής» τόνισε ακόμη.

«Η Επιχείρηση Πηγή Ειρήνης έχει στόχο να εγγυηθεί την ασφάλεια των συνόρων μας, να αποτρέψει τη δημιουργία ενός διαδρόμου τρομοκρατίας κατά μήκος του νοτίου συνόρου μας, να εξουδετερώσει τρομοκράτες και τρομοκρατικές οργανώσεις, ανάμεσά τους το Ισλαμικό Κράτος, το Εργατικό Κόμμα του Κουρδιστάν (ΡΚΚ), η Ένωση Κουρδικών Κοινοτήτων (KCK), το Κόμμα Δημοκρατικής Ενότητας (PYD), οι Μονάδες Προστασίας του Λαού (YPG) που απειλούν την εθνική μας ασφάλεια, καθώς και να δημιουργήσει τις αναγκαίες συνθήκες για την επιστροφή των εκτοπισμένων Σύρων στα σπίτια τους και στη γη τους», ήταν το πρώτο σχόλιο του τουρκικού υπουργείου Άμυνας μετά την εισβολή.

Στην ανακοίνωση προστίθεται ότι η επιχείρηση αυτή έχει τον ίδιο σκοπό με αυτόν των προηγούμενων τουρκικών επιχειρήσεων «Ασπίδα του Ευφράτη» και «Κλάδος Ελαίας».

Η Τουρκία έστειλε διπλωματική νότα στο προξενείο της Συρίας στην Κωνσταντινούπολη για να ενημερώσει τη Δαμασκό για την διασυνοριακή επιχείρησή της στη βορειοανατολική Συρία, δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας Μεβλούτ Τσαβούσογλου, λίγο μετά την έναρξη της στρατιωτικής επίθεσης της Άγκυρας.

Ηγετικό στέλεχος Κούρδων προς ΗΠΑ: Πληρώσαμε βαρύ τίμημα, μην μας εγκαταλείπετε
Τον κώδωνα κρούουν οι Κούρδοι, μετά την τουρκική εισβολή στη βόρεια Συρία, καλώντας τον Αμερικανό πρόεδρο να μην τους εγκαταλείψει, ενώ παράλληλα υπενθυμίζουν πως πλήρωσαν βαρύ τίμημα. Η Ιλχάμ Άχμεντ, ηγετικό στέλεχος των Κούρδων, απηύθυνε κάλεσμα και προς τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ζητώντας από αυτές να «παγώσουν τις διπλωματικές σχέσεις τους με την Τουρκία ανακαλώντας αμέσως τους πρεσβευτές τους».

Τραμπ: Πήραμε «πολύ κακούς τζιχαντιστές» από τους Κούρδους
Ο Ντόναλντ Τραμπ ακολουθεί το δικό του ρυθμό. Επανέλαβε τις επικρίσεις του προς τα κράτη της Ευρώπης διότι δεν επαναπατρίζουν υπηκόους τους που είχαν πάει στη Συρία για να ενταχθούν και να πολεμήσουν στις τάξεις του ΙΚ και βρίσκονται σήμερα στα χέρια των Κούρδων. «Κάναμε μεγάλη χάρη σε πολλές χώρες, που δεν θέλουν να τους πάρουν πίσω», τόνισε ο Τραμπ. Ο Ρεπουμπλικάνος πρόεδρος προειδοποίησε ακόμη πως αν οποιοδήποτε από τα μέλη του ΙΚ απελευθερώνοταν ή αποδρούσε, «θα διέφευγε στην Ευρώπη».

Κάντε Like στη σελίδα μας στο facebook και ακολουθείστε μας στο Twitter

Write on Πέμπτη, 10 Οκτωβρίου 2019 Κατηγορία ΕΠΙ ΣΚΟΠΟΝ

Γράφει ο Νικόλαος Παούνης

«Το απόγευμα της Τετάρτης 9 Οκτωβρίου 2019 (16:00 ώρα Ελλάδας), η Τουρκία εξαπέλυσε την τρίτη επίθεση κατά του συριακού εδάφους. Η τρίτη επιχείρηση αποτελεί την ολοκλήρωση ενός σχεδίου που είχε εκπονηθεί από το έτος 2012, ωστόσο δεν ετέθη σε εφαρμογή εξαιτίας της δραστηριοποίησης του ISIS στην περιοχή. Ο τότε υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Αχμέτ Νταβούτογλου, έθεσε υπόψη των ΗΠΑ και της Ρωσίας ένα σχέδιο δημιουργίας μιας ζώνης ασφαλείας στα τουρκοσυριακά σύνορα, την οποία θα επόπτευαν κυανόκρανοι του ΟΗΕ.

Η ίδρυση του αυτόνομου κουρδικού κράτους της Rojava με τα τρία καντόνια έθεσε σε συναγερμό τον κρατικό μηχανισμό της Τουρκίας, ο οποίος αρχικώς «επένδυσε» στον πόλεμο που διεξήγαγε κυρίως το Daesh κατά της κουρδικής πολιτοφυλακής YPG/PYD. Όταν το Ισλαμικό Κράτος κατέρρευσε στο Κομπάνι (καλοκαίρι του 2016), η Τουρκία εξαπέλυσε την πρώτη επιχείρηση Ασπίδα του Ευφράτη (Fırat Kalkanı) και κατέλαβε το πρώτο προγεφύρωμα στο τρίγωνο Al Bab-Jarablus-A’zaz.

Ακολούθησε το δίμηνο Ιανουάριος-Μάρτιος 2018 (επιχείρηση «Κλάδος Ελαίας» - Zeytin Dalı), η κατάληψη του καντονιού του Αφρίν. Κατ' αυτόν τον τρόπο οι Τούρκοι ολοκλήρωσαν την κατάληψη όλων των περιοχών του κουρδικού κράτους της Rojava, δυτικά του Ευφράτη. Απέμεναν τα καντόνια ανατολικά του ποταμού Ευφράτη.

«Πηγή Ειρήνης»
Στη νέα εκστρατεία της Τουρκίας εμπλέκονται 70.000 μέλη των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων και περίπου 30.000 παραστρατιωτικοί, τους οποίους εκπαίδευσε και εξόπλισε ο τουρκικός στρατός στον καιρό του συριακού εμφυλίου (FSA, Al Hamza κ.λπ.). Η Τουρκία και πάλι εμπλέκει μονάδες από το σύνολο των σχηματισμών της επικράτειάς της (και από τις Στρατιές ανατολικής Θράκης και Αιγαίου), μεταλαμπαδεύοντας εμπειρία πολέμου στο σύνολο των σχηματισμών μάχης.

Οι δυνάμεις της Τουρκίας επιχειρούν με όπλα τουρκικής κατασκευής (Fırtına, BayraktarTB2, Sakarya, NEB κ.ά.), δοκιμάζοντας επιδόσεις και τακτικές. Στόχος τους: η δημιουργία μιας ζώνης βάθους 30 χλμ. και μήκους 120+ χλμ, ώστε εκεί να δημιουργηθούν υποδομές και να μετεγκατασταθεί ένα μέρος των προσφύγων που αυτήν τη στιγμή «στρατωνίζονται» σε τουρκικό έδαφος (5 εκατομμύρια εκ των οποίων τα 3,5 εκατ. Σύριοι πολίτες). Τις πρώτες ώρες της επιχείρησης επλήγησαν επιτυχώς από τουρκική αεροπορία και πυροβολικό 181 στόχοι, στις πόλεις Tel Abyad, Ras Al Ain, Ain Isa, και στην κουρδική πρωτεύουσα Καμισλί, προκαλώντας τον θάνατο 8 με 15 ανθρώπων.

Η Τουρκία διακηρύσσει ότι στοχοποιεί μόνο τους ένοπλους τρομοκράτες, ωστόσο σημειώνονται απώλειες αμάχων. Ο τουρκικός στρατός διείσδυσε με άρματα και τεθωρακισμένα από τέσσερα σημεία, όμως κυριότερος άξονας προέλασης θεωρείται η κατεύθυνση Akçakale - Tel Abyad - Al Raqqa. Στην περίπτωση αυτή, είναι εμφανής η πρόθεση της Τουρκίας να ελέγξει τον ενεργειακό διάδρομο μεταφοράς πετρελαίου από Ιράκ-Ιράν προς της Μεσόγειο. Τέλος, ειδικές δυνάμεις επιχείρησαν σε μεγαλύτερα βάθη στο συριακό έδαφος (25 χλμ), είτε ως στοιχεία αναγνώρισης είτε κατάδειξης στόχων.

Διεθνείς αντιδράσεις
Πριν από την έναρξη της επιχείρησης, ο Τούρκος πρόεδρος Ερντογάν επικοινώνησε με τον ομόλογό του της Ρωσίας, Βλαντίμιρ Πούτιν. Οι Κούρδοι, αφ’ ης στιγμής δέχθηκαν τον αμερικανικό οπλισμό, έγιναν εργαλείο των αμερικανικών συμφερόντων, συνεπώς η εκκαθάρισή τους δεν απασχολεί τη Ρωσία. Τουναντίον την ευνοεί. Η δημιουργία αυτόνομης οντότητας στη Rojava θορύβησε τον περίγυρο (Ιράν, Ιράκ) όπου ζουν συμπαγείς κουρδικοί πληθυσμοί. Συνεπώς, η Τουρκία εκκαθαρίζει για λογαριασμό όλων μια εν δυνάμει απειλή.

Ο Γερμανός υπουργός εξωτερικών Χ. Μάας ζήτησε τον τερματισμό της επιχείρησης. Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Στολτενμπεργκ αναφέρθηκε στην ανάγκη «μετρημένης και αναλογικής αντίδρασης». Ο κύριος Γιούνκερ απείλησε με διακοπή της χρηματοδότησης προς την Τουρκία εάν δεν επιδείξει τη δέουσα αυτοσυγκράτηση. Είναι πασιφανές ότι ουδείς ενδιαφέρεται να ασκήσει σοβαρή πίεση προς την τουρκική πλευρά. Αντιθέτως, η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο ζήτησαν τη σύγκληση του Συμβουλίου Ασφαλείας, και εκεί ίσως θα πρέπει να αναμένεται να ληφθεί σοβαρή απόφαση.

Οι ΗΠΑ έκλεισαν τον εναέριο χώρο της βόρειας Συρίας για τα τουρκικά αεροσκάφη, αλλά την ίδια στιγμή τουρκικά UAV διεξήγαγαν αναγνωριστικές πτήσεις και λίγη ώρα αργότερα κατάδειξη στόχων στα F-16. Αυτήν τη στιγμή δύο Αμερικανοί γερουσιαστές προτείνουν την επιβολή σοβαρών κυρώσεων κατά της τουρκικής οικονομίας και Τούρκων αξιωματούχων, ωστόσο είναι αμφίβολο αν θα αποδεχτεί την υλοποίησή τους ο πρόεδρος Τραμπ.

Την ώρα που η Τουρκία διατηρεί ανοιχτό το μέτωπο στο βυθοτεμάχιο 7 της κυπριακής ΑΟΖ και λαμβάνουμε πληθώρα προφορικών εγγυήσεων για την εθνική μας ασφάλεια από τον κ. Πομπέο, ας λάβουμε σοβαρά υπόψη το παράδειγμα των Κούρδων. Η Ελλάδα οφείλει πρωτίστως να επενδύσει στη λεγόμενη «αυτοβοήθεια» και δευτερευόντως σε τριμερείς και άλλου είδους σχήματα».

Ο Νικόλαος Παούνης είναι διεθνολόγος, ερευνητής στο Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ) και στο Ελληνικό Κέντρο Ελέγχου Όπλων (ΕΚΕΟ) -  ΠΗΓΗ: ethnos.gr

Κάντε Like στη σελίδα μας στο facebook και ακολουθείστε μας στο Twitter