Ανεξάρτητη Μεραρχία: Η ηρωική της πορεία στη Μικρά Ασία

Η Ανεξάρτητη Μεραρχία αποτελούσε σχηματισμό του Ελληνικού Στρατού που συγκροτήθηκε τον Ιούλιο του 1921 και έδρασε κατά τη Μικρασιατική Εκστρατεία μέχρι τον Σεπτέμβριο του 1922.

Κατά την οπισθοχώρηση των ελληνικών στρατευμάτων και πλήρως αποκομμένη από τους υπόλοιπους στρατιωτικούς σχηματισμούς που επιχειρούσαν στη Μικρά Ασία, έδωσε πολλές νικηφόρες μάχες αντιμετωπίζοντας άτακτες, αλλά και οργανωμένες μονάδες του εχθρού. Διένυσε πάνω από 630 χιλιόμετρα μέσα σε εχθρικό έδαφος, έχοντας υπό τη διοίκησή της μόνο δύο συντάγματα πεζικού και μία τεράστιου μεγέθους εφοδιοπομπή. Μετά από 17 ημέρες συντεταγμένης οπισθοχώρησης, με μέσο όρο 14 ώρες πορεία την ημέρα, έφτασε στο Ντικελί, όπου επιβιβάστηκε σε πλοία και μεταφέρθηκε στη Μυτιλήνη.

ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗΣ ΜΕΡΑΡΧΙΑ: ημερομηνίες με το παλιό ημερολόγιο (Ιουλιανό)

6/7/2021
Συγκρότηση της Ανεξάρτητης Μεραρχίας -υπαγόμενη στη Στρατιά Θράκης. Πρώτος διοικητής ήταν ο υποστράτηγος Γ. Λεοναρδόπουλος. Δημιουργήθηκε με προορισμό την κατάληψη της Κωνσταντινούπολης, γι αυτό και το πρώτο 10ήμερο του Αυγούστου βρίσκεται στην περιοχή της Ραιδεστού της Αν. Θράκης. Τα περί Κωνσταντινουπόλεως όμως σχέδια ματαιώθηκαν.

4/8/1921
Το Υπουργείο Στρατιωτικών διέταξε τη Μεραρχία να μετασταθμεύσει στο Γκέμλικ (Κίο), στις ασιατικές ακτές του Μαρμαρά.

10/8/1921
Η Μεραρχία μεταφέρεται στο Γκέμλικ (Κίο) με σκοπό να προωθηθεί προς το Εσκί Σεχίρ. Τις επόμενες ημέρες προχώρησε 50 χλμ ανατολικά και στη συνέχεια νοτιοανατολικά στη λίμνη Ασκανία (Ισνίκ-Γκιολ) στην αρχαία Νίκαια και καταυλίστηκε γύρω από τα χωριά Τουτλουτζά και Ισλάμ-Σεϊλού.

23/8/1921 Μεταστάθμευση στο Μπουρτζούν.
26/8/1921 Μεταστάθμευση στο Γενή-Σεχήρ.
27/8/1921 Μεταστάθμευση στο Μπελετζίκ.
28/8/1921 Μεταστάθμευση στο Κιοπλού.
29/8/1921 Η Μεραρχία φτάνει στο Καράκιοϊ.
31/8/1921 Η Μεραρχία φτάνει στο Ιν-Εϊνου.
1/9/1921 Η Μεραρχία φτάνει στο Τσεκούρ-Χισάρ.

2/9/1921 Εσκί Σεχίρ (Δορύλαιο)
Η Μεραρχία μεταφέρθηκε στο Εσκί Σεχίρ και εντάχθηκε Γ΄ Σώμα Στρατού. Μόλις έφτασε στο Εσκί-Σεχίρ η Μεραρχία διετάχθη να εκκαθαρίσει, από τις Τουρκικές δυνάμεις που εισχώρησαν την περιοχή Ανατολικά-Νοτιοανατολικά του Εσκί-Σεχίρ στη διαδρομή Ακ-Μπουνάρ, Δερβέν-Κιοϊ, Σεϊντάν, Αράμπ-Εϋρέν, Αλπί-Κιοϊ, Μαλιάμπαση-Τεπέ, Χαμηδιέ, και Σεϊντή-Γαζή. Το χωριό Αράμπ-Εϋρέν η Μεραρχία το πυρπόλησε για αντίποινα (Βρέθηκε σε σπίτι ελληνική αλληλογραφία και θεωρήθηκε ότι οι χωρικοί σκότωσαν τους Έλληνες ταχυδρόμους).

9/9/1921 Σεϊντή-Γαζή (Σεγίτ Γκαζί)
Το Σεϊντή-Γαζή είχε ανακαταληφθεί από τις τουρκικές δυνάμεις τη νύχτα της 7ης προς 8ης Σεπτεμβρίου. Μετά από σκληρή μάχη η Μεραρχία κατόρθωσε να ανακαταλάβει την κωμόπολη τις πρωινές ώρες της 9ης Σεπτεμβρίου, με βαριές απώλειες που έφθασαν τους εκατό νεκρούς και τραυματίες.

Έκτοτε και μέχρι το Νοέμβριο 1921, η Ανεξάρτητη Μεραρχία παρέμεινε συγκεντρωμένη στο χώρο Σεϊντή-Γαζή – Αϊβαλή – Α. Σεϊνγκούντ – Ικί-Κογιού και χρησιμοποιείται από τη Στρατιά ως στρατιωτική εφεδρεία, διεξάγοντας εκκαθαριστικές επιχειρήσεις ΒΑ του μετώπου.

12/9/1921 Αβγίν
Η Μεραρχία ετέθη σε κίνηση προς Καρά-Κιοΐ. Περί την 22αν ώραν ελήφθη διαταγή από Στρατιά, αντί Καρά-Κιοΐ να πάει η Μεραρχία προς Αβγίν, Σεϊγκούντ. Στις 17:30 κατηυλίσθη ΒΑ και ΒΔ του χωριού Αβγίν.

13/9/1921 Σεϊγκούντ
Παρ’ όλη τη βροχή και το δριμύ ψύχος το απόσπασμα συνέχισε την πορεία του εγκατέστησαν προφυλακές Β.Δ.Ν.Α. χωριού Σεϊγκούντ.

22/9/2021
Περί τις 19:00 ελήφθη διαταγή Στρατιάς να κινηθεί η Μεραρχία με κατεύθυνση Ορτάντζα – Τσιφτελέρ – Ατ-Αλάν, καθόσον εχθρός αγνώστου δυνάμεως είχε επιτεθεί κατά Εσκί Σεχίρ (Δορύλαιο).

23/9/1921
Ο διοικητής της Μεραρχίας Υποστράτηγος Λεοναρδόπουλος προσβάλλεται από τύφο. Τη διοίκηση της Ανεξάρτητης Μεραρχίας αναλαμβάνει ο Συνταγματάρχης Δ. Θεοτόκης.

6/9/1921
Η Μεραρχία κινείται προς Τσεκουρ-Χισσάρ και φτάνει στις 16:00 και στο Μουταλίπ στις 18:00.
1921 Οκτώβριος: Η Μεραρχία ασχολείται με την οχύρωση του τομέα Μποζ-Νταγ.
Στις 28 Οκτωβρίου. Η Μεραρχία διατάχθηκε να συγκεντρωθεί στην περιοχή Άκ Ιν – Κιενλέρ.

13-14-15/8/1922
Ισχυρές εχθρικές επιθέσεις με βομβαρδισμούς κατά του υποτομέως Σεϊντή Γαζή αποκρούσθηκαν.

16/8/1922 Ακ Ολούκ
Η 16 Αυγούστου βρίσκει τη Μεραρχία στο χώρο συγκεντρώσεως Ακ Ιν – Σαρή Μπαΐρ. Διαταγή Γ’ Σώματος Στρατού διατάσει τη Μεραρχία να αχθεί στο Σιδ. Σταθμό Τσερκουλέρ και από κει προς Τουλού Μπουνάρ τιθέμενη υπό της διαταγές του Β’ Σώματος Στρατού.

Το 52ο Σύνταγμα Πεζικού της Μεραρχίας, παραμένει στο Ακ Ιν υπό τη διοίκηση του Γ’ Σώματος Στρατού. Η Μεραρχία στάθμευσε τη νύχτα 16-17 στο Ακ-Ολουκ. Δεν επετεύχθη σύνδεση με άλλα φιλικά τμήματα. Κανείς ασύρματος δεν απάντησε στις προσκλήσεις.

17/8/1922
Μετά από πορεία 13 χλμ. Η Μεραρχία έφθασε στο σταθμό Τζεχιουρλέρ (Τσεκουρλάρ) (09:30), τον οποίο βρήκε εγκαταλειμμένο και τις τηλεγραφικές εγκαταστάσεις κατεστραμμένες.

Στις 14:00 αναχώρηση προς Σιδηρ. Σταθμό Αλαγιούντ. Η Μεραρχία κάτω από συνεχή βροχή, φτάνει στο σιδηρ. Σταθμό Αλαγιούντ (21:00). Η κωμόπολη και ο σιδηροδρομικός σταθμός του Αλαγιούντ είχαν εγκαταλειφθεί, έτσι οι άνδρες της Μεραρχίας καταυλίστηκαν εκεί. Από πληροφορίες η Μεραρχία διαπιστώνει ότι βρίσκεται πλέον στα νώτα του τουρκικού στρατού, απομονωμένη από παντού.

18/8/1922 Μάχη Κιουτάχειας (στενά ποταμού Γύμαρη) – Κιρέσκιοϊ
Το πρωί κρυπτογραφημένη ακατάληπτος διαταγή της Στρατιάς. «εάν μέχρι της αύριον 18 Αυγούστου 1922 δεν συνδεθείτε μετά του Α΄ ή Β΄ Σώματος Στρατού, κατέλθετε δια Γκεντίζ προς Ουσάκ». Η Διοίκηση της Ανεξάρτητης Μεραρχίας αποφάσισε να μην εκτελέσει τη διαταγή, καθώς υπέθεσε ότι η κίνηση προς Ουσάκ θα ήταν αδύνατη, δεδομένου ότι δεν ακούγονταν κανονιοβολισμοί, δείγμα του ότι το Νότιο Συγκρότημα είχε οπισθοχωρήσει. Η απόφαση αυτή απέβη τελικά σωτήρια, καθώς εάν συνέχιζε την πορεία της, θα είχε καταστραφεί ολοκληρωτικά από εχθρικούς σχηματισμούς.

Η φάλαγγα αναχώρησε από τον σιδηρ. σταθμό Αλαγιούντ στις 08:00 δια μέσω των στενών του ποταμού Γύμαρι. Καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας η Μεραρχία έδωσε σφοδρές μάχες με τουρκικές δυνάμεις (Τουρκική Μεραρχία Ιππικού και την ΙΙΙ Μεραρχία Καυκάσου), με απώλειες 150 νεκρούς, τραυματίες και αγνοούμενους.

Η Μεραρχία εξέρχεται των στενών του ποταμού Γύμαρη τις βραδινές ώρες και φθάνει στο χωριό Κιρέτσκιοϊ όπου σταμάτησε για τρεις ώρες, δηλαδή από τις 23.00 έως τις 02.00 της 19ης Αυγούστου.
Από τις πληροφορίες των ανδρών του αποδεκατισμένου 32ου Συντάγματος πεζικού (στα ίδια στενά στις 17/8), που συναντούσε στο δρόμο της και τους οποίους ενέταξε σε ιδιαίτερο λόχο, άλλα και από τη σιγή των κανονιοβολισμών προέκυψε το συμπέρασμα ότι το Νότιο Συγκρότημα των ελληνικών δυνάμεων είχε υποχωρήσει δυτικά του Ουσάκ.

Η διοίκηση της μεραρχίας αποφάσισε πορεία προς Γκεντίζ, Σιμάβ, Σιντιργί, Κιρκαγάτς. Κατά την πορεία από την είσοδο των Στενών Γκεντίζ έως και το Σιμάβ (22/8/1922) το κύριο σώμα και η οπισθοφυλακή ενεπλάκη σε μάχες με προπομπό φάλαγγα τουρκικής μεραρχίας, που σκόπευε να προλάβει την κατάληψη του Σιμάβ από τους Έλληνες. Οι πληροφορίες που συλλέχθηκαν από Τούρκους στρατιώτες αιχμαλώτους άλλα και από Έλληνες διασωθέντες στρατιώτες ήταν ότι ο ελληνικός στρατός είχε υποστεί πανωλεθρία στο Αφιόν Καραχισάρ και στο Ντουμλού Πινάρ.

19/8/1922
Στις 09:00 η Μεραρχία βρίσκετε 1000 μέτρα ΒΔ Κουνούκ Βεράν (Γκινίκ Βεράν) όπου και στάθμευσε.
20/8/1922 Στενά Γκεντίζ (Τσεντίζ) – Ιντίς Στις 04:00, σύμφωνα με τη διαταγή που είχε εκδοθεί τα μεσάνυκτα, άρχισε την πορεία της ακολουθώντας την αμαξιτή οδό προς Γκεντίζ.

Γύρω στις 11.00 εμφανίστηκε ένα ελληνικό αεροπλάνο από ΝΔ, το οποίον, αφού αναγνώρισε τη φάλαγγα, έριξε σιδερένιο δοχείο που περιείχε την εξής διαταγή με ημερομηνία 19 Αυγούστου:
«19.8.1922. Προς Ανεξάρτητον Μεραρχίαν. Παρά πάσαν προσδοκίαν, η νότια ομάς Μεραρχιών συγκεντρούται ταχύτατα υπό την πίεσιν του εχθρού ανατολικώς της Φιλαδελφείας. Το Γ΄ Σώμα Στρατού συγκεντρούται άνευ πιέσεως ανατολικώς της Προύσης. Επειδή η τροπή των επιχειρήσεων εις την νότια ομάδα επέφερε σύμπτυξιν ταχυτέραν της αναμενομένης, κανονίσατε την θέσιν σας υποχωρούντες εν ανάγκη και προς βορράν και τρεφόμενοι εκ των πόρων της χώρας. Το Γ΄ Σώμα Στρατού διατάσσεται, όπως δι’ αναγνωρίσεων αεροπορικών παρακολουθή την κίνησιν της Μεραρχίας και παρέχη αυτή πάσαν πληροφορίαν περί εχθρικών κινήσεων. Χατζανέστης Διοικητής Στρατιάς».

Μετά τη διαταγή και τις προσωπικές πληροφορίες του αεροπόρου (Γ. Ξηρός) ότι του Ουσάκ είχε καταληφθεί από εχθρικές δυνάμεις, η Μεραρχία αποφασίζει να αλλάξει την πορεία της και να κατευθυνθεί δια μέσου του χωριού Ιντις προς Σιμάβ. Προχωρώντας η Μεραρχία προς τα στενά Τσεντίζ, η οπισθοφυλακή δέχθηκε επίθεση από 60 περ. ιππείς με σκοπό να την αποκόψει αλλά αποκρούστηκαν.

21/8/1922
Την 7η πρωινή της 21 ης Αυγούστου, η Μεραρχία ξεκίνησε από τα υψώματα Α και ΒΑ του Γκεντίζ.
Γύρω στις 17.00 τα τμήματα της εμπροσθοφυλακής έφθασαν στον αυχένα, νότια του 1465 υψώματος Καρά Ογλού και βόρεια του Σιμάβ, όπου και στάθμευσε.

22/8/1922
Στις 03.00 της 22ας Αυγούστου σήμανε εγερτήριο και στις 04.00 η φάλαγγα ξεκίνησε προς το Σιμάβ. Παρόλο τον κίνδυνο η πόλη να έχει καταλειφθεί από εχθρικές δυνάμεις η Μεραρχία έπρεπε να εφοδιαστεί με τρόφιμα. Γύρω στις 10.00 η εμπροσθοφυλακή εισήλθε στην πόλη.
Εκεί η Μεραρχία έμαθε ότι η ελληνικές δυνάμεις είχαν αποχωρήσει από την πόλη 4 ημέρες πριν. Γύρω στις 21.00 η Μεραρχία, αφού εφοδιάστηκε με τρόφιμα, αναχώρησε προς το χωριό Ορελάρ. Μετά δε από πορεία 11 χλμ. έφθασε εκεί για να καταυλιστεί.

23/8/1922
Η Μεραρχία ξεκίνησε στις 06.00 της 23ης Αυγούστου προς το Γενίκιοϊ, ενώ είχε φροντίσει να διαδοθεί ότι θα προχωρούσε προς το Ντεμιρτζί που βρισκόταν νότια της κοίτης του ποταμού Σιμάβ. Έφτασε στις 11:00, ξεκουράστηκε μια ώρα και συνέχισε προς το Μουτάκιοϊ, στα περίχωρα του οποίου και καταυλίστηκε (18:00), μετά από πορεία 27 χλμ. περίπου.

24/8/1922 Ριζά
Η εμπροσθοφυλακή και το κυρίως σώμα της Μεραρχίας, μετά από μια πορεία 22 χλμ., έφθασαν στη θέση Ριζά τις πρώτες νυχτερινές ώρες, ενώ η οπισθοφυλακή είχε μείνει πολύ πίσω. Καταυλίστηκε εκεί.

25/8/1922
12:30 Η μεραρχία κινείται προς Σιντιργί. Σε όλη τη διαδρομή παρενοχλείται από εχθρικές δυνάμεις και βολές πυροβολικού. Η εμπροσθοφυλακή γύρω στις 17.00, μετά από μια πορεία 20 χλμ περ. φθάνει στο Σιντιργί και σταθμεύει στα περίχωρα. Επιτροπή των ελλήνων κατοίκων της κωμόπολης παρουσιάζονται στον Μέραρχο και τον παρακαλούν να τους επιτρέψει να ακολουθήσουν τη Μεραρχία υπό το φόβο αντεκδίκησης από τους Τούρκους. Παρά την άρνηση του Μεράρχου, αρκετές οικογένειες ακολούθησαν τη Μεραρχία.

26/8/1922
Με το πρώτο φως η Μεραρχία ξεκινά από Σιντιργί και περνώντας από τα χωριά Γιουλτζούκ, Κουτσουμπούκ, Κόσλα, φτάνει κατάκοπη (διανύοντας πλέον των 25 χλμ.)και συνεχώς μαχόμενη με εχθρικές δυνάμεις, στο οροπέδιο κοντά στα χωριά Τσοπανλάρ, Κιρτζούκ και Ντερμπέντ (19:00). Σταθμεύει και καταυλίζεται εκεί.

27/8/1922
Τις πρώτες πρωινές ώρες η Μεραρχία ξεκινά. Λίγο πριν το μεσημέρι, η Μεραρχία έφθασε στην κωμόπολη του Γκελενμπέ, η οποία ήταν έρημη. Αφού αναπαύτηκε για λίγο συνέχισε την πορεία της προς Κιρκ Αγάτς.

Φτάνει στο Κιρκ Αγατς τις απογευματινές ώρες και διώχνει τις τουρκικές δυνάμεις. Σταθμεύει έξω από την πόλη. Δίνεται εντολή στους κατοίκους να συγκεντρώσουν τρόφιμα για ανεφοδιασμό της. Κατόπιν οι πρόκριτοι των Ελλήνων και των Αρμενίων παρουσιάστηκαν στο Μέραρχο και δήλωσαν ότι όλοι οι χριστιανοί της πόλεως έχουν αποφασίσει να τον ακολουθήσουν. Μετά από συζήτηση, ο Μέραρχος και οι διοικητές των Συνταγμάτων δέχθηκαν να συμπεριλάβουν 4.000 αμάχους στη φάλαγγα της Μεραρχίας.

Μετά από επιβεβαίωση πληροφοριών ότι η Σμύρνη είχε καταστραφεί, το Αξάριο (Ακχισάρ) και η Μαγνησία είχαν καταληφθεί από τουρκικές δυνάμεις και ότι ο ελληνικός στρατός είχε επιβιβαστεί σε πλοία στον Τσεσμέ και τα Μουδανιά, η διοίκηση της μεραρχίας αποφάσισε να κινηθεί διαμέσου των πόλεων Σόμα, Κινίκ, και Πέργαμο, με προορισμό το Ντικελί, νότια του Αϊβαλιού, ώστε να περάσουν απέναντι, στη Λέσβο.

28/8/1922
01:00 Εκκίνηση της Φάλαγγας από Κιρκ Αγάτς. Γύρω στις 08.00 η φάλαγγα είχε διανύσει περί τα 10 χιλιόμετρα και σε μικρό χρονικό διάστημα έφθασε στα Σόμα, τα οποία ήταν έρημα κατοίκων, επειδή είχαν καταφύγει στο Ντικιλί. Η προπορευόμενη φάλαγγα της επιμελητείας έφθασε στο Κινίκ γύρω στις 09.00 π.μ. Η Μεραρχία κατέφθασε στο Κινίκ γύρω στις 16.30. Καταυλίστηκε δυτικά της πόλης. Επί πλέον 1000 κάτοικοι του Κινίκ προστίθενται στη φάλαγγα.

29/8/1922
Στις 05.00 της 29ης Αυγούστου η Μεραρχία συνέχισε την πορεία της προς τα δυτικά.
Οι στρατιώτες της μεραρχίας περπατούσαν πλέον ξυπόλυτοι, καθώς οι αρβύλες τους είχαν λιώσει. Παρ’ όλα αυτά κατάφεραν να φτάσουν στην Πέργαμο.

Ο Ταγματάρχης Μπουντούρογλου μαζί με τα μεταγωγικά και την επιμελητεία προπορευόταν της κύριας φάλαγγας και γύρω στο μεσημέρι έφθασε στα λουτρά του Αττάλου (Θέρμαι-Λίντζα), ΝΔ της πόλεως της Περγάμου, όπου παραλαμβάνει τις προμήθειες που είχαν συμφωνηθεί με τους κατοίκους προκειμένου να αποφύγουν να περάσει η Μεραρχία μέσα από την πόλη.
Η διανυκτέρευση της Μεραρχίας πραγματοποιήθηκε 7 χλμ. ΝΔ της Περγάμου στο χωριό Ραλί Τσιφτλίκ (19:00).

Στο μεταξύ (18:30), είχε συγκροτηθεί μεικτό απόσπασμα από το Τάγμα ΙΙ/53 και από έναν ανεξάρτητο ουλαμό ορειβατικού πυροβολικού, υπό τον Αντισυνταγματάρχη Τσίπουρα, στον οποίο δόθηκε η διαταγή της κατάληψης του Ντικιλί. Το απόσπασμα αφού προέβη σε αψιμαχίες με τους τσέτες που είχαν καταλάβει την κωμόπολη, τους εκδίωξε και την κατέλαβε (24:00).

30/8/1922
Με μία εγκαταλειμμένη βάρκα η οποία επισκευάζεται πρόχειρα ο Τσιπουρας με δύο αξιωματικούς του, φτάνει στη Λέσβο τις πρωινές ώρες και ζητά την αποστολή ατμόπλοιων για παραλαβή της Μεραρχίας.
Η Μεραρχία ξεκινά από Ραλί Τσιφλίκ στις 04:00 το πρωί και το μεσημέρι έφθασε στο Δικελί μετά από πορεία 30 χλμ. Στην παραλία του Δικελί υπάρχουν περί τους τρεις χιλιάδες πρόσφυγες ακόμα.
Στις 22:00 καταπλέει στο Δικελί το ελληνικό αντιτορπιλικό “ΘΕΤΙΣ”. Αρχίζει τη νύχτα η επιβίβαση στα ατμόπλοια «Ιωνία» και Αιτωλία», 8000 προσφύγων και της Μεραρχίας.

31/8/1922
Το πρωί εμφανίζονται στο λιμάνι τρία ακόμα ελληνικά πολεμικά πλοία τα οποία περιπολούν τις ακτές. Το μεσημέρι της 31ης Αυγούστου εμφανίστηκαν τσέτες στα γύρω βουνά, οι οποίοι όμως σκορπίστηκαν από τα πολυβόλα της οπισθοφυλακής.

1/9/1922 Μυτιλήνη
Το χάραμα της 1ης Σεπτεμβρίου (05:00), ολοκληρώνεται η εκκένωση με την επιβίβαση των τμημάτων της οπισθοφυλακής. Στη Μυτιλήνη η Ανεξάρτητη Μεραρχία ανέλαβε καθήκοντα για την αποκατάσταση της τάξης, την αφόπλιση των άτακτων τμημάτων του ελληνικού στρατού που είχαν καταλήξει στο νησί, άλλα και την αποκατάσταση της εύρυθμης και ομαλής λειτουργίας της πόλης.

Την 4η Σεπτεμβρίου άρχισε η μεταφορά της μεραρχίας από τη Λέσβο στη Θεσσαλονίκη όπου ανασυντάχθηκε και επανήλθε υπό τη διοίκησή της το 52ο Σύνταγμα Πεζικού. Τελικός σταθμός της Ανεξάρτητης Μεραρχίας ήταν η πόλη των Φερών όπου συνενώθηκε με τα εναπομείναντα τμήματα της ΧΙΙ Μεραρχίας και μετονομάστηκε σε ΧΙΙ Μεραρχία.