Πρόσφατα ο Ελληνικός Στρατός έθεσε σε ισχύ το νέο Εγχειρίδιο Εκστρατείας ΕΕ 101-1 “Η Σχεδίαση στο Στρατό Ξηράς (Επιτελικά Καθήκοντα)” ο οποίος αντικατέστησε τον παλαιότερο Στρατιωτικό Κανονισμό ΣΚ 30-1 “Επιτελικά Καθήκοντα”. Όπως προκύπτει από τη φύση του εγχειριδίου, είναι ένα κεντρικό κείμενο για το δόγμα του Ελληνικού Στρατού, όπως άλλωστε αναφέρεται ρητά στην εισαγωγή του:
Το ΕΕ 101-1 είναι το θεμελιώδες εγχειρίδιο του Στρατού Ξηράς για τη σχεδίαση των επιχειρήσεων στο τακτικό επίπεδο. Είναι το εγχειρίδιο που εκφράζει το δόγμα του Στρατού για τη Διαδικασία Διοικήσεως και Ελέγχου των Επιχειρήσεων, δηλαδή για τη σχεδίαση, την προπαρασκευή, τη διεξαγωγή και την αξιολόγηση των επιχειρήσεων. Αποτελεί τη βασική πηγή για τη Στρατιωτική Επίλυση Προβλημάτων, τη Στρατιωτική Διαδικασία Λήψης Απόφασης, την Οργάνωση Μάχης και των προτύπων για τα Σχέδια και τις Διαταγές.
Ο κανονισμός δίνει το στίγμα του από την εισαγωγή, αναφέροντας τις βασικές του φιλοσοφικές βάσεις:
Η φιλοσοφική βάση στην οποία στηρίζεται ο νέος κανονισμός και από την οποία εκπορεύονται οι τεχνικές και οι διαδικασίες του, είναι η Τακτική του Ελιγμού (Maneuverist Approach).
Η τακτική του ελιγμού μπορεί να ευδοκιμήσει μόνο όταν ένας στρατός χαρακτηρίζεται από τη φιλοσοφία του mission command (διοικήσεως δια της αποστολής), που προάγει την ελευθερία ενεργείας και την πρωτοβουλία. Με τη διοίκηση δια της αποστολής, δίνεται έμφαση στα αποτελέσματα τα οποία πρέπει να επιτύχουν οι υφιστάμενοι και όχι πώς θα τα επιτύχουν. Παρέχουν μέγιστη ελευθερία ενέργειας και εστιάζουν στο τι πρέπει να γίνει και το σκοπό της ενέργειας, χωρίς να καθορίζουν επακριβώς πώς θα γίνει.
Ως βάση για την αναθεώρηση ελήφθη το εγχειρίδιο του αμερικανικού στρατού FM 5-0 «Army Planning and Orders Production»/2005 (Σχεδίαση ΣΞ & Έκδοση Διαταγών) καθώς και το ταυτάριθμο εκδόσεως 2010 με την ονομασία The Operations Process (Η Διαδικασία Διοικήσεως και Ελέγχου των Επιχειρήσεων). Βεβαίως χρησιμοποιήθηκαν και τα υπόλοιπα βοηθήματα που αναφέρονται στη βιβλιογραφία όμως, επειδή ο στρατός μας ακολουθεί κατά βάση το αμερικανικό δόγμα, η αναθεώρηση στηρίχτηκε στα αμερικανικά εγχειρίδια.
Συνεπώς, ήδη από την εισαγωγή, έχουμε ορισμένες βασικές συντεταγμένες της αλλαγής που επιχειρεί ο Ελληνικός Στρατός σε κεντρικά στοιχεία του δόγματός του, δηλαδή στη σχεδίαση, την προπαρασκευή, τη διεξαγωγή και την αξιολόγηση των επιχειρήσεων: το νέο εγχειρίδιο αποτελεί μια προσπάθεια να υιοθετηθούν αντιλήψεις του γερμανικού στρατού, και ιδιαίτερα του γερμανικού στρατού του Β΄ΠΠ, όπως αυτές έγιναν κατανοητές και υιοθετήθηκαν από τον αμερικανικό στρατό της δεκαετίας του 1980 και, τουλάχιστον θεωρητικά, παραμένουν μέχρι σήμερα σε ισχύ.
Η σημαντική αυτή αλλαγή στο δόγμα του ΕΣ θέτει ορισμένα ζητήματα που είναι χρήσιμο να συζητηθούν ώστε αφ΄ενός η μετάβαση αυτή να είναι ουσιώδης, και να μην παραμείνει απλή διακήρυξη. Η αλλαγή ενός κανονισμού από μόνη της δε σημαίνει πολλά πράγματα. Μπορεί να είναι το πρώτο βήμα προς μια κοσμογονική αλλαγή ή μπορεί να παραμείνει ένα νεκρό γράμμα που είναι όμως ικανοποιητικό πρόσχημα για να δείχνε ότι ο ΕΣ “εξελίσσεται” και “παρακολουθεί τις διεθνείς εξελίξεις” ενώ στην πραγματικότητα βυθίζεται σε τέλμα.
Το δόγμα είναι σημαντικό γιατί αρθρώνει ρητά σε ένα κείμενο τις ιδρυματικές αντιλήψεις του στρατού για τη διεξαγωγή επιχειρήσεων. Όμως το δόγμα δεν αποτελεί ούτε “συνταγή”. Ο τρόπος διεξαγωγής επιχειρήσεων, η “νοοτροπία” του στρατού σχετικά με αυτές δεν αφορούν απλώς τον τρόπο σχεδίασης επί του χάρτου. Κάθε διαφορετικός τρόπος σχεδίασης επί του χάρτου και κάθε διαφορετική αντίληψη συνεπάγεται και έναν διαφορετικό στρατό ως δομή, σύνθεση, συγκρότηση, εκπαίδευση, ακόμη κι ως οργανισμός. Ένας στρατός που άλλαξε το δόγμα του αλλά δεν άλλαξε κάτι άλλο, προφανώς δεν έχει αλλάξει.
Αν ισχύουν τα παραπάνω, τότε οι βασικές αντιλήψεις που ρητά διέπουν το νέο δόγμα, όπως ο “Πόλεμος Ελιγμών”, η “Διοίκηση δια της Αποστολής” αξίζει να αναλυθούν για να γίνουν πιο συγκεκριμένες, απτές έννοιες, καθώς και να διερευνηθούν οι συνθήκες και τα αποτελέσματα εφαρμογής τους σε άλλους στρατούς. – ΠΗΓΗ
Κάντε Like στη σελίδα μας στο facebook και ακολουθείστε μας στο Twitter
