Η Επιχείρηση Έντεμπε, γνωστή και ως Επιχείρηση Thunderbolt (έλαβε το όνομα Γιονάταν μετά την εκτέλεσή της), υπήρξε μία από τις πιο εντυπωσιακές και θαρραλέες επιχειρήσεις διάσωσης ομήρων στην παγκόσμια στρατιωτική ιστορία.
Έλαβε χώρα τη νύχτα της 3ης προς 4η Ιουλίου 1976, όταν οι Ισραηλινές Ένοπλες Δυνάμεις προχώρησαν σε αερομεταφερόμενη επιδρομή στο αεροδρόμιο Εντέμπε της Ουγκάντας, με σκοπό τη διάσωση 103 ομήρων που κρατούνταν από Παλαιστίνιους και Γερμανούς τρομοκράτες.

Η κρίση ξεκίνησε στις 27 Ιουνίου 1976, όταν η πτήση 139 της Air France από το Τελ Αβίβ προς το Παρίσι, με στάση στην Αθήνα, καταλήφθηκε από τέσσερις τρομοκράτες μετά την απογείωση του αεροσκάφους από το αεροδρόμιο του Ελληνικού, δύο από τη γερμανική οργάνωση Baader-Meinhof και δύο από το Λαϊκό Μέτωπο για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης. Οι τρομοκράτες κατεύθυναν το αεροσκάφος προς την Ουγκάντα, όπου το καθεστώς του Idi Amin τους υποστήριξε ανοιχτά.
Οι τρομοκράτες διαχώρισαν τους Ισραηλινούς και Εβραίους επιβάτες από τους υπόλοιπους, εφαρμόζοντας μία διαδικασία που ξύπνησε μνήμες από τις ναζιστικές πρακτικές του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Το τελεσίγραφο προς το Ισραήλ ήταν σαφές: Αν δεν απελευθερώνονταν Παλαιστίνιοι κρατούμενοι, οι όμηροι θα εκτελούνταν.

Μπροστά σε αυτή την απειλή, το Ισραήλ προχώρησε στην κατάστρωση μυστικής επιχείρησης διάσωσης, με επικεφαλής τον στρατηγό Dan Shomron. Μετά από συλλογή πληροφοριών και στρατηγικό σχεδιασμό, αποφασίστηκε η αποστολή τεσσάρων μεταγωγικών C-130 Hercules, φορτωμένων με ειδικές δυνάμεις της Sayeret Matkal, της Shayetet 13 και άλλες μονάδες υποστήριξης.

Η επιχείρηση ξεκίνησε με την προσγείωση του πρώτου αεροσκάφους στο Έντεμπε. Από αυτό εξήλθαν οχήματα που προσποιούνταν την προεδρική φρουρά του Idi Amin, με σκοπό να αιφνιδιάσουν τους φρουρούς του αεροδρομίου. Αν και η τακτική αποκαλύφθηκε πρόωρα, οι Ισραηλινοί κομάντο κινήθηκαν ταχύτατα και εξουδετέρωσαν τους τρομοκράτες σε διάστημα λίγων λεπτών.

Μέσα σε περίπου 20 λεπτά, ξεκίνησε η εκκένωση των ομήρων με το τέταρτο αεροσκάφος. Όλοι οι όμηροι διασώθηκαν εκτός από τρεις που σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια της επιχείρησης, ενώ τραυματίστηκαν και πέντε Ισραηλινοί στρατιώτες.

Ο μόνος στρατιώτης που σκοτώθηκε ήταν ο διοικητής της πρώτης μονάδας, Γιονάταν Νετανιάχου, αδελφός του νυν πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου.

Η επιχείρηση ολοκληρώθηκε σε μόλις 58 λεπτά και αποτελεί μέχρι σήμερα υπόδειγμα στρατιωτικής ακρίβειας, συντονισμού και αποφασιστικότητας. Ο αντίκτυπος της Εντέμπε ήταν τεράστιος σε διεθνές επίπεδο, με το Ισραήλ να αναγνωρίζεται για το θάρρος και την αποτελεσματικότητα των ενόπλων δυνάμεών του.

Η Επιχείρηση Έντεμπε δεν ήταν απλώς μια αποστολή διάσωσης. Ήταν ένα ηχηρό μήνυμα προς την παγκόσμια τρομοκρατία ότι το Ισραήλ δεν διαπραγματεύεται με τρομοκράτες και πως είναι διατεθειμένο να δράσει αποφασιστικά για την προστασία των πολιτών του, ακόμη και στα πιο απομακρυσμένα σημεία του κόσμου.

Συμπληρωματικές Πληροφορίες
1. Το υπόβαθρο της αεροπειρατείας
• Η πτήση AF 139 ήταν Airbus A300 της Air France με 248 επιβάτες.
• Κατευθύνθηκε στην Ουγκάντα μέσω Λιβύης. Το καθεστώς Idi Amin συνεργάστηκε με τους τρομοκράτες.
• Οι αεροπειρατές είχαν υποστήριξη από την κυβέρνηση της Ουγκάντα και κράτησαν Εβραίους/Ισραηλινούς ομήρους.

2. Τακτικά και επιχειρησιακά δεδομένα
• Απόσταση Ισραήλ–Εντέμπε: >4.000 χλμ. Η πτήση έγινε κάτω από τα ραντάρ.
• Χρησιμοποιήθηκαν 4 C-130 Hercules και 1 Boeing 707 για υποστήριξη.
• Επικεφαλής: Στρατηγός Dan Shomron, Γιονάταν Νετανιάχου (διοικητής Sayeret Matkal).

3. Η ομάδα διάσωσης
• Συμμετείχαν >200 στελέχη: Sayeret Matkal, Shayetet 13, μηχανικοί, ιατρικό προσωπικό.
• Κατασκευάστηκε αντίγραφο του τερματικού σταθμού για εκπαίδευση στην έρημο Νεγκέβ.
• Επιχείρηση υψηλής ακρίβειας με πλήρη προσομοίωση.
4. Απώλειες
• Όμηροι νεκροί: 3
• Ισραηλινοί στρατιώτες νεκροί: 1 (Γιονάταν Νετανιάχου)
• Καταστράφηκαν 11 μαχητικά MiG της Ουγκάντα, εξουδετερώθηκαν όλοι οι τρομοκράτες.

5. Διεθνής αντίδραση
• Η επιχείρηση επαινέθηκε για τη χειρουργική της ακρίβεια.
• Η Δύση γενικά υποστήριξε το Ισραήλ, παρά την παραβίαση εναέριου χώρου Ουγκάντας.
• ΟΗΕ: Δεν υπήρξε επίσημη καταδίκη λόγω βέτο ΗΠΑ.

6. Κληρονομιά
• Γυρίστηκαν ταινίες: “Raid on Entebbe” (1976) “Operation Thunderbolt” (1977), “7 Days in Entebbe” (2018).
• Καθιερώθηκε η “Ημέρα Γιονάταν” στην Ισραηλινή Πολεμική Αεροπορία.
• Η επιχείρηση θεωρείται πρότυπο στρατιωτικής ακρίβειας διεθνώς.
Κάντε Like στη σελίδα μας στο facebook – ακολουθείστε μας στο X στο linkedin και στο Youtube
